Mapa jest to obraz Ziemi lub jej fragmentu wykonany w pomniejszeniu w oparciu o matematyczną konstrukcję, odpowiednią skalę i generalizację.

Mapy cechują się:

  1. Zmniejszeniem obrazu, który jest określony przez podziałkę mapy
  2. Wymiernością obrazu, gdyż można na niej dokonywać różnych obliczeń
  3. Dwuwymiarowością (poza globusem), gdyż jest wykonana na płaskiej powierzchni
  4. Symbolicznością, gdyż poszczególne przedmioty i zjawiska, które zawarte są na mapie przedstawione są tam za pomocą różnych znaków graficznych, liter, kolorów, itp. według określonego klucz symboli

Mapy składają się z elementów treści mapy takich jak: skala, osnowa geodezyjna, odwzorowanie, układ współrzędnych ( są to elementy matematyczne ). Mapy zawierają także elementy geograficzne takie jak: Fizjografia terenu, cechy administracyjno - gospodarcze oraz nazwy, litery, cyfry. Na mapach znajduje się także opis pozaramkowy na który składają się: tytuł mapy, rok i miejsce wydania, wydawnictwo, legenda itp.

Mapy dzielimy według różnych kwalifikacji

  1. ze względu na skalę wyróżniamy mapy:
    • wielkoskalowe, powyżej 1:200000
    • średnioskalowe, od 1:200000 do 1:1000000
    • małoskalowe, poniżej 1:1000000
  1. ze względu na przedstawianą treść wyróżniamy mapy:
    • ogólnogeograficzne - które dzielą się na mapy hipsometryczne oraz polityczno - administracyjne. Mapy te przedstawiają rzeźbę terenu, drogi, zabudowania, itp.
    • tematyczne - które przedstawiają jeden lub kilka elementów, które są głównymi treściami mapy. Są to np. mapy, które przedstawiają zjawiska przyrodnicze( np. geologię, klimat, botanikę, hydrografię, gleby, itp.), zjawiska społeczno-gospodarcze (np. ludność, przemysł, rolnictwo, osadnictwo, komunikację itp.). Do map tematycznych zaliczane są także mapy inżynierskie, np. górnicze,
  1. Ze względu na przedstawione terytorium wyróżniamy mapy
    • całego globu ziemskiego
    • mapy samych lądów
    • mapy samych oceanów
  1. Ze względu na przeznaczeni wyróżniamy mapy:
    • projektowe, które odgrywają dużą role w budownictwie, leśnictwie, ogrodnictwie, itp.
    • Oceniające warunki oraz zasoby środowiska przyrodniczego
    • Drogowe i nawigacyjne takie jak morskie, lotnicze, rzeczne, itp.
    • Operacyjno-gospodarcze
  1. Ze względu na zastosowanie w nauce i oświacie wyróżniamy mapy
    • mapy szkolne z podziałem na mapy do szkoły podstawowej , gimnazjum, średnie , a także mapy dla niewidomych
    • turystyczne, które dzielą się na sportowe i wycieczkowe
    • naukowe i informacyjne
    • krajoznawcze
    • propagandowo-agitacyjne

Wyróżniamy także następujące typy map:

Mapy analityczne - które pokazują nie całość, a poszczególne właściwości zjawisk, bez współdziałania z innymi procesami. Przykładami takich map są mapy różnych wskaźników klimatycznych (temperatury, opadów, wiatrów), stref wysokości, rzeźby itp.

Mapy syntetyczne - podstawowym zadaniem tego typu map jest przedstawienie zarówno całościowej jak i integralnej charakterystyki zjawisk. Przy tworzeniu bierze się pod uwagę szereg przesłanek, takich jak części składowe danego zjawiska i powiązania między nimi, a także charakter tych powiązań. Przykładami takich map są: mapy krajobrazowe, mapy stref klimatycznych, mapy stref rolniczych. Z przedstawionych wcześniej cech tego typu map jasno wynika, że cechuje ich bardzo duża różnorodność. Mogą one w ostatecznej syntezie mapy uwzględniać jedno pojedyncze zjawisko, przykładowo klimat, a także mogą się odwoływać do szeregu wzajemnie ze sobą powiązanych zjawisk, na przykład zróżnicowania terytorialnego i warunków przyrodniczych.

Mapy kompleksowe - które ukazują równocześnie kilka aspektów zjawiska, lub kilka powiązanych ze sobą zjawisk, które są jednak przedstawione oddzielnie, gdyż każde z nich przedstawia się przy zastosowaniu różnych wskaźników. Mapy te można nazwać mapami wielogałęziowymi

Mapy dokumentacyjne - pokazujące prawdziwe i rzeczywiste zjawiska, gdyż są to zjawiska wcześniej zbadane. Zdjęcia: hydrograficzne, topograficzne, geologiczne itp. ą podstawą rysowania tych

Mapy hipotetyczne - sporządzanie tego typu map polega na przyjmowaniu jako podstawę materiału faktograficznego o cechach niepełnych i stosowaniu szeregu domniemań o rozmieszczeniu zjawisk

Mapy prognostyczne - są przedstawieniem przewidywań o charakterze naukowym procesów i zjawisk, które jeszcze nie istnieją lub są jeszcze nie poznane. W przypadku prognoz kartograficznych możemy mówić zarówno o rozmieszczeniu i istnieniu zjawisk w przestrzeni a także procesów rozwojowych tychże zjawisk w czasie.

Mapy inwentaryzacyjne - mapy te, jak sama nazwa wskazuje, stanowią formę katalogu odzwierciedlającego aktualny stan zjawisk przyrodniczych, bogactw naturalnych, zasobów siły roboczej i tym podobne. Istotą tego typu map jest duża liczba jak najbardziej aktualnych i ciągle aktualizowanych danych.

Mapy oceniające - mapy tego typu są skomplikowaną charakterystyką warunków przyrodniczych pod kątem przydatności do życia dla człowieka lub według kryterium przydatności i dogodności do realizowania określonych celów. Mapy te określają także stopień dopuszczalnego wykorzystania zasobów naturalnych danych terenów i ich efektywność ekonomiczną

Mapy rekomendacyjne - można powiedzieć, że są one rozszerzeniem map oceniających. Ich podstawowym założeniem jest uzyskanie przestrzennej lokalizacji planowanych w przyszłości przedsięwzięć, związanych z ochroną środowiska naturalnego i polepszeniem warunków przyrodniczych, oraz kształtują racjonalne wykorzystanie zasobów naturalnych.