Dusza Pana Cogito - biografia autora
Zbigniew Herbert urodził się 29 października 1924 roku we Lwowie. Był polskim poetą, eseistą, dramaturgiem i moralistą, jednym z najwybitniejszych twórców literatury powojennej. W swojej twórczości łączył refleksję filozoficzną z głębokim poczuciem odpowiedzialności za słowo i historię.
Pochodził z inteligenckiej rodziny o patriotycznych tradycjach. Jego ojciec, Bolesław Herbert, był prawnikiem i legionistą. Poeta uczył się w gimnazjum we Lwowie, a później w czasie II wojny światowej ukończył tajne nauczanie i zdał maturę. Na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie rozpoczął studia polonistyczne, ale z powodu wejście do Lwowa Armii Czerwonej, musiał je przerwać i wyjechać do Krakowa. Tam rozpoczął studia ekonomiczne i działalność konspiracyjną AK. Następnie ukończył studia prawnicze w Toruniu, a także rozpoczął filozofię. Po przeprowadzce z rodzicami do Sopotu podejmował się różnych prac, próbując także pisać. Publikował m.in. w „Tygodniku Wybrzeża”, „Słowie Powszechnym”, „Tygodniku Powszechnym” i „Przeglądzie Powszechnym”.
Debiut poetycki Herberta nastąpił dopiero w roku 1956, gdy ukazał się tom „Struna światła”. Popularność i uznanie przyniosła mu seria utworów o Panu Cogito, racjonalnym, ironicznym obserwatorze świata, który stał się alter ego poety. Herbert tworzył również eseje – m.in. w tomach „Barbarzyńca w ogrodzie” i „Martwa natura z wędzidłem” – w których łączył refleksję nad kulturą europejską z rozważaniami moralnymi.
Jego poezja wyrastała z doświadczeń wojny, okupacji i totalitaryzmu, ale też z głębokiego zakorzenienia w kulturze antycznej. Herbert często odwoływał się do postaci mitologicznych i historycznych, by mówić o godności, odpowiedzialności i niezgodzie na zło. Był laureatem licznych nagród literackich, rozważano jego kandydaturę do Nagrody Nobla, a jego książki doczekały się przekładów na 38 języków.
Zbigniew Herbert zmarł 28 lipca 1998 roku w Warszawie.
Ważniejsze utwory:
– „Struna światła” (1956)
– „Hermes, pies i gwiazda” (1957)
– „Studium przedmiotu” (1961)
– „Pan Cogito” (1974)
– „Raport z oblężonego Miasta i inne wiersze” (1983)
– „Elegia na odejście” (1990)
– „Epilog burzy” (1998)
– „Barbarzyńca w ogrodzie” (1962, eseje)
– „Martwa natura z wędzidłem” (1993, eseje)
