Wyróżnia się dwa kwasy nukleinowe: DNA (dezoksyrybonukleinowy) oraz RNA (rybonukleinowy).

Wszystkie kwasy RNA są jednoniciowe i krótsze, bo powstają na matrycy DNA. Wykazują bardzo dużą różnorodność układów przestrzennych o nieregularnych kształtach. Zasady nie tworzą par komplementarnych, chyba, że nietrwale w obrębie jednej nici.

Rodzaje RNA:

  • matrycowy RNA (mRNA) - przenosi informację genetyczną z jądra do cytoplazmy na rybosomy, gdzie odbywa się synteza białek. Zawiera, zatem kod genetyczny, który służy do uzewnętrzniania informacji genetycznej. Jest kwasem nietrwałym powstającym tylko czasowo na okres syntezy określonego białka. Jest go ok. 2%.
  • transportujący RNA (tRNA) - jego zadaniem jest transport aminokwasów na miejsce syntezy białek, czyli na rybosomy. Powstaje stale na matrycy DNA i funkcjonuje w cytoplaźmie.
  • rybosomowy RNA (rRNA) - łącznie z białkami buduje rybosomy, czyli miejsca syntezy białek. Ma miejsca zakodowane w obszarze jądrotwórczym. W organizmie jest go 80%.

Budowa tRNA.

Jego długość jest stosunkowo niewielka (80 nukleotydów). Przybiera szczególną postać układu nici, która miejscami parowania zasad, układa się równolegle. Miejsca, gdzie zasady nie mogą się sparować, bo nie są komplementarne tworzą pętle.

  • Pętla dihydrouracylowa - zawiera informację, jaki aminokwas ma zostać przyłączony, oraz informację o sekwencji nukleotydów zawierających enzymy, rozpoznające aminokwasy, które mają być przyłączone i przenoszone na rybosomy. Odpowiednia sekwencja zasad to sygnał dla enzymów do rozpoczęcia procesu.
  • Pętla antykodonowa - zawiera siedem nukleotydów, z których trzy środkowe tworzą antykodon umożliwiający rozpoznawanie kodonów mRNA (trójka kolejnych kodonów, które są komplementarne).
  • Ramię zmienne - w zależności od typu, tRNA ma zmienny skład nukleotydów w tym miejscu. Kwasy tRNA różnią się między sobą, co w zasadzie nie ma dużego znaczenia.
  • Pętla pseudouracylowa - za jej pomocą tRNA łączy się z rybosomem (kontakt chemiczny). Kolejność zasad to miejsca grup funkcyjnych.
  • Nie w pełni sparowany koniec - a raczej dwa końce tej samej nici, w określonych miejscach tworzą wiązania komplementarne (tam gdzie nie ma komplementarności tworzą się pętle). Jedna nić jest wyżej położona - koniec 3', a druga niżej - koniec 5'.CCA - we wszystkich tRNA ten sam układ nukleotydów. Koniec 3' posiada wolną grupę OH, za pomocą, której przyłącza aminokwasy (za przyłączenie właściwych są odpowiedzialne enzymy). Płynie na rybosom. Pętla antykodonowa wyszukuje właściwy kodon, pętla pseudouracylowa łączy się, gdy odda aminokwas może przyłączyć następny.

Możliwych kwasów tRNA może byś 61 tyle, co kodonów, (bo do każdego kwasu, właściwy kodon). Dla każdej trójki stanowiącej kodon, musi być rójka stanowiąca antykodon.