ANTYGONA

Sofokles Antygona, bohaterka główna i tytułowa; córka Edypa, siostra Ismeny, Polinejkesa i Eteoklesa, narzeczona Hajmona

Wygląd: Dostojna, pełna majestatu, wygląda i zachowuje się jak prawdziwa królewna, zawsze pamięta o tym, że pochodzi z wielkiego rodu

Życiorys: Urodzona jako owoc kazirodczego związku Edypa i Jokasty. Wraz z Ismeną opuściły Teby i udały się na tułaczkę, towarzysząc ślepemu ojcu. Po jego śmierci w Kolonos powróciły do Teb, gdzie już panował Kreon. Antygona za wszelką cenę postanowiła nie dopuścić do zbezczeszczenia zwłok brata-zdrajcy, Polinejkesa. Za wykroczenie przeciw prawu, wydanemu przez władcę, została ukarana, powiesiła się w więzieniu

Charakterystyka: Młoda, odważna, zbuntowana wobec zakazu Kreona, którym król naraził duszę jej brata na wieczne potępienie. Bardzo honorowa - tylko raz prosi Ismenę o pomoc. Nie waha się przed wyraźnym zakwestionowaniem rozkazu władcy. Nie czuje się poddaną ("Niczym on (Kreon) nie ma nad moimi prawa"), jest przede wszystkim królewską córką i zachowuje się odpowiednio do swego pochodzenia. Jej postawa najpierw skłania Chór do potępienia Antygony jako występującej przeciw królewskiemu prawu, potem jednak akcentuje on zalety dziewczyny: miłość do brata, hart ducha, determinację i upór w wykonywaniu praw boskich. Antygona stawia odwieczne, boskie prawa nad tymczasowymi - ludzkimi. Imponuje jej pewność siebie i trafność argumentów, jakich używa w rozmowie z Kreonem. Dla niej brat nie jest zdrajcą, mówi: "Czcić swe rodzeństwo nie przynosi wstydu", uważa, że ostateczny sąd należy do Hadesa, który "pożąda praw równych" wobec wszystkich śmiertelników. Wreszcie Antygona wypowiada jedno z najpiękniejszych w literaturze zdań na temat stosunku człowieka do innych ludzi: "Współkochać przyszłam, nie współnienawidzić"

Dziewczyna przeżywa także chwile słabości - kiedy idzie na śmierć. Trudno się temu dziwić: jest młoda, piękna, ma w perspektywie ślub z ukochanym Hajmonem. Jest przekonana o słuszności swych racji, ani na chwilę w nią nie wątpi (w odróżnieniu od Kreona), uważa, że po śmierci zostanie wynagrodzona. Mimo tej pewności Antygona to postać tragiczna - znalazła się w sytuacji, w której każdy wybór oznacza w konsekwencji śmierć - z wyroku bogów za wykroczenie przeciw ich prawu lub z wyroku Kreona za złamanie królewskiego rozkazu. Jest to jednak inny rodzaj tragizmu niż tragizm Kreona, ponieważ Antygona odchodzi z nadzieją na nagrodę, jest pewna, że postępuje dobrze, choć nie jest jej łatwo rozstać się z życiem i ziemskim szczęściem

Rola w utworze: Postępowanie Antygony, a zwłaszcza jej posłuszeństwo wobec bogów, zadziwia, jeśli się weźmie pod uwagę, że to właśnie bogowie są winni wszystkich nieszczęść, jakie dotknęły cały ród Edypa. Antygona jest tego świadoma, mówi o sobie: "klątwą brzemienna", spodziewa się, że jej los także jest wynikiem postanowień bogów: "... jeśli z bogów to zrządzenie płynie, / Trzeba mi winnej znieść w ciszy cierpienia". Antygona ma wyraźnie świadomość winy tragicznej - niezawinionej, nie podlegającej ludzkim osądom, którą jednak trzeba uznać i za którą należy odpokutować. Właściwą winą bohaterki nie jest to, że pochowała brata, ale to, że jak wszyscy z rodu Edypa została obciążona boską klątwą, dlatego musi ugiąć się przed wyrokami fatum i przyjąć cierpienie