Historiografia - definicja

Historiografia to inaczej dziejopisarstwo, jeden z głównych działów średniowiecznego piśmiennictwa. Historiografia w wiekach średnich była uznawana za literaturę piękną. Nie zaliczano jej do piśmiennictwa naukowego jak dziś. Historiografia w znaczeniu współczesnym to ogół pracy wykonanej przez historyka ze szczególnym uwzględnieniem jej efektu, czyli tekstów historycznych na temat określonego problemu lub okresu w dziejach. 

Średniowieczna historiografia rozwijała się równolegle z państwowością polską. Wówczas zaczęły powstawać utwory opisujące działania pierwszych władców i wydarzenia rozgrywające się na podległych im ziemiach. Historiografia obejmowała głównie gatunki takie jak roczniki (zebrane zwięzłe notatki pierwotnie zapisywane na marginesach ksiąg paschalnych) i kroniki (spisywane chronologicznie) pisane po łacinie.

Historiografia polska - przykłady

Najważniejsze teksty zaliczane do historiografii powstałe na ziemiach polskich to:

- "Kronika" Galla Anonima - najbardziej znane dzieło średniowiecznej historiografii, została spisana około 1116 r. przez autora, który prawdopodobnie był Francuzem (Gallem), zakonnikiem benedyktyńskim i przebywał na dworze Bolesława Krzywoustego. Jego dzieło historiograficzne obejmuje dzieje państwa polskiego od czasów najdawniejszych do 1113 r. i składa się z trzech ksiąg. Kronika Galla Anonima eksponuje i chwali czasy panowania Bolesława Chrobrego, Bolesława Śmiałego i Bolesława Krzywoustego, dlatego bywa nazywana kroniką trzech Bolesławów.

- "Kronika polska" Wincentego Kadłubka, łac. Chronica Polonorum - napisana przez biskupa krakowskiego na polecenie Kazimierza Sprawiedliwego na przełomie XII i XIII w. Była nie tylko ważnym wytworem historiografii, ale także najpopularniejszą świecką księgą w polskim średniowieczu. W "Kronice" mistrza Kadłubka wydarzenia historyczne przeplatają się z baśniowymi (np. legenda o smoku wawelskim).

- "Roczniki, czyli Kroniki sławnego Królestwa Polskiego" Jana Długosza - największe osiągnięcie polskiej historiografii średniowiecznej, noszące cechy pracy naukowej, powstawała w latach 1455-1480. Autor ukończył Akademię Krakowską, piastował stanowisko wychowawcy synów Kazimierza Jagiellończyka.