Jest to podmiot gospodarczy, który prowadzi działalność służącą zaspakajaniu potrzeb społecznych, natomiast jego celem jest osiągnięcie zysków poprzez produkcję dóbr służących turystom oraz świadczenie usług turystycznych. Jest to jednostka samodzielna i samofinansująca, posiadająca osobowość prawną.

Prowadzenie tego typu działalności wymaga wpisu do rejestru przedsiębiorstw, który dokonuje się u wojewody.

Podział przedsiębiorstw turystycznych ze względu na kryterium - główny nabywca dóbr i usług:

  1. Ściśle związane z turystyką - polega na planowaniu, organizowaniu i obsłudze ruchu turystycznego. Należą do nich podmioty gospodarcze, które swoje powstanie, działanie i dalszy rozwój uzależniają od ruchu turystycznego.
  2. Pośrednio związane z turystyką - są to pozostałe podmioty gospodarcze, które swoje działanie nie opierają całkowicie na ruchy turystycznym, lecz wykorzystują w swoim przedsiębiorstwie szeroką grupę

Inny podział przedsiębiorstw turystycznych nawiązujący do wyżej wymienionego:

  1. urządzenia turystyczne - funkcja podstawowa to obsługa ruchu turystycznego
  2. urządzenia paraturystyczne - są przeznaczone do zaspokajania innych potrzeb, lecz turyści korzystają z nich jako jedną z grup użytkowników

Przedsiębiorstwa turystyczne można podzielić na sześć części, mając na uwadze kryterium funkcjonalne:

  • Przedsiębiorstwa transportu turystycznego - jego głównym zadaniem jest organizacja przewozu turystów do miejsc kwaterunku oraz transportu w obrębie miejsca pobytu
  • Przedsiębiorstwa eksploatujące zakłady hotelarskie i gastronomiczne - oferują turystom miejsca noclegowe oraz zajmują się przygotowaniem posiłków
  • Przedsiębiorstwa sportowo - rekreacyjne - organizują aktywne sposoby wypoczynku
  • Przedsiębiorstwa uzdrowiskowe - zajmują się świadczeniem usług w dziedzinie leczenia uzdrowiskowego
  • Biura podróży - zajmują się organizowaniem wycieczek turystycznych
  • Inne jednostki - ściśle współpracują z branżą turystyczną np. miejscowości turystyczne

Całkiem odmienną grupę stanowią przedsiębiorstwa, które zajmującą się promocją i informacją jednostek turystycznych.

Podział przedsiębiorstw turystycznych ze względu na formę własności:

  • Publiczny - jednostki państwowe i komunalne
  • Prywatny - obejmuje przedsiębiorstwa: byłego sektora państwowego, spółdzielcze, organizacji społecznych i politycznych, związków zawodowych
  • Mieszany - jednostki z udziałem kapitału publicznego i prywatnego

Sektor publiczny

  • Jednostki państwowe
  • Jednostki komunalne

Stanowią niewielką ilość wszystkich przedsiębiorstw z branży turystycznej, są one własnością państwa lub gminy.

Sektor prywatny

  • Przedsiębiorstwa jednoosobowe
  • Spółki cywilne

Istotą spółki cywilnej jest to, że wspólnicy odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem osobistym za zobowiązania spółki. Wynika to z tego, że kiedy majątek spółki nie wystarcza do zaspokojenia roszczeń wierzycieli, wówczas wierzyciele spółki cywilnej dochodzą zaspokojenia sowich roszczeń w majątku osobistym wspólników. Spółka ta nie ma osobowości prawnej i dlatego - mimo istnienia majątku spółki - prawnym właścicielem tego majątku nie jest spółka, lecz wszyscy jej wspólnicy łącznie i niepodzielnie jako współwłaściciele. Konsekwencją braku osobowości prawnej jest to, iż spółka ta nie jest stroną w procesach sadowych, powodami czy pozwanymi są zaś wspólnicy.

  • Spółki z o.o.

Do utworzenia spółki potrzebny jest jeden lub więcej założycieli. Umowa powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. Spółka ta posiada osobowość prawną. Kapitał wnoszony jest w formie pieniężnej lub rzeczowej (aport).Właściciele spółki odpowiadają za jej zobowiązania, tylko i wyłącznie do wysokości wniesionego do niej wkładu. W spółce tego typu regułą jest swoboda dysponowania udziałami. Ograniczenia tj. zbywanie udziałów lub zastawianie udziałów, mogą jedynie wynikać z umowy spółki lub z przepisów kodeksu handlowego. Ogólne przepisy stanowią, że zbycie udziałów uzależnione jest od zezwolenia zarządu spółki. Jest samorządna, to znaczy posiada organy: obligatoryjne ( zarząd na czele z dyrektorem, zebranie wspólników); fakultatywne (rada nadzorcza i komisja rewizyjna). Taką postać przeważnie posiadają biura podróży.

  • Spółka akcyjna

Spółka ta tworzona jest przez minimum trzech założycieli, którzy opracowują statut. Charakterystyczną cechą spółki jest kapitał zakładowy, zwany kapitałem akcyjnym. Akcja jest więc tu jednostką kapitału zakładowego. Udziałowcy spółki, czyli akcjonariusze, odpowiadają za zobowiązania spółki tylko do wysokości posiadanych przez nich akcji, a więc nie odpowiadają swym majątkiem osobistym. Akcje jako papiery wartościowe, są przedmiotem obrotu handlowego, można więc je kupić i sprzedać tak jak każdy inny towar. Akcjonariusze otrzymują z tytułu posiadanych akcji część zysku osiągniętego przez spółkę w danym roku. Ta część zysku przeznaczona przez wale zgromadzenie na wypłatę akcjonariuszom nosi nazwę dywidenda.

Mieszana struktura kapitału

  • Przedsiębiorstwa łączące kapitał krajowy i zagraniczny
  • Przedsiębiorstwa łączące kapitał prywatny z publicznym

Przedsiębiorstwa te są utworzone w celu współpracy biur podróży z podmiotami zagranicznymi, a także w celu eksploatacji i budowy ośrodków wypoczynkowych w kraju oraz poza jego granicami.