STYLE KIEROWANIA

Styl kierowania można zdefiniować jako względnie trwały i powtarzalny sposób, w jaki przełożony oddziałuje na podwładnych w celu pobudzenia i koordynacji ich działania w zespole, a przez to - osiągania celów stojących przed organizacją.

Potencjalny styl kierowania jest to indywidualny pogląd kierującego dotyczący tego, jakimi metodami powinien on oddziaływać na podwładnych.

Rzeczywisty styl kierowania jest to styl potencjalny, który został skorygowany pod wpływem aktualnych celów postawionych przed kierownikiem oraz warunków, w których trzeba je będzie realizować.

Charakterystyka stylów kierowania Lewina-Lipitta-White'a

AUTOKRATYCZNY (dyrektywny) - według tego stylu kierownik sam ustala cele i rozdziela zadania w grupie. Decyzje przekazywane są w formie nakazu.

DEMOKRATYCZNY - kierownik zachęca grupę do podejmowania decyzji w zakresie ustalenia celów jej działania, zadań prowadzących do ich realizacji i podziału czynności, jednocześnie biorąc udział w pracy wykonywanej przez grupę.

NIEINGERUJĄCY - kierownik sam nie podejmuje żadnych decyzji, nie uczestniczy w pracach grupy, nie ocenia też pracy podwładnych, pozostawiając grupie swobodę działań.

Charakterystyka stylów kierowania według R. Likerta i R.F. Balesa

KONSULTACYJNY - przełożony wydaje polecenia pracownikom po omówieniu tematu z nimi i zasięgnięciu ich opinii

PARTYCYPACYJNY - Opiera się na pełnym zaufaniu między kierownikiem a jego podwładnymi. Grupa pracowników sama ustala cele i sama podejmuje decyzje, kierownik najczęściej tylko je akceptuje. Panują tu stosunki otwarte i przyjazne. Każdy z grupy ponosi w równym stopniu odpowiedzialność za podejmowane decyzje.

Charakterystyka stylów kierowania Blake'a-Mouton

Robert Blake i Jane Mouton zbudowali siatkę kierowniczą, w której jedna z osi obrazuje stopień zainteresowania kierownika ludźmi, druga zaś - zadaniami. Badania empiryczne oraz analizy teoretyczne pozwoliły autorom siatki kierowniczej wyróżnić w niej 5 obszarów (pól), dotyczących 5 podstawowych stylów kierowania:

    00032212.jpg 

1. styl zadaniowy - w którym kierownik przejawia wyłączne i duże zainteresowanie zadaniami;

2. styl osobowy - wyłączne i duże zainteresowanie ludźmi;

3. styl unikowy - brak zainteresowania ludźmi i zadaniami;

4. styl zachowawczy - średnie zainteresowanie zadaniami i ludźmi;

5. styl optymalny - duże zainteresowanie zadaniami i ludźmi

Charakterystyka stylów kierowania Reddina

PRZYJAZNY (towarzyski) - kierownik koncentruje się na problemach pracowniczych, w małym stopniu na zadaniach. Lubi kontakty z podwładnymi i posiada umiejętność rozwiązywania konfliktów.

KOMPLEKSOWY (zintegrowany) - kierownik koncentruje się zarówno na aktualnie wykonywanych zadaniach. Narady grupowe są dla niego formą ustalania zadań, a ludzi ocenia ze względu na ich przydatność. Kieruje ludźmi przez stawianie ambitnych zadań.

WYIZOLOWANY (separujący się) - w niewielkim stopniu nastawiony i na zadania, i na ludzi. Stosuje kary w postaci cofania uprawnień decyzyjnych. Preferuje metody znane i sprawdzone. Trudność sprawia mu porozumienie się z grupą. Ceni racjonalność.

GORLIWY (poświęcający się) - skoncentrowany na zadaniach, chce zdominować innych, udzielając podwładnym instrukcji i wskazówek. Podwładnych ocenia z punktu widzenia ich przydatności do wykonywania zadań. Nagrody i kary uważa za najlepsze metody kierowania.

Autor stworzył skrzynkę Redlina, w której wyróżnił style mniej i bardziej efektywne.

00032213.jpg 

Charakterystyka stylów kierowania Fiedlera

Fred Fiedler wprowadził tzw. zależnościowy model przywództwa. Jego teoria nie zwracała uwagi na przywódcę lecz na czynniki sytuacyjne:

  • stosunki kierownika z grupą (sympatia, szacunek itp.).
  • struktura zadania (jego przejrzystość, możliwość osiągnięcia celu)
  • pozycja kierownika w strukturze władzy.

Charakterystyka stylów kierowania według J.A.Browna

Brown dzieli kierowników na autokratów, demokratów i uchylających się od ingerencji. Kierownicy autokraci z kolei dzielą się na surowych, życzliwych i nieudolnych.

  • Autokrata SUROWY - zwykle wzbudza lęk i utrzymuje dystans. Polecenia wydaje w postaci rozkazów. Pracownik podlega karze materialnej.
  • Autokrata ŻYCZLIWY - oczekuje pełnego podporządkowania w zamian za pewne przywileje oraz nagradza członków grupy pod warunkiem ich lojalności
  • Autokrata NIEUDOLNY - jest zmienny i nieprzewidywalny w podejmowaniu decyzji. Pracownicy maja problemy z nawiązaniem współpracy i są podejrzliwi w stosunku do siebie.

Charakterystyka stylów kierowania Hersey'a-Blancharda

Wyróżnia się cztery stany dojrzałości uczestnika grupy i odpowiednie im sposoby formułowania zadań:

I - nie chce i nie potrafi wypełniać zadań (telling)

II - chce, lecz nie potrafi wypełniać zadań (selling)

III - potrafi, lecz nie chce wypełniać zadań (participating)

IV - potrafi i chce wypełniać zadania (delegating)

Charakterystyka stylów kierowania według G.S Sergiego

STYL OSOBISTY

  Kierownik samodzielnie podejmuje decyzje w przeświadczeniu o swojej nieomylności, jest wymagający, żąda dyscypliny, zwiększa kontrolę.

STYL OSOBISTY IMPULSYWNY

  jest odmianą stylu osobistego. Kierownik jest entuzjastą, człowiekiem o impulsywnej naturze, niezwykle kreatywny, nie potrafi jednak konsekwentnie realizować swoich pomysłów. Wprowadza chaos organizacyjny.

STYL BEZOSOBOWY

  Kierownik nie angażuje się emocjonalnie, reprezentuje postawę racjonalną i utrzymuje dystans w stosunku do grupy.

STYL ZBIOROWY

  jest odpowiednikiem stylu demokratycznego. Kierownik jest członkiem grupy pełnym życzliwości, decyzje podejmowane są w wyniku dyskusji.

STYL SPOKOJNY

  Podstawowymi cechami tego stylu są ład i spokój. Decyzje podejmowane są rozważnie.

Charakterystyka stylów kierowania według J. Zieleniewskiego

Wyróżnia style kierowania według trzech wyznaczników:

  • Zlecenia to informacje przekazywane podwładnym dotyczące tego czego od nich przełożony oczekuje.
  • Bodźce to oddziaływanie na podwładnych w celu wywołania pobudek do działania.
  • Argumenty to te składniki stylu kierowania którymi posługuje się przełożony zmieniając zdanie podwładnych.

Charakterystyka stylów kierowania według J. Kurnala

Istnieją dwa style kierowania:

MODEL DYREKTYWNY skupia się na hierarchii organizacyjnej. W modelu tym specjalna rola przypada kontroli.

Model przeciwstawny zaś to STYL INTEGRATYWNY, polegający na pełnej akceptacji celów instytucji przez pracowników.

Charakterystyka stylów kierowania według Z. Pietrasińskiego

AUTOKRATYCZNE - kierownik jest bezkompromisowy przy czym nie pozwala brać udziału grupie w podejmowaniu decyzji . 

DEMOKRATYCZNE - podwładni biorą udział w podejmowaniu decyzji. Przywódca liczy się ze zdaniem grupy.

Charakterystyka stylów kierowania według S. Kwiatkowskiego

Są dwa rodzaje odpowiedzialności ponoszonej przed kierownikiem wyższego szczebla:

  • odpowiedzialność heteronomiczna - oczekiwania przełożonego są szczegółowe, podwładni muszą przestrzegać ustalonych procedur, a sankcje są surowe.
  • odpowiedzialność autonomiczna - oczekiwania przełożonego są ogólne i dotyczą całościowego ujęcia zadania, a nie sposobów realizacji, natomiast sankcje są łagodne.

Te dwa typy odpowiedzialności, wiąże autor z dwoma stylami kierowania:

  • styl instruktażowy
  • styl zadaniowy

S.Kwiatkowski wyróżnia dwa sposoby wydawania poleceń:

  • zadaniowy (w poleceniu określa cel ostatecznych);
  • instruktażowy (sposób na wykonanie zadania).

Autor przedstawia dwa style wg postępowania z podwładnymi:

- stopień nastawienia kierownika na zadanie czyli stopień zainteresowania pracą (nadzór nad poprawnością wykonania zadania),

- stopień nastawienia kierowników na podwładnych (ważniejsze jest motywowanie podwładnych niż sprawowanie nad nimi kontroli).