3 elementy przewodznia:

  •   komunikowanie
  •   motywowanie
  •   kierowanie

4 uznane szkoly kierowania/kierunki teorii zarzadzania:

  •   szkola naukowej organizacji pracy
  •   szkola klasycznej teorii organizacji
  •   szkola behawioralna
  •   szkola ilosciowa

3 wspolczesne kierunki integracyjne:

  •   kierunek systemowy
  •   kierunek sytuacyjny
  •   kierunek dynamicznego zaangazowania

SZKOLA NAUKOWEJ ORGANIZACJI PRACY

Obejmuje metody zwiekszania wydajnosci pracy, najlepszej metody wykonywanego zadania. Teoria powstala z potrzeby zwiekszania wydajnosci pracy (w USA brakowalo wykwalifikowanej sily roboczej).

Przedstawiciele szkoly:

Taylor. Opracowal 4 zasady organizacji pracy:

1. opracowanie nauki zarzadzania kazdego elementu pracy (najlepsza metoda wykonania kazdego zadania)

2. naukowy dobor robotnikow (dobor ludzi do stanowisk do ktorych najlepiej sie nadaja)

3. naukowe wyszkolenie i doskonalenie pracownika

4. przyjazna wspolpraca miedzy kierownictwem i robotnikami

Uwazal ze zwiekszanie wydajnosci lezy we wspolnym interesie kierownictwa i robotnikow. Rozkladal zadanie na drobniejsze czynnosci i mierzyl czas ich wykonywania. Zastosowal stawki roznicowe (premie dla wydajniejszych pracownikow). Badania Taylora przyspieszyly czas produkcji ale z drugiej strony nasilil wyzysk robotnikow.

Gantt. Stworzyl system motywacyjny (premia dla pracownika za dzienna norme, premia dla brygadzisty za pracownika ktory wykonal dzienna norme) w ktorym wyniki robotnika przedstawiane sa jako wykres graficzny. Opracowal system graficznego przedstawiania programow produkcji.

Gilbrethowie. Badania nad zmeczeniem i ruchami robotnikow, sposobem poprawy ich bytu. Eliminacja niepotrzebnych ruchow by zwiekszyc wydajnosc i zmniejszyc zmeczenie. Wg nich celem organizacj jest pomoc robotnikom w osiagnieciu pelni ich mozliwosci.

SZKOLA KLASYCZNEJ TEORII ORGANIZACJI

Obejmuje zasady zarzadzania zlozonymi organizacjami (np fabrykami).

Przedstawiciele szkoly:

Fayol.

usystematyzowal zachowania kierownikow, stworzyl zarys teorii zarzadzania, twierdzil ze kierowania mozna sie nauczyc, twor

Weber

toeria biurokracji (idealnej organizacji w ktorej cele sa obmyslone i w ktorej jest wyrazny podzial pracy; kazda organizacja wymaga regulacji dzialalnosci i hierarchii)

Follett

zapoczatkowalo szkole behawioralna; okreslila zarzadznia jako sztuke osiagania celow za pomoca innych; holistyczny model kontroli, oparty na sile grupy (zaproponowala model kontroli ktory uwzlgednial nie tylko jednostki ale i grupy).

Barnard

twierdzil ze przedsiebiorstwo moze funkcjonowac sprawnie tylko wtedy, gdy cele organizacji i pracownikow sa w rownowadze; utrzymanie rownowagi jest mozliwe wtedy, gdy kierownicy znaja sfere obojetnosci pracownika (do jakiego stopnia pracownik jest sklonny przyjac polecenie)

Ford

podzielal poglady Taylora, zmechanizowal prace wprowadzajac linie produkcyjna

SZKOLA BEHAWIORALNA

Teoretycy stosunkow wspoldzialania

(Mayo, Dickson)

Kladla nacisk na ludzki aspekt pracy. Udzielala pomocy kierownikom w ludzkim aspekcie pracy.

stosunki wspoldzialania - sposob w jaki pracownicy i kierownictwo oddzialywali na siebe; stosunki sa: 

  •   skuteczne jesli praca jest wydajna
  •   nieskutecze jesli wydajnosc ulega pogorszeniu

Efekt Hawthorne

Zaklada ze pracownicy beda wydajniej pracowac jesli uznaja ze kierownictwo poswieca im szczegolna uwage. 

Behawiorysci

(Maslow, McGregor)

Przedstawili bardziej wyrafinowane poglady na motywacje, ustalili wzorce zachowan w organizacjach, zwlaszcza dotyczacych komunikowania sie.

Maslow

Wysunal teorie sugerajaca iz czlowieka motywuja dazenia do zaspokojenia potrzeb ukladajacych sie w pewna hierarchie. U jej podstawy znajduja sie potrzeby fizjologiczne a na samym szczycie samorealizacji. Proponowal by najpierw byly zaspokajane potrzeby nizszego rzedu w kolejnosci do najwyzszego. Ponadto wyroznil on potrzeby: bezpieczenstwa, przynaleznosci, szacunku. Kazde z nich powinny byc zaspokajane przez okreslone dzialania ze strony organizacji i tak:

  •   fizjologiczne (odpowiednie place i srodowisko pracy, ktore zapewnia wlasciwa temperature, wentylace, oswietlenie, sanitariaty)
  •   bezpieczenstwa (ciaglosc zatrudnienia oraz odpowiedni program swiadczen emerytalno - rentowych, czlowiek bedzie bezpieczny w pracy jesli praca bedzie dla niego nie zrodlem zagrozen ale dawala mu nadzieje zapewnionego bytu i stalej pracy)
  •   przynaleznosci (dopuszczanie do spolecznych interakcji i tworzenia grup, zespolow; czlowiek ma potrzebe przebywania z innymi, jest istota stadna)
  •   szacunku (przez zapewnienie rozmaitych zewnetrznych symboli, osiagniec, takich jak: tytuly sluzbowe, przyjemnie urzadzone pomieszczenia, nagrody, ambitne i ciekawe zadania)
  •   samorealizacji (stwarzanie  mozliwosci rozwijania zaintersowan i hobby)

McGregor

Wyodrebnil 2 punkty patrzenia na pracownika, ktore okreslil jako teoria X i Y. Teoria X to spojrzenie negatywne zgodnie z ktorym pracownik jest leniwy, niechetny do pracy, natormiast teoria Y to pozytywne spojrzenie, ktore przyjmuje ze czlowiek lubi pracowac i chetnie sie angazuje.

SZKOLA ILOSCIOWA

Opiera sie na stosowaniu modeli matematycznych o tworzenia modeli problemow zarzadzania. Kladzie aspekt tylko na te aspekty ktore mozna opisac za pomoca liczb, pomija ludzki aspekt organizacji.

WSPOLCZESNE KIERUNKI

KIERUNEK SYSTEMOWY

Organizacja jest jest jednolitym systemem zlozonym z powiazanych czesci (np. szef o orientacji systemowej podejmuje decyzje dopiero po rozpoznaniu ich wplywu na inne wydzialy w organizacji)

podsystemy - czesci z ktorych sklada sie system (np wydzial)

synergia - wydzialy wspolpracujace ze soba sa efektywniejsze niz gdyby dzialaly w izolacji

system otwarty - wzajemnie oddzialujacy z otoczeniem

system zamkniety - nie oddzialywujacy z otoczeniem

granice systemu - granice oddzielajace system od otoczenia; w systemie otwartym sa elastyczne, w zamknietym sztywne

przeplyw - ruch informacji, materialow, energii wchodzacych i wychodzacych z systemu

sprzezenie zwrotne - element systemu kontroli w ktorym informacje o wynikach dzialania sa przekazywane jednostce w celu analizy i korekty

KIERUNEK SYTUACYJNY

Kazda sytuacja jest wyjatkowa i wymaga zastosowania odmiennych technik.

KIERUNEK DYNAMICZNEGO ZAANGAZOWANIA

Dynamiczne zaangazowanie polega na szybkim dostosowaniu sie do warunkow zmieniajacych sie w czasie.