W tym artykule przeczytasz o:

„Lalka” jest utworem realistycznym

Bolesław Prus zadziwia realizmem swojej powieści. Znajduje on swój wyraz zarówno w kompozycji, jak i narracji oraz budowie świata przedstawionego. Prus nie szedł wzorem choćby Mickiewicza i nie starał się pisać powieści „ku pokrzepieniu serc”. Bohaterowie są tu tacy, jacy ludzie są w rzeczywistości, a nie tacy, jakimi chcieliby być — pełni wad i z zachowaniami często budzącymi negatywne emocje.

Przeczytaj również: TOP 10 imion i nazwisk postaci z lektur szkolnych. Pamiętasz je?

Idee pozytywistyczne ukazane w „Lalce”

Lalka ukazuje społeczeństwo polskie z końca XIX wieku w perspektywie ideałów pozytywistycznych, wśród których można wyszczególnić:

  • pracę u podstaw: np. pomoc Wokulskiego Mariannie i Wysockim,
  • pracę organiczną — społeczeństwo wymaga uzdrowienia,
  • równouprawnienie kobiet — Helena Stawska po ucieczce męża za granicę musi zarabiać, aby utrzymać dom i córkę,
  • asymilację Żydów — Henryk Szlangbaum zmienił nazwisko na Szlangowski i starał się wpisać w polskie społeczeństwo,
  • postęp nauki i techniki — np. lekarz Szuman, który zajmuje się badaniem ludzkich włosów.

Główny wątek „Lalki”

Swoją powieść Bolesław Prus snuje wokół historii miłości Stanisława Wokulskiego do Izabeli Łęckiej. Wątkami pobocznymi są dzieje Ignacego Rzeckiego, historia Heleny Stawskiej, rodziny Łęckich, baronostwa Krzeszowskich, rodziny Minclów, prezesowej Zasławskiej oraz historia Marianny.

Sposób prowadzenia narracji w „Lalce”

Wydarzenie przedstawione w powieści relacjonuje wszechwiedzący narrator trzecioosobowy. Niemniej, nie jest to jedyny podmiot wypowiadający się w powieści. W „Lalce” występuje również subiektywna narracja pamiętnikarska Rzeckiego. W powieści doszukać można się również monologów wewnętrznych w formie mowy pozornie zależnej, a także obserwacji bohaterów charakteryzujących i oceniających postacie i wydarzenia.

Przeczytaj również: Powtórka do matury z języka polskiego. Rodzaje i gatunki literackie. Sprawdź, czy odpowiesz na te 14 pytań

Skąd wziął się tytuł „Lalka”?

Ku zdziwieniu czytelników, tytułowa „Lalka” w żaden sposób nie nawiązuje do jednej z głównych bohaterek utworu — Izabeli Łęckiej. Tytuł „Lalka” związana jest ze sceną dotyczącą procesu o kradzież dziecięcej zabawki. Prus przeczytał o nim w gazecie i tak powstał w jego głowie początkowy zarys fabuły „Lalki”.

Tło historyczne ukazane w „Lalce”

W swoich opowieściach Rzecki często wspomina czasy Napoleona. Dlatego to mały Ignacy dorasta w kulcie wielkiego francuskiego władcy. Natomiast prezesowa Zasławska w opowieści o stryju Wokulskiego wspomina powstanie listopadowe. Stanisław, mimo że dzielnie walczył o niepodległość Królestwa Polskiego, nie doczekał się godnego nagrobka.

W „Lalce” czytamy też m.in. o powstaniu styczniowym, w którym brał udział m.in. wspomniany Stanisław Wokulski, przez co został zesłany na Sybir.

Warstwy społeczne w „Lalce”

Bolesław Prus przedstawił całą panoramę polskiego społeczeństwa: arystokratów (Łęccy, książę, hrabia, baronostwo Krzeszowscy, prezesowa Zasławska i jej wnuczki, pani Wąsowska, baron Dalski), szlachtę ziemiańską (Wirski), mieszczaństwo, w tym kupców (Stanisław Wokulski, Suzin, rodzina Minclów oraz anonimowa grupa warszawskich przedsiębiorców) oraz biedotę (Wysoccy, Maria).

Przeczytaj również: Powtórka do matury z historii. Okres międzywojenny. Znasz te fakty?

Biografia autora

Pisarz urodził się 20 sierpnia 1847 roku w Hrubieszowie, zmarł w 1912 roku w Warszawie. Jego prawdziwe nazwisko to Aleksander Głowacki. W wieku szesnastu lat wziął udział w powstaniu styczniowym. Był więziony dwukrotnie przez Rosjan. Został pozbawiony tytułu szlacheckiego. W 1874 Głowacki związał się z „Kurierem Warszawskim”, na którego łamach opublikował serię siedmiu utworów z cyklu „Szkice warszawskie”. Jego kariera felietonisty od tamtej pory rozwijała się w zawrotnym tempie. Prus zmarł na atak serca. Jego grobowiec znajduje się na warszawskich Powązkach.  

 

RAPORT UKRAINA — ROSJA

Wojna w Ukrainie — relacje na żywo

„Obudziły mnie strzały". Wywiady, reportaże i historie osobiste z wojny w Ukrainie.

Grupa Polsat Plus i Fundacja Polsat razem dla dzieci z Ukrainy. Dołącz do zbiórki!