Z tego artykułu dowiesz się:

Matura 2022 z języka polskiego – terminy  

Egzamin z języka polskiego na maturze na poziomie podstawowym jest obowiązkowy dla wszystkich maturzystów. Zgodnie z harmonogramem odbędzie się on już pierwszego dnia matur, czyli 4 maja o godz. 9. Język polski na poziomie rozszerzonym maturzyści napiszą 10 maja o godz. 9. Egzaminy ustne dla osób, które chcą rekrutować się na uczelnie zagraniczne, będą odbywać się od 18 do 20 maja, zgodnie z harmonogramami ustalonymi przez konkretne szkoły. Wyniki matur zostaną udostępnione 5 lipca 2022 r. 

Osoby, które z ważnych powodów zdrowotnych lub losowych nie będą mogły podejść do egzaminu w terminie głównym, będą miały możliwość napisania go w terminie dodatkowym – 1 czerwca. O godzinie 9. planowany jest tego dnia język polski na poziomie podstawowym, a o 14. – rozszerzonym. 14–15 czerwca, zgodnie z harmonogramem danej szkoły, będą przeprowadzane egzaminy ustne dla chętnych osób, a matury poprawkowe dla tych, którzy nie zdali egzaminu tylko z jednego przedmiotu obowiązkowego, odbędą się 23 sierpnia 2022 r. o godz. 9. W terminie poprawkowym nie przewiduje się egzaminów ustnych. Ci natomiast, którzy nie zdali matury z więcej niż jednego przedmiotu obowiązkowego, będą mogli przystąpić do egzaminu dopiero w maju 2023 roku. 

Przeczytaj również: Harmonogram egzaminów maturalnych 2022

Zmiany na maturze z języka polskiego 2022   

W 2022 roku, podobnie jak miało to miejsce w 2021, z powodu pandemii koronawirusa i długiego okresu nauki zdalnej, matury będą przeprowadzane na podstawie wymagań egzaminacyjnych, które zawierają ograniczony zakres podstawy programowej.  

Pierwszą, najistotniejszą zmianą jest brak obowiązkowych egzaminów ustnych. Będą natomiast mogły do nich przystąpić chętne osoby, którym wynik takiego egzaminu będzie potrzebny przy rekrutacji na studia zagraniczne. Kolejna zmiana dotyczy tematów wypracowań matury na poziomie podstawowym, które będzie można wybierać aż z trzech, a nie jak kiedyś — z dwóch.  

Matura 2022 z języka polskiego – zagadnienia  

Przygotowując się do matury najlepiej sięgnąć do informatora maturalnego CKE oraz dotyczącego go aneksu. Warto wiedzieć, że na egzaminie sprawdza się trzy główne umiejętności: 

  1. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji.
  2. Analizę i interpretację tekstów kultury.
  3. Tworzenie wypowiedzi.

Zadania w arkuszu mogą dotyczyć: 

  • wyszukiwania informacji w tekście, znajdywania między nimi powiązań i połączeń przyczynowo skutkowych, odszukiwania informacji ważnych, wnioskowania, zadawania pytań do tekstu i określania jego głównego tematu, określania stosunku autora do opisanych zagadnień, rozpoznawania znaczeń przenośnych; 
  • rozumienia środków stylistycznych oraz struktury tekstu, określania tezy i formułowania argumentów, określania funkcji poszczególnych fragmentów na tle tekstu, określania części składowych utworu i wskazywania powiązań między nimi; 
  • rozpoznawania informacji i opinii oraz wyrażania własnego zdania; 
  • wyszukiwania słów kluczowych, odszukiwania przekształceń tekstu, streszczania i tworzenia planu tekstu; 
  • rozumienia znaczenia wyrazów, szukania synonimów, wyrazów wieloznacznych, definiowania pojęć, słowotwórstwa, odmiany wyrazów, znajomości składni, funkcji wypowiedzi, odnajdywania cech gatunkowych i rozpoznawania stylu tekstu; 
  • tworzenia wypowiedzi o charakterze interpretacyjnym i argumentacyjnym. 

Przeczytaj również: Matura 2022 – matematyka. Co warto wiedzieć?

Matura 2022 – lektury 

Na maturze z języka polskiego pojawiają się zadania dotyczące lektur obowiązkowych, inaczej zwanych lekturami z gwiazdką. Są to pozycje, które trzeba znać bardzo wnikliwie, ponieważ ich nieznajomość może poskutkować niezdaniem matury z języka polskiego. Wśród nich znajdziemy osiem utworów: 

  1. Bogurodzica;  
  2. Jan Kochanowski, wybrane pieśni i treny (inne niż w gimnazjum) i wybrany psalm;  
  3. Adam Mickiewicz, Dziady cz. III;  
  4. Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz;  
  5. Bolesław Prus, Lalka;  
  6. Stanisław Wyspiański, Wesele;  
  7. Witold Gombrowicz, Ferdydurke;  
  8. Bruno Schulz, wybrane opowiadanie. 

Lektur obowiązkowych jest niewiele, jednak warto powtórzyć również pozycje podstawowe i uzupełniające z kanonu lektur dla uczniów szkół średnich na poziomie, na którym zamierzamy zdawać egzamin z języka polskiego. Na pewno będzie nam to pomocne w zadaniach, w których trzeba będzie się odwołać do utworów spoza listy lektur obowiązkowych czy innych kontekstów.  

Całą listę lektur obowiązująca w roku szkolnym 2021/2022 dla uczniów liceów i techników znajdziecie tutaj

Przeczytaj również: Sprawdzian i test. Jak się uczyć, żeby zapamiętać i zdać

Matura 2022 z języka polskiego – co było w poprzednich latach? 

Co roku pierwsza część egzaminu na poziomie podstawowym wygląda podobnie: zawiera 2-3 teksty, do których mamy pytania i zadania sprawdzające głównie ich rozumienie, umiejętność analizowania, argumentowania, rozpoznania tytułu i autora utworu, określenia stylu i funkcji tekstu, streszczenia go. Pojawiają się też zadania dotyczące środków stylistycznych i pojęć z gramatyki. 

W drugiej części egzaminu na poziomie podstawowym i na maturze rozszerzonej w 2020 i 2021 roku pojawiły się poniższe tematy wypracowań

  • Czy ambicja ułatwia człowiekowi osiągnięcie zamierzonego celu? Rozważ problem, odwołując się do fragmentu Lalki Bolesława Prusa, całego utworu oraz do wybranego tekstu kultury. (pp*); 
  • Miasto – przestrzeń przyjazna czy wroga człowiekowi? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Ziemi obiecanej Władysława Stanisława Reymonta oraz do wybranych tekstów kultury. (pp); 
  • Beata Obertyńska — Strych. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. (pp);
  • Określ, jaki problem podejmuje Jan Błoński w tekście Dramat i przestrzeń. Zajmij stanowisko wobec rozwiązania przyjętego przez autora, odwołując się do tego tekstu oraz innych tekstów kultury. (pr*); 
  • Dokonaj interpretacji porównawczej podanych utworów: Labirynt Krzysztofa Kamila Baczyńskiego i Labirynt Wisławy Szymborskiej. (pr); 
  • Jak wprowadzenie elementów fantastycznych do utworu wpływa na przesłanie tego utworu? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanych fragmentów Wesela, do całego dramatu Stanisława Wyspiańskiego oraz do wybranego tekstu kultury. (pp); 
  • Anna Kamieńska — Daremne. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. (pp); 
  • Określ, jaki problem podejmuje Bożena Chrząstowska w tekście Prawda i „zmyślenie” literackie. Zajmij stanowisko wobec rozwiązania przyjętego przez autorkę, odwołując się do tego tekstu oraz innych tekstów kultury. (pr); 
  • Dokonaj interpretacji porównawczej podanych tekstów: Do snu Jana Kochanowskiego i Języka snu Zbigniewa Herberta. (pr); 

*pp  – poziom podstawowy, pr – poziom rozszerzony. 

Przeczytaj również: Lista lektur obowiązująca w roku szkolnym 2021/2022 dla uczniów liceów i techników

Matura 2022 z języka polskiego – jak wygląda arkusz?  

Arkusz matury podstawowej z języka polskiego jest złożony z dwóch części i można za niego uzyskać maksymalnie 70 pkt. Pierwsza część zawiera 12-15 zadań (głównie otwartych), które sprawdzają takie umiejętności jak: czytanie ze zrozumieniem, argumentowanie, znajomość zasad i posługiwanie się poprawną polszczyzną (20 pkt). Druga to wypracowanie, którego temat musimy wybrać z trzech propozycji: rozprawka ze wskazaną lekturą obowiązkową, rozprawka z tekstem spoza kanonu lektur obowiązkowych oraz interpretacja tekstu poetyckiego (50 pkt). Musi ono liczyć nie mniej niż 250 słów. 

Arkusz matury rozszerzonej z języka polskiego składa się tylko z jednej części, w której trzeba napisać wypracowanie na jeden z dwóch podanych tematów, dotyczących zamieszczonych w arkuszu tekstów. Pierwszym jest wypowiedź o charakterze argumentacyjnym, a drugim interpretacja porównawcza dwóch tekstów. Wypracowanie musi zawierać minimum 300 słów. Egzamin trwa 180 minut i można za niego zdobyć maksymalnie 40 pkt. 

Poniżej przedstawiamy arkusze maturalne z poprzednich lat: 

Matura 2021 – język polski na poziomie podstawowym (arkusz) - test

Matura 2021 – język polski na poziomie podstawowym (arkusz) - wypracowanie

Matura 2021 – język polski na poziomie rozszerzonym (arkusz)

Matura 2020 – język polski na poziomie podstawowym (arkusz)

Matura 2020 – język polski na poziomie rozszerzonym (arkusz)

Matura 2019 – język polski na poziomie podstawowym (arkusz)

Matura 2019 – język polski na poziomie rozszerzonym (arkusz)

Przeczytaj również:

Jak się skoncentrować? 10 trików, które pomogą się skupić i nie być zmęczonym

QUIZ: Na pewno czy napewno? Jak jest poprawnie? Wstyd nie wiedzieć