W wyniku sprzeciwu Rosji wobec agresywnych planów Bismarcka wymierzonych w 1875 r. przeciw Francji, Niemcy i Austro-Węgry zawarły w 1879 r. układ o wyraźnie antyrosyjskim charakterze. Dołączyły do nich w 1882 r. Włochy, które znalazły się w politycznym konflikcie z Francją z powodu Korsyki i Tunisu. Związek tych trzech państw nazwany został Trójprzymierzem.

W 1892 r. RosjaFrancja zawarły sojusz stanowiący przeciwwagę dla Trójprzymierza. Czynnikiem, który umacniał ten sojusz były wysokie pożyczki francuskie udzielane rządowi rosyjskiemu na rozbudowę przemysłu i na zbrojenia. Anglia z obawy przed rosnącą potęgą morską Niemiec przystąpiła w 1904 r. do sojuszu z Francją, a w 1907 r. z Rosją. W ten sposób doszło do powstania militarnego bloku zwanego Trójporozumieniem, czyli Ententą.

Głównymi przyczynami wybuchu I wojny światowej były:

- konflikty militarne:

    • kryzysy marokańskie w 1905 i 1911 r. między Francją i Niemcami,
    • "kocioł bałkański" - na Bałkanach krzyżowały się interesy wielkich mocarstw, Rosja chciała opanować cieśniny czarnomorskie łączące Morze Śródziemne z Morzem Czarnym, Niemcy chciały zbudować przebiegającą przez Bałkany kolej Berlin-Bagdad, a Austro-Węgry dążyły do zbudowania na Bałkanach swej strefy wpływów, czemu wyraz dały już przyłączając w 1908 r. Bośnię i Hercegowinę, co wywołało ostry sprzeciw Rosji i Serbii, ale do wojny nie doprowadziło. W 1912 i 1913 r. wybuchały tam tzw. wojny bałkańskie, w które zaangażowana była Turcja broniąca swego upadającego imperium. Serbia ze swymi aspiracjami stworzenia państwa obejmującego narody południowosłowiańskie popadła tym samym w konflikt z Austro-Wegrami, ponieważ w swych planach uwzględniała także Słowian żyjących pod władzą cesarstwa.
    • zamach w Sarajewie na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda, następcę tronu austro-węgierskiego w czerwcu 1914 r. Austro-Węgry wysłały Serbii ultimatum, w którym zażądały przyjęcia jego warunków w ciągu 48 godzin. Domagały się usunięcia wszelkiej wrogiej Austro-Węgrom propagandy oraz szerzących ją oficerów i urzędników oraz śledztwa i procesu nad zamachowcami z udziałem cesarskich przedstawicieli. Serbia mająca poparcie Rosji ultimatum odrzuciła. W tej sytuacji Austro-Węgry wypowiedziały wojnę Serbii 28 lipca 1914 r.

Rosja ogłosiła mobilizację. W jej wyniku Niemcy 1 sierpnia 1914 r. wypowiedziały wojnę Rosji, a 3 sierpnia 1914 r. Francji, jednocześnie atakując neutralną Belgię, by okrążyć armię francuską. W tej sytuacji Anglia 4 sierpnia 1914 r. wypowiedziała wojnę Niemcom, a następnie Austro-Węgry Rosji.