Prekursorem badań nad zagadnieniem stresu, jako autonomicznym zjawiskiem psychofizjologicznym, był Hans Selye. Sformułował on jedną z pierwszych, a co ważniejsze ciągle bardzo popularną, definicję zjawiska stresu. Zgodnie z tą teorią, stres można zdefiniować jako niespecyficzną reakcję organizmu na czynnik zewnętrzny lub niezaspokojone zapotrzebowanie, czyli na szeroko pojętą grupę niespecyficznych stresorów, które mogą zaburzać jego wewnętrzną homeostazę. Reakcja ta ma charakter fizjologicznej odpowiedzi organizmu i została ona nazwana ogólnym zespołem adaptacyjnym (ang. general adaptation syndrom, GAS) (Selye, 1936).

Selye (1946; 1952) opisał ogólny zespół adaptacyjny jako sekwencję trzech następujących po sobie faz. Pierwsza z nich to tzw. reakcja alarmowa (ang. alarm reaction), kiedy to organizm wykrywa określoną stymulację. Nazywana jest ona także reakcją walki/ucieczki (ang. fight-or-flight reaction) ponieważ jest to okres bardzo szybko następujących po sobie fizjologicznych odpowiedzi, które mają na celu ogólną mobilizację zasobów metabolicznych organizmu, aby mógł on stawić czoła potencjalnemu zagrożeniu (Cannon, 1914). Jako następna w kolejności pojawia się tzw. faza odporności, nazywana też fazą adaptacji (ang. adaptation). W okresie tym uaktywniane są różnorodne środki obronne (m.in. wzmożona aktywność układu immunologicznego i hormonalnego), które mają na celu przeciwdziałać rozwojowi reakcji stresowej. Wydaje się, że w trakcie tej fazy ustrój "przyzwyczaja się" do określonego poziomu stresu. Jednak jest to tylko stan pozorny ponieważ stopniowo organizm zaczyna wkraczać w trzecią i ostatnią fazę wchodzącą w skład GAS. Jest to tzw. faza wyczerpania (ang. exhaustion), podczas której kolejno załamują się mechanizmy obronne, a organizm po zaprzestaniu angażowania nieskutecznych środków zaradczych zaczyna poddawać się działaniu stymulacji.

Konsekwencją odkryć Selye było wprowadzenie podziału na tzw. stres pozytywny (ang. eustress) oraz negatywny (ang. distress) (Selye, 1974). Różnica pomiędzy nimi polega na tym, iż stres pozytywny, jako czynnik prowokujący do podejmowania działań, jest niemalże niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania człowieka. Stanowi on pewnego rodzaju wyzwanie dla ustroju. Natomiast stres negatywny, powszechnie nazywany po prostu stresem, jest jak najbardziej zjawiskiem niekorzystnym, a dodatkowo wysoce chorobogennym. Wśród wielu schorzeń, które uznano za wynik nadmiernego stresu, najbardziej spektakularnym wydaje się być japoński syndrom karoshi, tzw. śmierć z przepracowania. Objawia się on występowaniem zawałów serca i udarów, nawet u bardzo młodych ludzi, na skutek chronicznego utrzymywania się u nich zbyt wysokiego poziomu stresu.

Inne podejście teoretyczne do zagadnienia stresu prezentował Richard S. Lazarus. Jego idee, mimo licznych modyfikacji, przetrwały próbę czasu i jak się wydaje stanowią one pewnego rodzaju uzupełnienie i rozszerzenie założeń zaprezentowanych przez Selye. Zgodnie z teorią Lazarusa czynnikiem, który ma podstawowy wpływ na szeroko pojętą odpowiedź organizmu na stres, są procesy poznawcze. Można powiedzieć, iż przyczyniają się one do rozprzestrzenienia reakcji stresowej w organizmie, decydując jednocześnie o jej poziomie intensywności (Lazarus, 1966; Lazarus i Folkman, 1984).

Wkład Lazarusa w badania nad stresem uwidocznił się przede wszystkim w nadaniu temu zagadnieniu bardziej psychologicznego charakteru. Dostrzeżono w końcu wagę pomijanego dotąd czynnika jakim są emocje, które bezsprzecznie stanowią nieodłączny komponent reakcji stresowej. Emocje definiowane są tu jako następstwo specyficznej orientacji człowieka w otoczeniu, stanowiącym środowisko dostarczające różnorodnych stymulacji. Lazarus wprowadził więc pojęcie, tzw. oceny poznawczej, która polega na rozpoznaniu przez podmiot określonego zdarzenia jako znaczącego z punktu widzenia jego własnych celów i interesów. W zasadzie natychmiast autor dokonał dychotomizacji pojęcia, wyróżniając ocenę pierwotną, jako proces determinujący pojawienie się (po zadziałaniu stresora) odpowiedniej emocji a także jej walencję, oraz ocenę wtórną, polegającą na rozważaniach nad sposobem poradzenia sobie z działającymi na podmiot czynnikami stresowymi oraz ich emocjonalnymi konsekwencjami (Lazarus, 1991).

Analizując teorie Selye i Lazarusa można zauważyć, że dopiero ich połączenie daje całościowy obraz złożoności zjawiska stresu.