Mit o Dionizosie - greckim bogu wina, wegetacji i płodności.

Mit o Dionizosie w "Mitologii" Jana Parandowskiego został przekazany przez wieszcza, kiedy do miasta Teby przybył zadziwiający orszak Dionizosa, który ów bóg zamykał leżąc w rydwanie ciągniętym przez pantery, lamparty i lwy. Przed Dionizosem posuwał się roztańczony pochód osłów dźwigających bukłaki z winem, dziwnych istot leśnych, dziewcząt ubranych w skóry zwierzęce, Sylena, jadącego na ośle otyłego starca upojonego winem.

Wieszczek wyjaśnił zgromadzonym, że według mitu o Dionizosie był on synem Zeusa i Selene, która pod wpływem blasku Zeusa ujrzanego w pełnej krasie spłonęła i zbyt wcześnie urodziła Dionizosa. Ojciec oddał Dionizosa górskim nimfom na wychowanie. Boginki nauczyły go tańca i śpiewu, a bożek Sylen odkrył przed nim wiele tajemnic.

Mit o Dionizosie wspomina, ze jeszcze jako chłopiec wziął udział w wojnie z gigantami, przybrawszy postać lwa. Po upływie kilku lat porwano go na statek piracki, gdyż stał nad brzegiem w pięknej szacie, która mogła wskazywać, że jest potomkiem królewskiego rodu. Piraci mieli nadzieję na wysoki okup.

Bohater mitu, Dionizos uwolnił się z kajdan, które rozpadły się samoistnie, maszt statku zazielenił się i zakwitł niczym krzew winny. Młody bóg zamienił się w lwa i zaatakował piratów, którzy wskoczyli do morza.

Mit o Dionizosie - atrybuty boga i jego kult

Według mitologii Dionizos jako pierwszy z bogów olimpijskich zamieszkał na ziemi. Dobroć i łagodność Dionizosa przyciągały do niego leśne stworzenia, również drapieżne, które łagodniały pod jego wpływem.

Dionizos wędrował po całym świecie w otoczeniu rozśpiewanych satyrów, centaurów, sylenów, panów, bachantek i menad, ucząc ludzi uprawy winnej latorośli i hodowli pszczół miodnych. Mit o Dionizosie wpłynął na rozwój kultu tego boga, związanego z cyklem przyrody. Uroczyście obchodzono jego zimowy sen i wiosenne przebudzenie. W Atenach świętowano jesienią Małe Dionizje (winobranie), a wiosną Wielkie Dionizje, w czasie których wystawiano sztuki teatralne.