Pismo Św. oraz mitologia to najważniejsze teksty współczesnej kultury, które zarazem stanowią korzenie kultury europejskiej. Wpłynęły one w znaczący sposób na narodziny i rozwój kultury zarówno światowej, jak i polskiej. Przez wiele wieków sztukę antyczną uważano za wzór, a ideały klasycznej harmonii, umiaru, proporcji uznano za obowiązujące wyznaczniki prawidłowej sztuki. Mitologia nadal pozostaje aktualna, a dzięki opisom dziejów i przeżyć oraz bogatej symbolice znajduje zwolenników i licznych naśladowców, przekształcających tradycyjne mitologiczne historie. Święta Księga chrześcijan również stanowi głębokie źródło archetypów, symboli, wzorców osobowych, motywów i wątków fabularnych oraz myśli filozoficznej, z którymi albo się polemizuje, albo też stara się je analizować po to, by czerpać z nich wskazówki.

W każdej epoce literackiej można odszukać liczne odwołania zarówno do Pisma św.,jak i mitów grecko-rzymskich. Niedające się wyczerpać źródła licznych wątków stały się źródłem natchnienia dla wielu sławnych i wybitnych twórców.

Jedną z mitologicznych postaci, która na trwałe zapisała się w tradycji literackiej, jest Prometeusz, nazywany "dobroczyńcą ludzkości". Za kradzież ognia z Olimpu i podarowanie go ludziom został z rozkazu Zeusa przykuty do skały Kaukazu. Cierpiał tam straszliwe męki, gdyż orzeł wyżerał mu stale odrastającą wątrobę. Motyw ten wykorzystało wielu twórców. Jan Kasprowicz w hymnie Święty Boże utożsamia się z nieszczęśliwą, znękaną różnymi klęskami ludzkością, stając się w ten sposób podobny do mitologicznego tytana. Wyraża ogrom bólu, identyfikując się z tymi, którzy utracili nadzieję i czekają jedynie na śmierć:

Jestem!

Jestem i płaczę...

Biję skrzydłami,

jak ptak ten ranny,

jak ptak ten nocny,

(…)

A u mych stóp

samotny kopią grób.

Podmiot liryczny odznacza się cechami Konrada, bohatera Dziadów cz. III Adama Mickiewicza. Bohater jest również odpowiednikiem Prometeusza:

Nazywam się Milijon - bo za milijony

Kocham i cierpię katusze.

Od postaci Prometeusza pochodzi termin "prometeizm". Oznacza on postawę przeciwstawiania się Bogu, wyrażania niezgody na świat pełen zła i okrucieństwa, potrzebę buntu przeciwko istniejącym zasadom. W epoce romantyzmu motyw ten był szczególnie mocno wykorzystywany. Stworzono wówczas takich bohaterów jak Mickiewiczowskiego Konrada Wallenroda czy Kordiana Juliusza Słowackiego.

Postać Syzyfa, za liczne przewinienia skazanego przez bogów króla jest również niezwykle ważna dla twórców literatury. Związek frazeologiczny "syzyfowe prace" oznaczający ciężkie i bezsensowne zajęcie został wykorzystany przez Stefana Żeromskiego jako tytuł jednej z powieści. Jest to opowieść o bezowocnych usiłowaniach rusyfikacji polskiej społeczności. Mimo wielu prób zrusyfikowania, Marcin Borowicz, główny bohater powieści, staje się człowiekiem kochającym ojczyznę.

Postać Ikara jest szczególnie ceniony i szeroko wykorzystywany zwłaszcza prze poetów. Według mitologii Ikar to syn Dedala, genialnego konstruktora i budowniczego. Jednak to Ikar, próbujący przekroczyć ludzkie granice marzyciel, od wieków fascynuje twórców. Stał się symbolem osoby pragnącej wolności, niezależności myślenia i działania, a zarazem stanowi ostrzeżenie przed pychą i zbyt silną wiarą w ludzkie, niewielkie przecież siły, co może prowadzić do klęski.

Stanisław Grochowisk w liryku Ikar inspirowanym obrazem Upadek Ikara Breughla kreuje dwa jakby równoległe światy. W pierwszym z nich ukazuje Ikara, młodzieńca wolnego od codziennych, żmudnych trosk i obowiązków, który może marzyć oraz dążyć do nieograniczonej niczym wolności. W drugim świecie przedstawia kobietę zajętą ciężką, wyczerpującą pracą:

Oto Ikar wzlatuje. Kobieta nad balią zanurza ręce.

Oto Ikar upada. Kobieta nad balią napręża kark.

Oto Ikar wzlatuje. Kobieta czuje kręgosłup jak łunę.

Oto Ikar upada. W kobiecie jest ból i spoczynek.

Takie kontrastowe zestawieni ma skłonić czytelnika wiersza do refleksji nad tym, co naprawdę jest ważne w życiu. Poeta pokazuje, jak istotne są marzenia, wiara we własne czyny i realizowanie zamierzeń. Jednak to Ikar upada, traci życie, a spokojnie pracująca kobieta może nadal wykonywać to, co zostało jej przeznaczone. W ostatecznym rozrachunku to pracochłonne i nierzadko nudne wywiązywanie się z obowiązków okazuje się ważniejsze.

Pismo św. stanowi równie jak mitologia złożone i bogate źródło inspiracji dla twórców każdej epoki. Wywarło mocny wpływa na tradycję i kulturę światową. Tłumaczenia na języki ojczyste oraz liczne parafrazy fragmentów zarówno Starego, jak i Nowego Testamentu były początkiem kształtowania się języka literackiego, w silny sposób wpływały na rozwój późniejszej twórczości. Tak było chociażby w naszym języku poetyckim, który rozwinął się w znacznym stopniu na podstawie parafrazy Księgi Psalmów Jana Kochanowskiego. Biblia to niewyczerpana podstawa licznych tematów, które przez twórców zostawały parafrazowane i różnie przekształcane, np. Psalm w Hebronie Cypriana Kamila Norwida czy "Wielka Improwizacja"w Dziadach cz. III. Wiele zawdzięczają Pismu św. gatunki literackie z niego się wywodzące, takie jak: psalmy (tworzone przez m.in. Mikołaja Reja, wspomnianego już Kochanowskiego, Tadeusza Nowaka, Czesława Miłosza), treny (Kochanowski, Franciszek Karpiński, Jerzy Czartoryski, Władysław Broniewski), przypowieści (Mickiewicz, Norwid, Stanisław Witkiewicz), teksty prorockie (pisane przez m.in. Piotra Skargę, Andrzeja Frycza Modrzewskiego, romantyków i Stanisława Wyspiańskiego) oraz teksty wykorzystujące Apokalipsę św. Jana (które tworzyli m.in. Rej, poeci Młodej Polski, Ernest Bryll i Józef Baran).

Wielu symboli pochodzących z Biblii używa się po dziś dzień. Jednym z nich jest krzyż - znak męki przemieniony w oznakę zbawienia i zmartwychwstania. Pokazuje to twór Norwida zatytułowany Krzyż i dziecko:

Synku ! trwogi zbądź:

To znak zbawienia (...)

Gdzie się podział krzyż ?

Stał się nam bramą.

Liczne aluzje i odwołania do Biblii można znaleźć w twórczości Kochanowskiego, zwłaszcza we fraszkach, pieśniach, psalmach i trenach. Renesansowy poeta sądził, że człowiek będzie naprawdę szczęśliwy tylko wtedy, gdy przyjmie postawę stoicką, polegającą na życiu zgodnym w wolą Bożą. Cnota rozumiana jako odwaga w codziennym życiu oraz umiar we wszystkim, co się robi stanowią dobre podstawy szczęśliwego funkcjonowania. Mistrz z Czarnolasu określa Boga jako Wielkiego Budowniczego i Architekta świata oraz Reżysera wyśmiewającego się z człowieczego teatru i obojętnego na sprawy ludzkie. We fraszce O żywocie ludzkim poeta określa Boga "Wielką Myślą" i chce, aby On dostrzegł sprawy dla człowieka bardzo ważne, ale zupełnie pozbawione znaczenia w Boskiej hierarchii wartości. W tym liryku Kochanowski porównuje życie do teatru marionetek, w którym wszystko zbyt szybko przemija, a wszystkich czeka jednakowy koniec.

Biblia wywarła ogromny wpływ na twórczość wybitnego młodopolskiego poety - Jana Kasprowicza. W swoich Hymnach wyraził przejmujące ogromem cierpienie, kryzys zaufania w potęgę Boga oraz upadek dawnych, tradycyjnych wartości. Dies irae określić można jako krzyk zbuntowanego przeciwko Bogu, cierpiącego człowieka:

Nic co się stało pod sklepieniem niebiosów,

Bez Twej woli się nie stało

Kyrie elejson!

O źródło zdrady!

Kyrie elejson!

Przyczyno grzechu!

Poeta obarcza Stwórcę odpowiedzialnością za zło istniejące w świecie i nie chce, aby Bóg był strażnikiem sprawiedliwości w świecie. Mimo tych bluźnierczych słów, napisanych pod wpływem rozpaczy, w poezji Kasprowicza przyszedł czas spokoju i wyciszenia. W Księdze ubogich docenił prostotę ludzi żyjących w zgodzie z naturą i Bogiem, a w Przeprosinach Boga wyraził przekonanie, że każdy powinien wyrażać swą miłość do Boga i wiarę w taki sposób, jaki wydaje mu się autentyczny i szczery.

Pisma św. oraz mitologiczne opowieści są niewyczerpalną kopalnią inspiracji, postaw, wzorców zachowań, wątków i symboli. Motywy w nich zawarte służyły za niezmienny punkt odniesienia dla twórców wszystkich epok. Wzorce a nich zaczerpnięte w silny sposób funkcjonują w świadomości człowieka, uczą, pokazują właściwe rozwiązania trudnych spraw, skłaniają do przemyśleń i refleksji nad sensem życia i stale zachwycają.