Fizjoterapia to metoda leczenia, która wykorzystuje zjawisko reaktywności organizmu ludzkiego na różnorodne bodźce. Fizjoterapię można podzielić na:

  • balneoterapię - wykorzystuje się czynniki pochodzenia naturalnego, obecne w uzdrowiskach jak na przykład: wody lecznicze czy borowina;
  • klimatoterapię - wykorzystuje się różnego rodzaju bodźce klimatyczne, stosowana jest w sanatoriach. Pacjentom aplikuje się kąpiele powietrzne, kąpiele w otwartych zbiornikach, kąpiele słoneczne.
  • kinezyterapię - wykorzystuje się bodźce ruchowe;
  • hydroterapię - wykorzystuje się kąpiele wodne. Polega na stosowaniu bodźców termicznych, mechanicznych jak również chemicznych wody.
  • fizykoterapię - wykorzystuje się takie bodźce jak: światło czy prąd elektryczny stały bądź zmienny, ultradźwięki, ciepło, zimno, pole magnetyczne;
  • masaż leczniczy - wykorzystuje się bodźce mechaniczne;
  • terapię manualną - wykorzystuje się bodźce kinetyczne oraz mechaniczne. Bodźce przekazywane są przy pomocy rąk osoby wykonującej zabieg.

Zastosowanie konkretnego bodźca wywołuje powstanie w organizmie ludzkim specyficznej i pożądanej reakcji. Chcąc wywołać określoną reakcję, należy zastosować odpowiedni bodziec.

Na przykład zastosowanie bodźców świetlnych albo cieplnych może powodować wydzielenie w organizmie określonych substancji. Fizjoterapia ma za zadanie zapobieganie postępowi choroby, zapobieganie jej nawrotom, przywracanie sprawności organizmu lub danego układu czy narządu. Fizjoterapia jest stosowana w celu: usuwania stanów zapalnych, zwalczania bólu, usprawnienia czynności niesprawnych narządów, przywracanie normalnego zakresu ruchowego, zwiększenie siły mięśni i wiele innych.

Fizjoterapia jest stosowana w chorobach związanych z:

  • układem krążenia;
  • układem nerwowym;
  • przewodem pokarmowym;
  • narządów ruchu;
  • układem oddechowym;
  • skórą;
  • nieprawidłową przemianą materii;
  • gardłem;
  • krtanią;

Rys historyczny:

Fizjoterapią ludzie interesowali się już w starożytności. Niemniej jednak ogromny wkład w jej rozwój mieli wielcy naukowcy. Oto kilku z nich:

  • Ligi Galvani (1737 - 1798) - fizyk, fizjolog i lekarz pochodzenia włoskiego;
    • Aleksandro Volta (1745 - 1847) - skonstruował ogniwo Volty;
    • Nikola Tesla (1856 - 1943) - wynalazł transformator Tesli;
    • Sebastian Kneipp (1821 - 1897) - wielki zwolennik hydroterapii oraz ziołolecznictwa;
    • Piotr Curie (1859 - 1906) - odkrycie zjawiska piezoelektrycznego;
    • Jon Ambrowe Fleming (1849 - 1945) - wynalezienie w 1904 roku pierwszej lampy elektronowej;
    • Lee De Forest (1873 - 1961) - opracował pierwszą triodę;

Do rozwoju fizjoterapii miały swój przyczynek również wielkie wydarzenia takie jak:

  • odkrycie promieni podczerwonych;
  • odkrycie promieni nadfioletowych;
  • zastosowanie do lecznictwa pól magnetycznych oraz elektrycznych;

Aby rozumieć jak działa fizjoterapia, należy sobie przyswoić pewne prawa, którymi rządzi się przyroda. Oto kilka z nich:

1. pierwsza zasada termodynamiki - . Kosztem ciepła  dostarczonego do układu uzyskujemy wzrost jego energii wewnętrznej  oraz pracę przez niego wykonaną .

2. druga zasada termodynamiki - zmian ciepła na pracę w silniku termodynamicznym jest możliwa jedynie wtedy gdy źródło dostarczające ciepło ma temperaturę wyższą od najzimniejszego ciała w jego otoczeniu.

3. prawo Ohma - wraz ze wzrostem odległości pomiędzy elektrodami, tkanki stawiają większy opór dla przypływu prądu.

4. prawo Wiena - . Gdzie oznacza długość fali wyrażoną w metrach, przy której występuje maksimum zdolności emisji w temperaturze T (wyrażonej w stopniach K).

5. prawo Stefana - Boltzmanna - całkowita energia promieniowania wysyłana przez jednostkę powierzchni ciała doskonale czarnego w jednostce czasu jest proporcjonalna do temperatury w czwartej potędze tego ciała.

6. prawo Grothusa - Drapera - promieniowanie pochłonięte wywołuje przemiany fotochemiczne w układzie. Na przebieg tych przemian nie wpływa ani promieniowanie rozproszone, ani przepuszczone, ani odbite.

7. prawo Szultza - słabe bodźce działają pobudzająco na procesy życiowe, bodźce silne wywołuj działanie niekorzystne a bodźce średnie mają działanie usprawniające.

W doborze bodźców w lecznictwie należy kierować się pewnymi zasadami:

1. należy indywidualnie dobierać rodzaje bodźców;

2. powinno się stopniowo zwiększać natężenie stosowanego bodźca;

3. należy stosować bodźce w odpowiedniej kolejności;

Reakcja organizmu na zadany bodziec zależy od:

  • powierzchni oddziaływania bodźca;
  • stanu psychiki pacjenta;
  • osobniczej wrażliwość (np. wiek, płeć);
  • cech działającego bodźca;
  • regionu anatomiczno - fizjologicznego;
  • stanu aktywności (np. wpływ leków);

Objawy patologiczne, czyli niepożądane po zastosowaniu bodźca mogą być spowodowane:

  • nadwrażliwością osobniczą;
  • schorzeniami podstawowymi;
  • nieodpowiednim stosowaniem bodźca;
  • nieprawidłowym doborem parametrów bodźca;
  • stosowanym leczeniem;

Ważnym kryterium reaktywności organizmu ludzkiego na bodźce stosowane podczas leczenia jest tak zwany odczyn uzdrowiskowy. Występuje on u większości osób leczonych w uzdrowiskach. Najczęściej w drugim tygodniu leczenia występują charakterystyczne objawy takie jak: obrzęk stawów, częste bóle głowy, nieuzasadniony niepokój, bezsenność. Miejscowe objawy odczynu uzdrowiskowego to między innymi: obrzęki stawów, bóle serca, nasilony ból stawów, wzrost napięcia mięśniowego, wzrost lub obniżenie ciśnienia krwi, spadek wydolności fizycznej. Objawy opisanego odczynu uzdrowiskowego powinny być wskazówką, dla osoby aplikującej zabiegi, o przedawkowaniu stosownych bodźców. Wielu naukowców uważa, że jeśli wystąpi odczyn uzdrowiskowy, ale o niewielkim nasileniu, to zapowiada on pozytywny wpływ stosowanej terapii. Nie mniej jednak odczyn uzdrowiskowy o dużym nasileniu jest bardzo niebezpieczny. Odczyn uzdrowiskowy ma trzy fazy:

  1. pełnoobjawowa - trwa około jednego tygodnia,
  2. przejściowa - trwa około jednego tygodnia,
  3. słaoboobjawowa - trwa do końca zabiegów oraz po ich ukończeniu;

UZDROWISKO SZCZAWNO - JEDLINA

To uzdrowisko jest umiejscowione w południowo - zachodniej Polsce, na Dolnym Śląsku. Występuje tam specyficzny mikroklimat podgórski, o charakterze lekko orzeźwiającym. Lato w tym rejonie jest raczej chłodne, zaś zima łagodna.

Źródła Szczawna są zaliczone do jednych ze starszych w Europie. W 1598 roku lekarz Casper Schwenckfeldt potwierdził oficjalnie ich charakter leczniczy. W roku 1815 zostało zbudowane pierwsze sanatorium. Jeśli chodzi o znane osobistości, które leczyły się w uzdrowisku w Szczwnie to byli nimi między innymi: król August Saski, car Mikołaj I, kardynał Adam Sapieha, Jarosław Iwaszkiewicz oraz Jan Brzechwa.

W latach 1908 - 1912 wykonano system ujęć wód leczniczych. Zostało to zrobione z ogromną starannością a okresowe konserwacje spowodowały, że system działa beż zarzutu do dnia dzisiejszego. Bardzo ciekawym sposobem leczenia w Szczawnicy była tak zwana "kuracja serwatkowa". Kuracjusze pili serwatkę w specjalnie przygotowanym do tego budynku. Niestety został on zlikwidowany w 1962 roku. Instytut serwatkowy posiadał około: 300 owiec, 600 kóz, 60 oślic. Na bazie Uzdrowiska prowadzone są studia fizjoterapeutyczne, które kończą się licencjatem. W ubiegłym dziesięcioleciu Uzdrowisko powiększyło listę oferowanych zabiegów o: krioterapię, okłady borowinowe, lasery i magnetoterapię, chromofototerapię, komorę jodową, inhalacje celkowe, hydrokinezyterapię.

Uzdrowisko posiada następujące naturalne wody mineralne:

  • "Dąbrówka" - zalecana pacjentom ze schorzeniami urologicznymi, cierpiącym na choroby żołądka, jelit, wątroby oraz dróg żółciowych. Polecana jest ona również osobom mającym problemy z przemianą materii (otyłość, cukrzyca).
  • "Marta" - polecana pacjentom z zaburzeniami czynności przewodu pokarmowego oraz cierpiącym na choroby układu moczowego.
  • "Mieszko" - zalecana pacjentom cierpiącym na schorzenia układu oddechowego (rozedma płuc). Woda ta ułatwia usuwanie czopów i wydzieliny oddechowej. Poleca również przy schorzeniach gastrologicznych.
  • "Młynarz" - polecana pacjentom z chorobami wrzodowymi żołądka oraz dwunastnicy, wątroby i dróg żółciowych.

Profile leczenia dorosłych:

  • choroby reumatyczne;
  • choroby układu oddechowego;
  • choroby układu moczowego;
  • choroby alergiczne;
  • choroby układu naczyniowo - sercowego;
  • osteoporoza;
  • problemy przemiany materii;
  • choroby układu trawiennego;
  • nerwice;

Jeśli chodzi o dorosłych to leczy się:

Układ oddechowy - rozedma płuc, astma oskrzelowa, pylica płuc, zapalenie tchawicy, nieżyty nosa;

Układ moczowy - kamienica moczowa, zapalenie pęcherza moczowego;

Układ pokarmowy - nieżyty żołądkowo - jelitowe, zaparcia, zapalenie trzustki;

Przemiany materii - cukrzyca i otyłość;

Narządy ruchu - stany po złamanych kościach, skręcenia, zwichnięcia oraz stłuczenia, osteoporozę, zmiany zwyrodnieniowe stawów;

Układ nerwowy - stres, nerwobóle, nerwowość;

Układ krążenia - stany po przebytym zawale serca, problemy z nadciśnieniem, zaburzenia ukrwienia kończyn;

Profile leczenia dzieci:

  • astma oskrzelowa;
  • choroby laryngologiczne;
  • problemy przemiany materii;
  • choroby alergiczne;
  • wady postawy;

Oferta medyczna uzdrowiska Szczawno - Jedlina:

  1. Fizykoterapia - jest to dział fizjoterapii, który do leczenia wykorzystuje tworzywa pochodzenia naturalnego (takie jak na przykład woda) bądź sztucznie pozyskaną energię fizyczną. Uzdrowisko w Szczawnie Zdroju oferuje zabiegi:
    • Hydroterapia (czyli wodolecznictwo) - hydrogimnastyka, masaż wirowy, masaż podwodny itd.
    • Aerosoloterapia (czyli inhalacja) - leczenia związane jest z wprowadzeniem leku za pomocą aerozolu (rozproszona ciecz w gazie) do układu oddechowego. W uzdrowisku stosuje się inhalacje z użyciem wody mineralnej "Mieszko".
    • Światłolecznictwo - leczenie odbywa się przy zastosowaniu promieniowania: nadfioletowego, widzialnego oraz podczerwonego.
    • Elektroterapia - leczenie odbywa się przy użyciu prądu elektrycznego;
    • Laseroterapia - wykorzystuje się jedyne w swoim rodzaju cechy światła laserowego (spójność, monochromatyczność) do biostymulacji;
    • Ultrasonoterapia - do leczenia stosuje się drgania mechaniczne z zakresu ultradźwięków;
    • Magnetoterapia - w celach leczniczych stosuje się zmienne pole magnetyczne;
    • Krioterapia - do leczenia wykorzystuje się zimne powietrze (-40 stopni Celsjusza) .
    • Masaż klasyczny;
  1. Kinezyterapia - jest to gimnastyka leczenia. Ta forma leczenia jest zalecana przy występujących dysfunkcjach narządów ruchu, przy bólach kręgosłupa, po udarze mózgu oraz zawale serca, przy problemach zdrowotnych układu oddechowego.

Itd.

Uzdrowisko oferuje bardzo szeroką gamę propozycji dla pacjentów.

Bibliografia:

http://www.ravopt.phg.pl/

http://www.szczawno-jedlina.pl/