Krucjaty, inaczej wyprawy krzyżowe, to wojny ogłaszane przez papieży i prowadzone w imię Jezusa Chrystusa. Ich celem było odzyskanie chrześcijańskiego dziedzictwa albo obrona chrześcijaństwa przed wewnętrznymi i zewnętrznymi przeciwnikami. W węższym tego słowa znaczeniu były to wyprawy wojenne organizowane w okresie od jedenastego do trzynastego stulecia przez chrześcijańskie rycerstwo Europy Zachodniej w celu oswobodzenia Ziemi Świętej spod dominacji muzułmańskiej. Do tej pory określenie "świętej wojny" przez dłuższy czas stanowiło pojęcie zupełnie obce chrześcijaństwu.

Określenie to przyjęte zostało w IX w. przez kościelne i możnowładcze środowisko bizantyjskie, używając hasła walki o wiarę w zmaganiach z emiratami arabskimi w Syrii i Mezopotamii. Ideologia krucjat rozwijała się jednocześnie w królestwach północnej Hiszpanii, które od VIII w. ciągle prowadziły konflikty zbrojne z Arabami - początkowo o własny byt, a następnie również o przejęcie od niewiernych (Saraceni) okupowanych części Półwyspu Pirenejskiego. W 1063 r. papież Aleksander II rozpowszechniał apel do wszystkich narodów chrześcijańskich, by stanęły przy boku Hiszpanów w wojnie z przeciwnikami chrześcijaństwa.