Tatry są najwyższymi górami wypiętrzonymi na obszarze Polski. Znajdują się one na południu kraju i należą do łańcucha górskiego Karpaty Wewnętrzne. Ograniczone są Podhalem na północy, Kotliną Liptowsko-Spiską na południu, Halami Orawsko-Liptowskimi na zachodzie oraz Magurą Spiską na wschodzie. Zajmują powierzchnię 787 km2 z czego na obszarze naszego kraju położone jest 175 km2. Dzieli się je południkowo wzdłuż Przełęczy Liliowe na dwie części Tatry Wysokie (Wschodnie) i Tatry Zachodnie.

Część wschodnia pod względem geologicznym składa się głównie z granitoidów będących twardymi skałami magmowymi. Rzeźba tej części Tatr wyróżnia się ostrymi graniami i turniami. Zachodnia część tego łańcucha zbudowana jest z kolei z wapieni, dolomitów i łupków krystalicznych, co jest przyczyną powstawania tu licznych form krasowych np. jaskini, mnichów czy chłopków. Rzeźba tatrzańska na wschodzie w znacznej mierze została wymodelowana przez lodowce górskie tworzące się tutaj podczas trzech plejstoceńskich zlodowaceń. Wiąże się z tym powstanie kotłów polodowcowych, dolin U-kształtnych (np. Dolina Kościeliska, Dolina Chochołowska), moren bocznych i czołowych, licznych jezior, itp. Rzeźba zachodniotatrzańska jest wytworem procesów krasowych a jej elementami są m.in. ponory (szczeliny w podłożu w których znikają cieki płynące po powierzchni) oraz wywierzyska (bardzo wydajne źródła krasowe). Skutkiem takiej budowy geologicznej Tatr Zachodnich jest również prawie całkowity brak jezior na ich obszarze. Zupełnym przeciwieństwem pod tym względem są Tatry Wschodnie zbudowane z twardych skał magmowych, na których występuje wiele potoków, jezior i wodospadów np. Wodogrzmoty Mickiewicza.

Najbardziej charakterystycznymi zwierzętami występującymi w najwyższych polskich górach, które stały się po części również ich symbolem jest kozica, świstak, orzeł oraz niedźwiedź brunatny.

Częstym zjawiskiem w Tatrach jest tzw. inwersja temperatury polegająca na odwróceniu jej normalnego przebiegu (wraz ze wzrostem wysokości wzrasta temperatura). Gradient termiczny w Tatrach wynosi średnio 0,60 C na 100 m wysokości. Tatry są miejscem występowania ciepłego, suchego i porywistego wiatru górskiego typu fen, który nosi tutaj nazwę halnego. W Tatrach można również zaobserwować tzw. zjawisko Brockenu, które polega na tym, że obserwator widzi pozornie powiększony swój cień, który otaczają barwne kręgi a całość widoczna jest na tle nisko powstałej chmury. Górale opowiadają złowróżbę, że osobie, która zobaczy to zjawisko przeznaczona jest śmierć w górach.

Piętrowość klimatyczna i roślina w Tatrach

Klimat

Temperatura

Piętro roślinne

Wysokość

umiarkowany chłodny

4 - 60 C

regiel dolny

do 1250 m n.p.m.

chłodny

2- 4 0 C

regiel górny

do 1550 m n.p.m.

bardzo chłodny

0- 20 C

kosodrzewina

do 1800 m n.p.m.

umiarkowany zimny

-2 -0 0 C

hale

do 2200 m n.p.m.

zimny

od -4 do -2 0 C

turnie

powyżej 2200 m n.p.m.