OŚWIECENIE - Oświecenie, określane często jako wiek rozumu – nurt kulturalny oraz okres w historii Europy przypadający na lata 1688-1789. W rozumieniu szerszym: epoka w dziejach kultury europejskiej między barokiem a romantyzmem.

KONSTYTUCJA- najważniejszy akt prawny w państwie, uchwalający prawa i obowiązki.

BURŻUJA –rodzaj mieszczaństwa, w ówczesnych czasach synonim osób zamorznych.

BOSTOŃSKA HERBATKA – wydarzenie w którym koloniści zatopili statek z herbata na bunt za wysokie cło.

ABSOLUTYZM OŚWIECONY – forormy panstwa wprowadzane w ciągu XVIIIw. Przez absolutnych monarchów- opiekunów swoich poddanych w celu usprawnienia państwa.

MONARCHIA ABSOLUTNA – ustrój polityczny w którym władzę sprawuje król (Rosja)

MONARCHA KONSTYTUCYJNA – forma rządów w państwie, w którym monarcha na podstawie  konstytucji dzieli włądzę z organem przedstawicielskim narodu.(Prusy)

REPUBLIKA -  ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organy takie jak władza: sadownicza wykonawcza ustawodawcza(sąd, rząd, parlament).

EPIRYZM -.kierunek filozofii, wg. którego jedynym lub głównym źródłem bądź środkiem poznania jest doświadczenie zmysłowe (zewnętrzne lub wewnętrzne).

RACJONALIZM – filozoficzne podejście  zakładające możliwość dotarcia do prawdy z użyciem samego rozumu z pominięciem doświadczenia,

KOLONIA – osada ludzi którzy chca rozwijać swoje ziemie

REWOLUCJA - znacząca zmiana, która zazwyczaj zachodzi w stosunkowo krótkim okresie.

DATY I POSTACI:

4 VII 1776R.-Jednomyślna Deklaracja trzynastu zjednoczonych Stanów Ameryki- wyznawca idei oswicenia Tomasz Jefferson Benjamin Franklin-polityk

14 VII 1789R.-Szturm na  Bastylię wybuch rewolucji- Sankiuloci

1717(POLSKA)- Sejm niemy- car Rosji, August II 

1773-Rozwiązanie zakonu jezuitów – Papież / Zatopienie w morzu ładunek herbaty ,,bostonska herbatka’’ Bunt kolonistów

1775-Bitwa pod Lexington pierwsze starcia spontaniczne  -Jerzy Waszyngton

1777- Bitwa pod Saratogą zwycięstwo

1783-Udana próba lotu balonem w Wersalu – bracia Montgolfier / podpisanie pokoju niepodległość USA- Jerzy Waszyngton

1732-Traktat trzech czarnych orłów- Prusy Austria Rosja

3 IX 1791-Uchwaleenie Konstytucji, monarchia konstytucyjna

22 IX 1792- Zniesienie Monarchii we Francji, ogłoszenie republiki.-

 1789 – Przysięga stanu trzeciego

VII 1789- Zwołanie Stanów generalnych  we Francji. Ogłoszenie Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela. –Zgromadzenie Konstytucyjne.

1792-Wypowiedzenie wojny Austrii przez Francję

RZĄDY SASÓW W POLSCE: plusy:

- 30 lat pokoju , bez wojny

- sprowadzenie osadników holenderskich ( nowy sposób gospodarowania ) 

- reformy na wsi - wprowadzenie czynszów

- wzrost liczby mieszkańców

- początki powstawania manufaktur

Minusy

- zagrożenie niezależności  Polski - wojna północna.

WYBUCH BUNTU W KOLONIACH ANGELISKICH przyczyny:

wysokie cło na przewozona do koloni herbate

-nowe podatki

-władze w koloniach sprawuje król i parlament brytyjski(określa wysokośc podatków

Skutki

-zatopienie w morzu całego ładunku herbaty, bunt

-koniec z kupowaniem angielskiej herbaty przez kolonistów.

WYBUCH REWOLUCJI FRANCUSKIEJ: przyczyny:

- wzrost podatków, które obciążały stan trzeci (96% ludności), gdyż stan pierwszy i trzeci były nieopodatkowane

- stan trzeci oskarżył dwór o nadmierne wydatki (Wersal-rezydencja królewska)

- przeciw wobec absolutyzmu oraz przywilejom szlachty i duchowieństwa.

Skutki: - upadek monarchii , 

- powstanie republiki , 

- uchwalenie konstytucji

WOJNy  O NIEPODLEGŁOŚĆ STANÓW ZJEDNOCZONYCH: Przyczyny:

- rabunkowa polityka Wielkiej Brytanii ograniczająca rozwój gospodarczy koloni , 

- niesprawiedliwe prawa , 

- rosnące podatki , 

- brak wpływu na rządy . 

Skutki: -powstanie Stanów Zjednoczonych Ameryki , 

- uchwalenie I na świecie konstytucji . 

-zwyciestwo oddziałów amerykańskich pod Saratogą  w 1777

Wydarzenia z historii które przyczyniły się do upadku wewnętrznego panstwa: - przyłaczenie się do wojny połnocnej w XVIIIw.