Arystoteles (384-322 p.n.e.) - jeden z najwybitniejszych greckich myślicieli, analityk literatury, twórca podręcznika poetyki normatywnej pt. "Poetyka", w której dokonał wyłożenia podstawowych wyznaczników formalnych i treściowych wielu rodzajów i gatunków literackich (m. in. eposu i dramatu antycznego, w tym tragedii)

Budowa tragedii antycznej:

1). Obowiązek utrzymania tzw. zasady trzech jedności: miejsca, czasu i akcji.

- jedność miejsca (miejsce było ściśle określone, akcja toczyła się w pałacu lub przed nim, bardzo ważną rolę w tej kwestii odgrywał goniec, który donosił o wydarzeniach spoza miejsca akcji)

- jedność czasu - akcja toczyła się w czasie między wschodem słońca a jego zachodu lub rozgrywała się w ciągu doby,

- jedność akcji - obejmowała ona z reguły jeden główny wątek, treść dramatu była znacznie zawężona, wszystko dążyło do punktu kulminacyjnego, występowała także określona liczba aktorów (postaci).

2). Pozostałe zasady:

- zasada decorum - dotyczyła ona odpowiedniości stylów, dla tragedii przewidziany był styl patetyczny (podniosły, wysoki, kolumnowy), bohaterami byli urodzeni wysoko i szlachetnie; dla komedii przyjmowano styl żartobliwy (niski, lekki, rubaszny), zaś postacie miały plebejski rodowód,

- zasada zabraniająca bezpośredniego przedstawiania krwawych scen,

- zasada niezmienności charakteru postaci,

- zasada utrzymania związku z mitologią i ze sferą sacrum (funkcje wychowawcze),

- zasada wystawiania na scenie.

3). Inne cechy antycznej tragedii:

- obecność dialogów i rozbudowanych monologów - triady i pieśni chóru,

- zarysowanie problemu zawierało się często w obrębie wypowiedzi chóralnych, które niekiedy zastępowały didaskalia,

- wypowiedzi wierszowane (rytmiczna mowa),

- postacie biało - czarne, wyraziste, bez zmian psychologicznych, brak ich analizy charakterologicznej, zazwyczaj pojawia się dwóch przeciwników, toczą polemikę, mającą dydaktyczny wydźwięk,

- konflikt tragiczny polega na ścieraniu się dwóch równorzędnie ważnych racji, zazwyczaj uzasadnionych i popartych istotnymi argumentami, nie ma jednoznacznego rozwiązania, tragiczne zakończenie.

4). Pojęcia związane tragedią grecką:

katharsis ­- tragedia miała zdolności oczyszczające, uwalniające od złych emocji i uczuć, rozładowywała wzruszenia, była przestrogą dla widza, dawała pocieszenie, że mnie to nie spotkało,

hamartia - wada, błąd, złe, grzeszne postępowanie, nieodpowiednie rozpoznanie sytuacji przez bohatera sztuki, fałszywa ocena okoliczności, która prowadzi do katastrofy,

hybris - arogancja, ogromna, niedająca się ujarzmić pych, która wzbudzała w bogach gniew,

mimesis - kategoria estetyczna (Arystoteles), naśladowanie rzeczywistości poprzez sztukę, jest to jednak "twórcze naśladowanie", dalekie od kopiowania.

5). "ANTYGONA" Sofoklesa (V w. p.n.e.)

- rodzaj sztuki mimetycznej,

- akcja obejmuje konflikt między Antygoną a Kreonem,

- wydarzenia mieszczące się poza akcją główną, ale wspomniane w fabule opartej na micie to: motyw klątwy rodu Labdakidów, walka o władzę i śmierć braci,

- teoria fatum (fatalizm) - człowiek jest zdeterminowany przez los, bogowie zaplanowali już tragiczne zakończenie, postacie zmagają się z ustalonym z góry losem.

Konflikty:

- konflikt między siostrami: Antygoną a Ismeną:

Antygona - dla niej najważniejsza jest miłość rodzinna oraz tradycja, ma swoją dumę i poczucie godności, charakteryzuje się odwagą i zdecydowaniem, posiada własne zdanie,

Ismena - przeciwieństwo siostry, uległa i lękliwa, zgadza się z władzą, nie chce się sprzeciwiać, boi się konsekwencji.

- główny konflikt między Antygoną a Kreonem - relacje: prawa boskie a ziemska władza, jednostka a państwo, miłość rodzinna a posłuszeństwo prawu. Antygona chce pochować uznanego za zdrajcę brata, na co nie zgadza się Kreon.

- Kreon i jego syn Hajmon - zakochany w Antygonie Hajmon starał się uzmysłowić, że Kreon robi źle karząc Antygonę, ale jego ojciec jest dumny, nie umie się przełamać i przyznać się do winy. Gdy to czyni, jest już za późno.