Miasta to obszary zamieszkiwane przez ponad połowę ludności Polski. Współczesne aglomeracje to miejsca tętniące życiem dzięki znajdującym się tam atrakcjom, jakimi są zabytki, galerie handlowe, kina, opery, teatry czy też organizowane festiwale lub koncerty. Jednak nie zawsze tak było, w czasie wojen przestrzeń zabudowy miejskiej zazwyczaj była opustoszała, a ludzie ukrywali się przed wrogiem w jej najbardziej niedostępnych zakamarkach. Ja w swojej pracy chciałabym pokazac obraz miasta według pisarzy i poetów w czasie ciężkich momentów dla ich ojczyzny. Moim zdaniem twórcy dzieł kultury przedstawiają miasto jako miejsce, w którym obecne jest ludzkie cierpienie.

Należy zaznaczyc, że miasto może być zbudowane na wyzysku niewinnych ludzi. Dowiodę tego na przykładzie fragmentu dotyczącego opisu historii Petersburga z „Ustępu” zamieszczonego w trzeciej części „Dziadów” Adama Mickiewicza. Piotrogród to dawna stolica Rosji zbudowana na kaprys cara Piotra I Wielkiego, która miała stanowic symbol jego mocy i potęgi. Ten zespół miejski łączył w sobie elementy zabudowy Paryża, Amsterdamu, Rzymu, Londynu oraz Wenecji, które wyjątkowo zachwyciły władcę podczas jego podróży. Oprócz kombinacji stylów architektonicznych, w Petersburgu była obecna mieszanka ludzi różnych narodowości. Metropolia mogłaby się wydawac urokliwa, jednak aby ją wzniesc wielu Rosjan musiało poświęcic swoje życie, ponieważ car zmusił swoich poddanych do niewolniczej pracy przy jego budowie. Świadczy o tym cytat: „rozkazał wpędzic sto tysięcy palów i wdeptac ciała stu tysięcy chłopów, potem, na palach i ciałach Moskalów grunt założywszy, inne pokolenia zaprzągł do taczek, do wozów, okrętów”. Dla osób nieznających historii powstania poprzedniej stolicy Rosji może się wydawac, że to wspaniała miejscowośc, jednak kiedy zostanie się już uświadomionym, to jej zwiedzaniu powinny towarzyszyc refleksje dotyczące losu budowniczych.

Warto zauważyc, że zniszczona zabudowa miasta może stac się schronieniem dla ludzi przeżywających wojnę. Słusznośc tego argumentu potwierdza obraz Warszawy w czasie II wojny światowej opisywany przez Mirona Białoszewskiego w utworze pt. „Pamiętnik z powstania warszawskiego”. Pisarz przedstawia w swoim dziele etapy zagłady polskiej stolicy podczas Powstania Warszawskiego. Według jego wspomnień ta metropolia była miastem trzypoziomowym. Za pierwszy poziom uznaje ulice, na których toczyły się walki powstańcze, drugi to podziemne piwnice i schrony, gdzie toczyło się życie ludzi niebiorących udziału w powstaniu, z kolei trzeci to kanały będące szlakami komunikacyjnymi. Ci co przeżyli walki zostali na ogromnym cmentarzysku, funkcjonowali na drugim i trzecim poziomie ze świadomością, że dwieście tysięcy ludzi leży pod gruzami. Współcześnie niewiele Warszawiaków porusza się po stolicy z poczuciem, że ktoś mógł umierac w miejscu obok, którego oni codziennie przechodzą.

Nie wolno zapomniec, że miasto jest miejscem, w którym są najbardziej widoczne ludzkie dramaty. Udowodnię to na przykładzie tekstu wiersza pt. „Pierwsza przechadzka” autorstwa Leopolda Staffa. Podmiot liryczny snuje swoje plany zamieszkania we własnym domu oraz opisuje, co widzi podczas spaceru po ulicach miasta. Na swojej drodze spotyka kilku ludzi w ciężkiej sytuacji życiowej, m.in.: ślepego staruszka sprzedającego grzebienie czy też kaleków, których przedstawia w następujący sposób: Bez nóg, bez ramion, w brunatnej opończy młodzi kalecy siedzą przed szpitalem”. W obecnych czasach w centrach miast takie obrazy ludzkiego cierpienia można zobaczyc równie często jak po zakończeniu wojny. Większości społeczeństwa żyje się komfortowo, jednak pomimo tego, że dobrze im się powodzi, niewiele jednostek decyduje się na pomoc takim osobom.

Uważam, że udało mi się dowieśc, że twórcy dzieł kultury przedstawiają miasto jako miejsce, w którym obecne jest ludzkie cierpienie. W Petersburgu męki ludzi były spowodowane niewolniczą pracą przy budowie zabudowy z rozkazu cara a ostatecznie utratą życia z przepracowania przez większośc robotników. Z kolei w polskiej stolicy przyczyną katusz Polaków stała się walka o wolnośc podczas Powstania Warszawskiego, która doprowadziła do rozlewu krwi. Natomiast Leopold Staff w opisywanym przez siebie mieście nie zetknął się bezpośrednio ze śmiercią, jednak przedstawił inne dramaty człowieka, które mogą powodowac cierpienie czyli nędzę, głód czy uszczerbki na zdrowiu.