Powierzchnia Ziemi kształtowana jest przez szereg procesów zarówno endo- jak i egzogenicznych. Intensywność oddziaływania czynników zewnętrznych takich jak wiatr, wody płynące, śnieg itp. uzależniona jest miedzy innymi od szerokości geograficznej, charakteru podłoża, szaty roślinnej i wielu innych. Procesy wewnętrzne wywołane energią wnętrza Ziemi także nie przebiegają w jednakowy sposób w każdym miejscu globu; w pewnych obszarach są one bardzo odczuwalne, w innych zaś zupełnie nie występują (np. wulkanizm). Przez miliony lat procesy te formowały krajobraz kuli ziemskiej, jednak około 2mln lat temu pojawił się jeszcze jeden, bardzo ważny czynnik modelujący środowisko- człowiek, którego oddziaływanie było na początku bardzo ograniczone. W pierwszym etapie swej działalności człowiek starał się jedynie na tyle wpłynąć na przyrodę by możliwa była jego egzystencja. Jednak wraz z intensyfikacją uprawy ziemi oddziaływanie człowieka na otoczenie zaczęło się w coraz większym stopniu uwidaczniać. Wypalanie roślinności, karczowanie lasów, wykorzystywanie coraz większych połaci ziemi dla celów rolniczych; wszystko to w znacznej mierze wpływało na stan środowiska i jego wygląd. Jednak o prawdziwych przemianach można jednak mówić od momentu rewolucji przemysłowej, kiedy na masową skalę zaczęto eksploatować surowce mineralne, a następnie przekształcać je różnymi metodami przemysłowymi. Ostatnie dwieście lat historii Ziemi są okresem najintensywniejszych przemian jakie dokonały się za sprawą oddziaływania człowieka. Doprowadził on do powstania w wielu miejscach całkowicie sztucznego krajobrazu, który w żaden sposób nie przypomina swej pierwotnej postaci. Współczesna działalność ludzka odbija się na każdym elemencie środowiska przyrodniczego: na budowie geologicznej, rzeźbie terenu, pokrywie glebowej, zasobach wodnych, klimacie a także na organizmach żywych (zarówno roślinnych jak i zwierzęcych). Mimo wielkich przekształceń jakich dokonał i wciąż dokonuje człowiek, jego siła rzeźbotwórcza jest tak naprawdę niewielka w porównaniu z siłami natury. Nie jest on zdolny uformować tak potężnych łańcuchów górskich jakie powstają wskutek ruchów górotwórczych, nie potrafi także zrównać ich z ziemią, w przeciwieństwie do procesów denudacyjnych. Patrząc jednak na wytwory działalności ludzkiej, choćby na wielkie metropolie świata, nie sposób zaprzeczyć, że są one imponujące i w wielkim stopniu zmieniają wygląd naszej planety.

Warto prześledzić historię działalności człowieka pod kątem stopnia intensywności oddziaływania na środowisko. W pierwszym okresie, kiedy człowiek zaczął posługiwać się ogniem (mniej więcej 300 000 lat temu) zaczęto wypalać powierzchnie leśne, by w ten sposób pozyskać tereny pod uprawę rolną. Ta gospodarka żarowa na dłuższą metę prowadziła do powstawania rozległych obszarów bezdrzewnych o charakterze trawiastym (stepów, prerii). Na obszarach pozbawionych drzew zaczęły zachodzić pewne procesy, które do tej pory hamowane były przez pokrywę leśną. Wzmogły się między innymi procesy denudacyjne takie jak spłukiwanie, zaczęła zachodzić erozja eoliczna.

Kolejnym etapem w dziejach działalności człowieka jest okres neolitu (5000- 8000 lat temu), w którym człowiek porzucił koczowniczy tryb życia na rzecz osiadłego. Zaprzestanie ciągłego przemieszczania się wywołało konieczność trwałego zagospodarowania danego obszaru. Ludność musiała pobudować schronienia, przygotować pola, na których można byłoby uprawiać ziemię z roku na rok. Pojawiło się również zapotrzebowanie na opał. Wszystko to sprawiło, że w tym czasie ogromne połacie leśne Europy Północnej i Zachodniej, a także wielu innych miejsc na Ziemi zostały w znacznym stopniu przetrzebione. Niektóre konsekwencje takiego działania zostały opisane powyżej.

Lasy strefy śródziemnomorskiej pozostawały w stanie niezmienionym aż do czasów rzymskich. W czasie świetności Cesarstwa Rzymskiego ta sytuacja uległa jednak radykalnej zmianie. Obecnie nie pozostało już wiele z naturalnej szaty roślinnej tej strefy klimatycznej.

Rolnictwo odgrywa bardzo ważna rolę w przemodelowaniu naturalnej rzeźby powierzchni ziemi. Nie chodzi tu jedynie o karczowanie lasów, ale także o cały szereg innych zabiegów, które podejmowane są w celu zwiększenia intensywności produkcji rolnej. Taka sytuacja wynika z faktu ciągłego przyrostu liczby ludności świata, a tym samym ze wzrastającego zapotrzebowania na żywność. W wielu rejonach świata stosuje się system tarasowania w celu zwiększenia powierzchni uprawnej, w innych przekopuje się specjalne kanały nawadniające by uzyskiwać plony mimo skrajnie niekorzystnego, suchego klimatu. W Holandii natomiast podejmuje się bardzo żmudne i kosztowne prace, które prowadza do osuszenia części wybrzeża by tym samym pozyskać tereny pod działalność rolniczą. Te jak i inne działania służące zwiększeniu produkcji rolnej mają ogromny wpływ na stan i sposób funkcjonowania środowiska przyrodniczego. Przekształcona zostaje rzeźba, linia brzegowa, zmienione stosunki wodne, ponadto ogromne zmiany dokonują się biosferze danego obszaru. W niektórych rejonach świata (m. in. w USA, Ukrainie) dokonywano nawet zabiegów mających na celu przekształcenie formacji trawiastych (stepów, prerii) na gleby uprawne. Konsekwencją tego typu przedsięwzięć była potężna erozja warstwy glebowej, która to warstwa w ogromnej mierze straciła swe zdolności produkcyjne. Podobny problem dotyczy tych obszarów, na których prowadzony jest zbyt intensywny wypas zwierząt (np. pas sawann w pobliżu Sahary), dochodzi tam do procesu dezertyfikacji czyli do powiększania się terytorium pustyń.

Nie tylko rolnictwo przyczynia się do przekształcania powierzchni ziemi, ogromne znaczenie mają również inne formy działalności ludzkiej. Intensywne przemiany zachodzą na skutek podejmowanych przez człowieka prac budowlanych. Nie chodzi tu wyłącznie o wznoszenie nowych obiektów, które zaznaczają się w krajobrazie, ale także o sam proces pozyskiwania budulca. Przez całe wieki był nim kamień, który po dziś dzień cieszy się dużą popularnością w niektórych częściach świata, choćby w Basenie Morza Śródziemnego. Surowiec ten pozyskuje się w kamieniołomach, a eksploatacja ta bardzo silnie wpływa na rzeźbę terenu. Do najpopularniejszych surowców budowlanych należą marmury, bazalty, piaski, żwiry. Wydobycie prowadzi się najczęściej aż do całkowitego wyeksploatowania zasobów. Kiedy złoża wyczerpią się pozostaje po nich ogromna wyrwa w terenie, która nie ma nic wspólnego z krajobrazem naturalnym.

Innym aspektem budownictwa jest wznoszenie nowych obiektów, całych skupisk budowli, miast. Miasto jest przykładem całkowitego przekształcenia krajobrazu. Poszczególne jego części składające się najczęściej z ciasno zgrupowanych budynków połączone są "krwiobiegiem miejskim" czyli rozbudowanym systemem komunikacyjnym. Oprócz tego bardzo często funkcji mieszkaniowej i usługowej miast towarzyszy także funkcja przemysłowa. Należy mieć świadomość, że nawet obszary zielone (parki, skwery, zieleńce) mają charakter całkowicie antropogeniczny i zostały starannie wkomponowane w inne elementy miejskie.

Spośród sposobów oddziaływania człowieka na środowisko chyba największe szkody są związane z działalnością górniczą. Górnictwo w zależności od głębokości zalegania surowca prowadzone może być na dwa sposoby: metodą odkrywkową oraz metodą głębinową. Masowa eksploatacja surowców mineralnych, zwłaszcza energetycznych rozpoczęła się wraz z nastaniem rewolucji przemysłowej i od tego czasu pewne obszary, szczególnie zasobne w bogactwa naturalne, zostały całkowicie przekształcone w taki sposób, że obecnie wymagają pilnej rekultywacji. Bardzo często działalność górnicza prowadzi do dewastacji oraz degradacji terenu. Szczególnie silnie zmienione zostają stosunki wodne, powstają leje depresyjne, poziom wód gruntowych znacznie się obniża. W wyniku eksploatacji górniczej metodą odkrywkową warstwy zalegające na pokładach surowca (np. węgla brunatnego) zdzierany jest i składowany w postaci potężnych hałd, które bardzo wyraźnie zaznaczają się w krajobrazie. Aby w pewien sposób zminimalizować ten niekorzystny efekt często stosuje się zalesianie hałd, co sprawia, że są one niejako zamaskowane. Największe zmiany środowiskowe wiążą się z wydobywaniem następujących surowców: żelaza, miedzi, węgla brunatnego oraz siarki.

Bardzo często człowiek stara się przeciwdziałać naturalnym procesom przyrodniczym. Dzieje się tak wówczas, gdy siły przyrody zagrażają jego dobytkowi i bezpieczeństwu. Potężną siłę niszczącą stanowią wody morskie. Procesy abrazji modelują linię brzegową, prowadzą do jej cofania się w głąb lądu. Najczęściej wybrzeża morskie są bardzo intensywnie zasiedlone i zagospodarowane. W celu uniknięcia strat wywołanych wdzieraniem się morza człowiek aktywnie przeciwdziała siłom natury poprzez budowanie falochronów oraz umocnień brzegów klifowych.

Oddziaływanie człowieka na hydrosferę ma bardzo różne wymiary. Oprócz ingerencji w kształt brzegów morskich polega ono także na regulacji rzek, tworzeniu kanałów, łączeniu kilku cieków w jeden system, budowie tam, spiętrzeń i stopni wodnych. Wymienione tu działania nie wyczerpują nawet w połowie poruszonego tematu.

Omówione powyżej przykłady ingerencji człowieka w wygląd i funkcjonowanie środowiska przyrodniczego miały charakter oddziaływań bezpośrednich. Oprócz nich istnieje również cała grupa oddziaływań pośrednich, których często sprawca nawet sobie nie uświadamia. Jako przykład podać można górnictwo głębinowe, które prowadzi do opróżniania złóż, tak że wewnątrz ziemi pozostają puste przestrzenie. Bardzo często po zakończeniu eksploatacji pustki kopalniane zapadają się pod ciężarem warstw zalegających. Innym przykładem pośredniego oddziaływania człowieka może być powstawanie osuwisk, wywołane zachwianiem równowagi stoku na skutek intensywnych, bądź nieprawidłowo prowadzonych zabiegów rolniczych.

Obecnie wielu krajach świata z coraz większa troską podchodzi się do wszelkich zmian środowiskowych. Coraz powszechniejsza jest świadomość, że ingerencja w funkcjonowanie środowiska może spowodować zachwianie jego równowagi, a to z kolei prędzej czy później w negatywny sposób odbije się na człowieku i jego działalności.