Dodaj do listy

Powstania okresu zaborów – zestawienie.

Data, Przywódcy

Przyczyny

Przebieg

Skutki

Powstanie kościuszkowskie

24.03. - 16.09.1794

Tadeusz Kościuszko,

Józef Zajączek,

Jan Henryk Henryk Pieśń o Rolandzie, bohater epizodyczny; bratanek Ryszarda Starego, jeden z doradców Karola
Czytaj dalej Słownik bohaterów literackich - liceum
Dąbrowski

- sprzeciw wobec drugiego rozbioru Polski i rządów Targowicy;

- chęć ratowania kraju przed nowym podziałem kraju;

- ogłoszenie redukcji wojska polskiego o 50 proc. i wcielanie żołnierzy do armii pruskiej i rosyjskiej;

- echa rewolucji francuskiej (1789).

24.03. - ogłoszenie początku powstania przez T. Kościuszkę na Rynku w Krakowie;

04.04. - bitwa pod Racławicami;

17-18.04. - wyzwolenie Warszawy;

23.04. - wybuch powstania na Litwie;

07.05. - uniwersał połaniecki (zniesienie przywiązania chłopa do ziemi, wprowadzenie zasady nieusuwalności z uprawianej ziemi, zmniejszenie pańszczyzny dla chłopów uczestniczących w powstaniu);

06.06. - bitwa pod Szczekocinami;

20-23.08. - wybuch powstania w Wielkopolsce;

12.08 - koniec powstania na Litwie (pada Wilno);

10.10 - bitwa pod Maciejowicami;

05.11. - kapitulacja Warszawy;

16.11. - rozwiązanie oddziałów pod Radoszycami.

- trzeci rozbiór Polski;

- Prusy nie zaatakowały rewolucyjnej Francji - były zajęte tłumieniem polskiego powstania.

Powstanie listopadowe

29.11.1830 - 10.1831

Piotr Wysocki

Iwan Dybicz

Józef Sowiński

Józef Chłopicki

Józef Bem

Jan Skrzynecki

Józef Prądzyński

Jan Krukowiecki

- nastroje rewolucyjne w Europie (Grecja, Belgia, Francja);

- łamanie zapisów konstytucji przez cara, wielkiego księcia Konstantego i rząd Królestwa;

- nadmierne obciążenia podatkowe;

- represje wobec działaczy polskich;

- sprzeciw wobec planów wysłania polskich żołnierzy przeciwko Francji;

- obawa przed wykryciem spisku;

- sprzeciw wobec sytuacji w armii.

- nieudana próba podpalenia browaru na Solcu (miał to być sygnał początku powstania);

- atak na Belweder i nieudany zamach na wielkiego księcia Konstantego;

- zdobycie Arsenału przez mieszkańców Warszawy;

- 05.12.1830 - gen. Chłopicki przejmuje dowództwo nad powstaniem;

- 25.01.1831 - detronizacja cara Mikołaja I;

- zwycięskie bitwy pod Stoczkiem, Wawrem, Grochowem, Dębem Wielkim, Iganiami;

- porażka pod Ostrołęką;

- 08.09. - kapitulacja Warszawy;

- 09.10. - kapitulacja Modlina;

- 21.10. - kapitulacja Zamościa.

- ograniczenie autonomii Królestwa Polskiego;

- wprowadzenie statutu organicznego zamiast konstytucji;

- likwidacja sejmu;

- represje: aresztowania, zsyłki, konfiskaty ziemi, rusyfikacja;

- Wielka Emigracja.

Powstanie krakowskie

20/21.02. - 02.03. 1846

Jan Tyssowski

Edward Dembowski

J. Andrusikiewicz,

J. Lermontowicz

- chęć wywołania ogólnonarodowego powstania - zryw w Krakowie miał być jego początkiem;

- nastroje rewolucyjne w Europie

- 18.02 - nieudana próba zdobycia Tarnowa;

- 21-23.02. - powstanie chochołowskie;

- rabacja galicyjska;;

- 26.02 - przegrana bitwa pod Gdowem;

27.02. - śmierć E. Dembowskiego;

- 02.03 - Jan Tyssowski składa władzę.

- wcielenie Rzeczpospolitej Krakowskiej do Austrii;

- straty materialne (rabacja galicyjska);

- zaostrzenie polityki wobec ziem polskich pod władzą Habsburgów.

Powstanie Styczniowe

22.01.1863 - połowa 1864

Ludwik Mierosławski

Marian Langiewicz

Romuald Traugutt

Józef Hauke Bosak

- osłabienie Rosji po wojnie krymskiej;

- wzrost Wzrost zwiększanie rozmiarów i masy ciała. Wzrost jest cechą wszystkich żywych organizmów i następstwem pobierania substancji odżywczych z otoczenia. U jednokomórkowców wzrost wiąże się ze zwiększaniem rozmiarów... Czytaj dalej Słownik biologiczny nastrojów rewolucyjnych w Europie (zjednoczenie Włoch);

- terror stosowany przez władze rosyjskie dla tłumienia działalności niepodległościowej;

- "branka" - przymusowy pobór do wojska.

22.01.1863 - manifest rozpoczynający powstanie, dekrety o uwłaszczeniu chłopów i przydzieleniu bezrolnym ziemi w zamian za udział w walce;

lato 1863 - stłumienie powstania na Litwie

10.1863 - R. Traugutt przywódcą powstania

02.03.1864 - uwłaszczenie chłopów przez władze rosyjskie

10/11.04.1864 - aresztowanie Traugutta

- egzekucje, aresztowania, wysyłki uczestników powstania;

- konfiskaty majątków;

- zniesienie autonomii Królestwa Polskiego;

- uwłaszczenie chłopów;

- rusyfikacja.