Sole kwasu węglowego H2CO3, węglany, są znacznie bardziej trwalsze od samego kwasu. Są one średnio twardymi, przeważnie bezbarwnymi albo białymi substancjami krystalicznymi. Węglany są bardzo dobrze rozpowszechnione w przyrodzie. Wiele z nich występuje w postaci skał, najczęściej jako dolomity Dolomity pasmo górskie w Włoszech należące do Alp. Najwyższym szczytem jest Marmolada (3342 m n.p.m.). Zbudowane są głównie z dolomitów i wapieni triasowych.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
i wapienie.

Poza solami amonu i litowców, węglany słabo rozpuszczają się w wodzie. W znacznie większym stopniu rozpuszczalne są wodorowęglany (MeHCO3 , sole kwaśne, gdzie Me oznacza atom metalu jednowartościowego).

Ponieważ węglany są solami słabego kwasu, w wodzie ulegają one hydrolizie (reakcja wymiany podwójnej pomiędzy woda Woda Woda to symbol chaosu, zmienności, niestałości, przeobrażenia, odrodzenia ciała i ducha, zmartwychwstania, płodności, potęgi, oczyszczenia, chrztu, mądrości, prawdy, dobra i zła, cnoty, ... Czytaj dalej Słownik symboli literackich i rozpuszczona w niej substancją, w której otrzymujemy cząsteczki nowych związków), a odczyn ich roztworów wodnych jest zasadowy. W wyniku działania na węglany roztworami kwasów, otrzymujemy sól i dwutlenek węgla.

Biorąc pod uwagę skład chemiczny, węglany można podzielić na pięć różnych klas: kwaśne; bezwodne; bezwodne, które zawierają inny anion; uwodnione oraz uwodnione z zawartością innego anionu.

  • Węglany kwaśne występują w przyrodzie jako węglany sodu, amonu i potasu. W lawach wulkanicznych oraz ewaporatach ( skały, które powstały w wyniku strącania i osadzania się soli mineralnych na skutek parowania słonych jezior i mórz) występuje nahcolit (NaHCO3), natomiast kalicinit (KHCO3) to węglan kwaśny spotykany w glebach stepowych. Podczas ogrzewania wodorowęglany w roztworach i w stanie stałym odszczepiają H2O oraz CO2 i przechodzą w węglany obojętne, np.

2NaHCO3 = Na2CO3 + CO2 + H2O

  • Do węglanów bezwodnych zalicza się: węglany proste, złożone i zawierające inny anion. Proste węglany bezwodne to związki dwuwartościowych metali, wykazujące morfotropię (zmiana struktury kryształu spowodowana przez podstawienie jonów sieci krystalicznej innymi jonami). Przykładami bezwodnych węglanów są:

Magnezyt, MgCO3, to kruchy minerał o żółtej, szarej, brunatnej albo białej barwie. Praktycznie nie jest rozpuszczalny w wodzie. Stosowany jest do otrzymywania magnezu, materiałów ogniotrwałych, izolatorów elektrycznych, a także w przemyśle szklarskim, chemicznym i papierniczym.

Syderyt, FeCO3, kruchy minerał, który występuje najczęściej w kolorze żółtym, białym szarym lub brunatnym. Stosowany jest przede wszystkim do otrzymywania żelaza (ważna ruda żelaza). Powstaje na skutek procesów hydrotermalnych, oraz w wyniku metasomatozy węglanów (procesy w skorupie ziemskiej, które polegają na zmianie składu skały pod wpływem substancji napływających wypierających z niej niektóre składniki chemiczne).Minerał ten osadza się również w zbiornikach słodkowodnych i lagunach. Syderyt występuje np. w Niemczech, USA, Polsce i Rosji.

Smitsonit, ZnCO3, żółtawy, szary, biały lub brunatny minerał, który razem z uwodnionym krzemianem cynku (kalaminem, hemimorfitem) tworzy jedną z najważniejszych rud cynku (galamin). Występuje on w skałach węglanowych w Polsce, USA i Grecji

Węglan wapnia, CaCO3 jest solą kwasu węglowego oraz wapnia, dobrze rozpowszechnioną w przyrodzie, gdzie występuje w postaci dwóch minerałów (kalcytu i aragonitu). Wykorzystywany jest w budownictwie.

Kalcyt, CaCO3, krystalizuje w układzie trygonalnym. Kryształy tego minerału mają bardzo różnorodne postacie i jest to główny minerał skałotwórczy w marglach, wapieniach oraz marmurach. Jest on bardzo dobrze rozpowszechniony w przyrodzie. Czyste, bezbarwne kryształy kalcytu (tzw. szpat islandzki),charakteryzują się silną dwójłomnością i dlatego wykorzystywane były w przyrządach optycznych (np. polaryzatorach). Obecnie zastępuje się je związkami syntetycznymi. Kalcyt Kalcyt minerał, węglan wapnia (CaCO3), bardzo pospolity składnik wielu skał, m.in. wapieni, margli i marmurów.
Czytaj dalej Słownik geograficzny
występuje w Czechach, Polsce, Wielkiej Brytanii i USA.

Aragonit jest polimorficzną odmianą CaCO3, nietrwałą w warunkach normalnych. Jego nazwa związana jest z miejscem w którym występuje (Molina de Aragon w Hiszpanii). Aragonit może być bezbarwny, szary, biały lub żółty. Powstaje na skutek procesów hydrotermalnych, z gorących źródeł i tworzy także nacieki w jaskiniach. Wchodzi on również w skład pereł.

Rodochrozyt, MnCO3, to kruchy czerwony, różowy albo brunatny minerał. Występuje w morskich osadach lub utworach hydrotermalnych. Jest rudą manganu oraz kamieniem dekoracyjnym.

Cerusyt, PbCO3, jest produktem utlenienia rud ołowiu. Ten kruchy minerał może być biały, bezbarwny, żółtawy, albo brunatnawy. Występuje w Rosji, USA, Kazachstanie i Polsce.

Innym ważnym bezwodnym węglanem jest węglan sodu, Na2CO3, zwany potocznie sodą. Soda jest białym , krystalicznym, higroskopijnym związkiem nieorganicznym. Rozpuszcza się w wodzie i kwasach mineralnych. Węglan sodu tworzy hydraty (np. Na2CO3 10H2O - soda krystaliczna- która występuje w przyrodzie w postaci minerału, natrytu). Soda jest to bardzo ważny produkt Produkt dobro wytworzone w procesie produkcji rolniczej, przemysłowej i usługowej. Występuje jako dobro materialne oraz dobro niematerialne (usługa). Dobra (produkty) materialne dzielą się na produkty ... Czytaj dalej Słownik geograficzny chemiczny, który znalazł zastosowanie przy produkcji szkła, środków myjących i piorących, w przemyśle chemicznym, papierniczym, włókienniczym, hutniczym, farbiarskim i garncarstwie.

  • Do podwójnych węglanów bezwodnych zaliczamy węglany kationów dwuwartościowych (Mg2+, Ca2+, Mn2+, Fe2+, Ba2+ i Sr2+), a także węglany alkaliów ziem rzadkich. Są to na przykład:

Dolomit, CaMg[CO3]2, to bezbarwny, szary albo biały minerał, który powstaje z wody morskiej lub na skutek dolomityzacji (metasomatoza, proces przemiany kalcytu w dolomit, na skutek częściowego zastąpienia magnezu wapniem). Jest głównym składnikiem skał dolomitowych, wchodzi także w skład wapieni, opok oraz margli.

Ankeryt, CaFe[CO3]2, powstaje w wyniku zastępowania magnezu żelazem w dolomicie (metasomatoza). Jest surowcem metalurgicznym, występującym w Bułgarii i na Węgrzech.

  • Bezwodne węglany zawierające inny anion to węglany cynku, miedzi, ołowiu, bizmutu, wapnia, sodu, manganu i glinu, które zawierają aniony: PO43-, SO42-, Cl- , OH-, O2-. Zaliczamy do nich między innymi:

Malachit, Cu2[CO3][OH]2, to zielony minerał, który występuje w okolicach utleniania złóż miedzi. Jego nazwa pochodzi od greckiego słowa malache, oznaczającego malwę. Wykorzystywany jest w produkcji farb, architekturze i jubilerstwie.

  • Przykładem węglanu uwodnionego jest:

Natryt, natron, soda rodzima, Na2CO3 10H2O, biały albo bezbarwny minerał, krystalizujący w układzie jednoskośnym, który łatwo rozpuszcza się w wodzie. Stanowi osad w niektórych słonych jeziorach, np. w Iranie, Egipcie, USA i Kazachstanie. Wykorzystywany jest w przemyśle szklarskim oraz hutniczym.

  • Do węglanów uwodnionych, które posiadają inny anion, zaliczyć można między innymi: hydromagnezyt Mg5[OH/(CO3)2]2.4H2O i hydrotalkit Mg6Al2[(OH)16/(CO3)].4H2O, które spotkać można w serpentynitach (metamorficzna skała, zbudowana przede wszystkim z minerałów z grupy serpentynów) oraz przeobrażonych skałach magmowych.