Rzeźba terenu kształtowana jest przez szereg czynników zarówno wewnętrznych (endogenicznych) jak i zewnętrznych (egzogenicznych). Jednym z czynników egzogenicznych jest wiatr, którego działalność rzeźbotwórcza może mieć charakter niszczący (erozja eoliczna) bądź budujący (akumulacja). Dodatkowo wiatr pełni także funkcję transportową. Pod wpływem wiatru, czyli poziomego ruchu powietrza spowodowanego różnicą ciśnień, powstaje cały szereg form, od bardzo niewielkich do potężnych, zaznaczających się w krajobrazie. Rzeźba eoliczna najbardziej uwidacznia się na obszarach o skąpej szacie roślinnej lub takich, gdzie w ogóle ona nie występuje (pustynie, plaże nadmorskie).

Erozja eoliczna zachodzi na dwa sposoby: wskutek deflacji oraz korazji. Pierwszy z wymienionych procesów odbywa się na zasadzie wynoszenia przez wiatr bardzo drobnego materiału skalnego z miejsc, gdzie jest on luźny. Należy zaznaczyć jednak, że możliwy jest tylko transport takich drobin, które wiatr wiejący z określoną prędkością jest w stanie unieść. Gdy na miejscu, z którego materiał był wywiewany pozostanie warstwa żwiru lub gruboziarnistego piasku, który jest zbyt ciężki, by zostać uniesiony przez wiatr, wówczas mówi się o tzw. bruku deflacyjnym. Proces opisany powyżej prowadzi do powstania pustyń kamienistych (hamada) bądź żwirowych (serir). Jeśli cały materiał zalegający na danym terenie jest na tyle lekki, że poddaje się transportowi, wówczas deflacja trwa aż do osiągnięcia litej skały, bądź do poziomu wód gruntowych (gdzie okruchy skalne zespolone są przez wodę). Formami powstałymi wskutek deflacji, obok wspomnianych już pustyń, są misy deflacyjne, ostańce (góry świadki), rynny oraz niecki deflacyjne.

Drugim rodzajem niszczącej działalności wiatru jest korazja. Polega ona na przekształcaniu rzeźby istniejących już formacji skalnych przy pomocy piasku przenoszonego przez wiatr. Uderzając w skały odporne na niszczenie zawieszone cząsteczki rysują jedynie bądź wygładzają powierzchnię. W ten sposób powstają wygłady, żłobki, jamy erozyjne. Kiedy zaś natrafią na mniej odporne formacje niejednokrotnie zupełnie zmieniają ich dotychczasowe kształty. Efektem korazji są między innymi grzyby skalne, których podstawa jest znacznie węższa od ich górnych partii, a także graniaki, czyli formy skalne o kilku wyszlifowanych przez wiatr powierzchniach. Im mniej odporne skały, tym bardziej poddają się modelowaniu.

Wiatr nie tylko niszczy, ale także buduje. Kiedy jego siła słabnie lub gdy napotyka on na swojej drodze przeszkody, wówczas dochodzi do składowania transportowanego materiału. Blisko miejsca wywiania akumulowany jest najgrubszy, najcięższy materiał. W miarę oddalania się od tego miejsca w powietrzu pozostają jedynie najdrobniejsze frakcje. Formy akumulacji eolicznej mogą przyjmować różne kształty i rozmiary. W krajobrazie najbardziej uwidaczniają się wydmy, typowe dla obszarów o skąpej szacie roślinnej bądź zupełnym jej braku. Dla tych form charakterystyczna jest zauważalna w przekroju poprzecznym asymetria. Stoki zwrócone do wiatru są bowiem łagodne i wydłużone, w przeciwieństwie do stoków zawietrznych. Materiał piaszczysty wleczony jest po tym łagodnym stoku w górę, po czym gwałtownie opada w dół po stronie przeciwnej. Ciągłe powtarzanie tego procesu sprawia, że wydmy przemieszczają się w kierunku, w którym wieje wiatr. Prędkość tego ruchu nie jest jednakowa dla poszczególnych obiektów. Waha się w przedziale od kilku metrów do kilku kilometrów na rok. Uzależniona jest ona między innymi od lokalnych warunków środowiskowych, jak choćby od wilgotności podłoża i obecności szaty roślinnej, które spowalniają ruch wydm.

Ze względu na różnorodne kształty jakie przybierają wyróżnia się następujące rodzaje wydm:

  • barchany- charakterystyczne dla obszarów pustynnych, suchych. Nie są w ogóle nie związane z podłożem. Przybierają kształt sierpa, którego ramiona zawsze posuwają się jako pierwsze, gdyż zbudowane są z mniejszej ilości piasku niż jego środkowa część. Są to formy typowe dla pustyń piaszczystych (Kalahari, Sahara)
  • wydmy paraboliczne- są mniej mobilne i większe aniżeli barchany. Występują w obszarach bardziej wilgotnych, nie pozbawionych roślinności, ale jednak suchych (np. otoczenie pustyń) . Szata roślinna wiąże ramiona wydm, przez co ich ruch jest znacznie utrudniony. Jako pierwszy przemieszcza się piasek w środku, mimo że jest go znacznie więcej. Kształt wydm parabolicznych przypomina sierp zwrócony przeciwnie do kierunku wiatru
  • wydmy gwiaździste- typowe są dla takich terenów, gdzie wiejący wiatr często zmienia kierunek. Skutkuje to bardzo nieregularnym ruchem wydm, które mogą spotykać się ze sobą bądź też rozdzielać. Ich kształt w związku z tym nie jest ściśle określony, za każdym razem wydmy te mogą przybierać inną postać

Oprócz tych trzech typów charakterystycznych dla obszarów suchych, istnieją także inne, które spotyka się nad brzegami morskimi bądź jeziornymi. Są to wydmy podłużne (równoległe do kierunku wiatru) i poprzeczne (prostopadłe do kierunku wiatru).

Ważną z punktu widzenia przyrodniczego formą akumulacji eolicznej są pokrywy lessowe. Powstają w procesie wywiewania materiału pyłowego z pustyń, który następnie transportowany jest na znaczne odległości. Z czasem osadzone pyły przekształcają się w pokrywy lessowe, które stanowią świetny materiał do powstania bardzo urodzajnych gleb. Obecnie tego typu pokrywy tworzą się m. in. w Chinach i Mongolii, na bazie pyłów wywiewanych z Pustyni Gobi.