Stefan Żeromski w tytule swojej powieści przywołał mitologicznego bohatera - Syzyfa. Jest to postać, która jest symbolem nieustannej, daremnej, bezsensownej pracy. Tytuł powieści Stefana Żeromskiego nawiązuje do tej symboliki i ma charakter wieloznaczny. Rolę Syzyfa w powieści tego pisarza pełniła rosyjska administracja szkolna, której nie udało się zrusyfikować polskiej młodzieży. Uważam, że tytuł "Syzyfowe prace" jest wyjątkowo trafny. W swojej pracy postaram udowodnić prawdziwość mojej tezy.

Syzyf przywołany w tytule powieści był bohaterem, który był rządził pewnym pięknym oraz bardzo potężnym miastem Efyry, późniejszym Koryntu. Bogowie lubili jego towarzystwo i chętnie zapraszali Syzyfa na Olimp. Tam bohater pił nektar, który zapewniał mu ochronę przed starości i chorobami. Syzyf jednak naraził się bogom - jego skłonność do plotek i pycha sprawiły, że bogowie postanowili go ukarać - skazali go na śmierć. Zeus wysłał po Syzyfa boga śmierci Tanatosa, jednak tamten uwięził go. Aresowi udało się jednak uwolnić Tanatosa, a Syzyf tym razem nie uniknął śmierci. Bohater nakazał jednak swojej żonie, aby nie urządzała jego pogrzebu. Syzyf uprosił w podziemiu Hadesa o pozwolenie na powrót choć na chwilę na ziemię. Gdy Hades wyraził zgodę Syzyf nie dotrzymał swojego słowa - pozostał wśród żywych. Bogom udało się sprowadzić go ponownie do Hadesu. Tym razem jednak Syzyfowi nie udało się uniknąć kary - musiał przez cały czas toczyć ogromnych rozmiarów głaz na szczyt góry. Kiedy tylko bohater zbliżał się ze swoim kamieniem do szczytu, ten spadał na dół. Tę pracę Syzyf wykonywał bez końca. Stąd właśnie wziął się związek frazeologicznych "syzyfowe prace", który jest symbolem nadaremnej, bezcelowej pracy. Pracę w tym znaczeniu przywołał Stefan Żeromski w swojej powieści.

Pisarz przywołując mitologicznego Syzyfa chciał pokazać, że starania rosyjskich władz szkolnych nie przyniosły oczekiwanego efektu, którym miała być rusyfikacja polskiej młodzieży z Klerykowa. Tytuł "Syzyfowe prace" to sygnał, że próby rusyfikatorów nie dały rezultatów. To symbol, że władze rosyjskie nie są w stanie, tak jak Syzyf dokończyć swoich działań i sprawić, że młodzi Polacy przyjmą narzucany sposób myślenia. Moim zdaniem, uczniów z klerykowskiego gimnazjum można porównać do mitologicznego bohatera, który był przecież człowiekiem bardzo upartym i wytrwałym.

Walka o polskość w "Syzyfowych pracach" jest bardzo ważnym elementem całej powieści. Odbywa się ona zarówno w szkole, w kościele, czy też w domach uczniów. W centrum wydarzeń pisarz umieścił Marcina Borowicza oraz jego szkolnych kolegów: Bernarda Zygiera oraz Andrzeja Radka. Uczniowie w klerykowskim gimnazjum nie mogą używać na terenie szkoły języka polskiego, ponieważ językiem wykładowym jest rosyjski. Nauczyciele starają się za wszelką cenę "wybić" z głowy miłość do polskiego języka. Walka o polskość toczy się także w kościele, gdzie śpiewa się polskie pieśni, pomimo zakazu rosyjskich władz. Dom okazuje się jednak absolutną ostoją polskości - mówi się w nim po polsku. Zaborcy chcieli bardzo zmienić ten fakt, jednak na szczęście nie udała im się ta sztuka. "Syzyfowa praca" trwała na każdym gruncie przedstawionym przez Stefana Żeromskiego w powieści.

Uważam, że Żeromski wybierając ten tytuł kierował się kilkoma względami. Myślę, że chciał pokazać, walkę z zaborcą i zaprezentować bohaterską walkę młodych uczniów o polskość. Pisarz chciał zwrócić uwagę czytelnika na postawę nauczycieli ze szkoły w Klerykowie. Moim zdaniem Stefan Żeromski wybrał dla swojego dzieła bardzo trafny tytuł, ponieważ jak pokazują dzieje bohaterów powieści, wysiłki rusyfikacyjne nie przyniosły żadnych efektów. Uczniowie pomimo zakłamania swoich pedagogów, stali się postaciami, które mają bardzo silną miłość do swojej ojczyzny.

Myślę, że pisarz przywołując mitologicznego Syzyfa chciał przypomnieć tę postać zupełnie w nowym świetle. Tytuł "Syzyfowe prace" jest przecież wyraźnie inspirowany mitologią i moim zdaniem ma symbolizować ciężką, nie przynoszącą rezultatów pracę. Sam tytuł sprawia, że czytelnik chce dowiedzieć się, kto jest bohaterem tego utworu i w jakim kontekście zostanie pokazana bezowocna praca.

Podsumowując moje rozważania chcę podkreślić, że tytuł "Syzyfowe prace" jest wyjątkowo trafny. Zawiera on w sobie nie tylko korzenie mitologiczne, ale również wywołuje zaciekawienie u osoby, która nigdy wcześniej nie zetknęła się z ta książką. Losy młodzieży z gimnazjum w Klerykowie są przecież odzwierciedleniem życia polskiego społeczeństwa, które musiało zmagać się z rusyfikacją o okresie zaborów. Myślę, że walkę polskiej młodzieży z zabiegami władz rosyjskich można porównać do sytuacji mitologicznego Syzyfa. Wysiłek walki o polskość był przecież czymś ponad siły, ale ich upór i trud jest czymś godnym pochwały.