Pojęcie ruchu jest pojęciem bardzo szerokim i wymagającym spojrzenia na sprawę z wielu różnych perspektyw. Pojęcie to jest obecne w wielu dziedzinach nauki, poczynając od filozofii a na socjologii skończywszy. W niniejszej pracy postaram się przedstawić ruch jako zjawisko obecne w dziecinach nauki takich jak fizyka, astronomia, filozofia (...).

W astronomii pojęcie ruchu dotyczy ruchu związanego z Układem Słonecznym. Skupię się przede wszystkim na opisie ruchu obiegowego i obrotowego Ziemi.

Ruch obiegowy Ziemi to jej ruch wokół Słońca po orbicie w kształcie elipsy. Ziemia obiega Słońce w 365 dni, 5 godzin, 48 minut i 46 sekund. Ziemia poruszając się tym ruchem wywołuje widoczne dla nas konsekwencje, przede wszystkim występowanie i zmiana pór roku, zmienna długość dnia i nocy, występowanie stref klimatycznych, dnia i nocy polarnej, oraz mniej istotnego dla przeciętnego człowieka zjawiska ruchu wstecznego, o którym powiem w dalszej części mojej pracy.

Ruch obrotowy natomiast, zwany również ruchem wirowym, jest niczym innym jak obrót Kuli Ziemskiej wokół jej własnej osi. Jeden taki pełny obrót trwa dokładnie 23 godziny, 56 minut i 4 sekundy (potocznie 24 godziny). W wyniku tego ruchu każdy punkt na Ziemi przesuwa się z zachodu na wschód poruszając się względem jej środka. Konsekwencjami ruchu wirowego są zmiana dnia w noc a także obserwowane przez każdego człowieka złudzenie „wędrówki Słońca” po niebie aż do całkowitego zachodu i pojawienia się Księżyca.

Jeżeli chodzi o zjawisko ruchu wstecznego, o którym wcześniej już wspominałam, jest to ruch danego ciała niebieskiego, które porusza się po orbicie w kierunku przeciwnym niż większość ciał na orbicie. W Układzie Słonecznym ruch ten jest przeciwny ruchowi Ziemi względem Słońca.

Pojęcie ruchu obecne w filozofii jest pojęciem, które budziło wiele kontrowersji wśród starożytnych filozofów i było przyczyną powstania wielu różnych filozoficznych definicji ruchu.

Pierwszym filozofem, o którym napiszę jest Heraklit z Efezu, który nauczał, że wszystko, co nas otacza jest w ciągłym ruchu - zmienia się, porusza, przeobraża, co jest wyrazem słynnego stwierdzenia „panta rhei” Heraklita (wszystko płynie). Zmienność wyrażał także w drugim znanym stwierdzeniu - „niepodobna wstąpić dwukrotnie do tej samej rzeki” (argumentował to ciągłym, biegnącym nurtem rzeki, z którym cały czas napływają nowe wody).

Kolejnym filozofem, który zajmował się pojęciem ruchu był Anaksagoras. Próbował on wyjaśnić istnienie ruchu i porządku na świecie. Według jego koncepcji ducha (gdzie duchem jest rozum) ruch powodowany był przez znajdujący się poza światem umysł. Następnie ruch ten nadawał pęd każdej materii.

Poszukiwaniem przyczyny ruchu zajmował się Arystoteles, który doszedł do wniosku, że istnieje duch, utożsamiany przez niego z Bogiem, który porusza całym światem. Od czasów Arystotelesa wyróżniało się dwie sytuacje związane z ruchem. W pierwszym wypadku przyczyna ruchu znajduje się w poruszanej rzeczy i stanowi jej naturę w drugim zaś przyczyna ruchu jest zewnętrzna wobec danej rzeczy. Arystoteles wyróżnia trzy rodzaje ruchu: ilościowy, gdzie występuje zmiana ilości czegokolwiek, jakościowy gdzie ma miejsce zmiana jakości a także ruch mechaniczny, fizyczny, związany z przemieszaniem. Arystoteles odnosił się także w swojej filozofii do astronomii i odrzucił hipotezę, iż Ziemia porusza się i tym samym powrócił do błędnego poglądu, według którego Ziemia jest centrum Wszechświata i wokół której krąży Słońce i inne ciała. Arystoteles zakładał, że warunkiem ruchu jest stałe podtrzymywanie tego zjawiska przez siłę poruszającą. Zakładał więc, że ruchy ciał niebieskich, które są ruchami doskonałymi, spowodowane są siłami istot boskich.

„Przebrnąwszy przez wieki” dziś wiemy, że Ruch jako zjawisko fizyczne, (według encyklopedii PWN) to „zmiana w czasie położenia ciała materialnego względem danego układu odniesienia lub zmiana wzajemnego położenia elementów ciała”.

Aby opisać ruch potrzebujemy podstawowych pojęć fizycznych takich jak prędkość, przyspieszenie, pęd, przemieszczenie, układ odniesienia.