UKŁAD WYDALNICZY CZŁOWIEKA

Do tego układu zaliczamy nerki, moczowody, pęcherz moczowy, a także cewkę moczową.

Nerki to parzyste narządy, kształtem przypominające fasolę. Ich waga waha się w granicach od 120 do 170 g. Nerki zlokalizowane są na tylnej ścianie jamy brzusznej, po obu stronach kręgosłupa, na wysokości odcinka lędźwiowego. Do nerek (ich bieguny górne) przylegają gruczoły, tzw. nadnercza. W części przyśrodkowej tego narządu wyróżniamy wnękę nerki, do której uchodzą nerwy oraz tętnica nerkowa (odgałęzienie aorty brzusznej), a wychodzi żyła nerkowa (żyła ta ma ujście do żyły głównej dolnej). Na przekroju podłużnym nerki wyróżniamy korę nerki, rdzeń nerki oraz miedniczkę nerkową, od której odchodzi moczowód.

Mocz z nerek wyprowadzany jest przez miedniczkę nerkową, która przechodzi w moczowód, następnie trafia on do pęcherza moczowego i w końcu do cewki moczowej, za pomocą której mocz wyprowadzany jest na zewnątrz.

Strukturalną i funkcjonalną jednostką nerek jest nefron. Zbudowany jest on z ciałka nerkowego oraz kanalików nerkowych. Ciałko nerkowe to splot naczyń włosowatych, tworzących kłębuszek nerkowy, otoczony torebką Bowmana. Kanaliki nerkowe możemy z kolei podzielić na: kanalik kręty bliższy (inaczej kanalik I rzędu), pętlę Henlego, kanalik kręty dalszy (inaczej kanalik II rzędu).

We wnętrzu torebki Bowmana w skutek przesączu, inaczej filtracji gromadzi się mocz pierwotny. Ma on skład bardzo podobny do płynów ciała, nie posiada natomiast komórek i białek. Podczas dalszej "drogi" mocz trafia do kanalika krętego bliższego (I rzędu). W odcinku tym do płynów ciała zwrotnie wchłaniane są substancje niezbędne dla organizmu, czyli m. in. związki organiczne, jony, woda. Do zagęszczania moczu dochodzi w pętli Henlego. W kanaliku krętym II rz. (kanalik kręty dalszy) wchłaniane wody i jonów uzależnione jest od potrzeb organizmu, dlatego też proces ten nazywany jest resorpcją zwrotną nadobowiązkową. Tworzący się mocz wtórny przez kanaliki zbiorcze spływa do miedniczek nerkowych.

Funkcje nerek:

Nerki odpowiadają głównie za utrzymanie stałego środowiska wewnętrznego, prawidłowego stężenie płynów ciała, a także stałej objętości płynów ustrojowych. Jako gruczoł dokrewny nerki produkują hormony: erytropoetynę (wpływa na proces produkcji erytrocytów w szpiku) i reninę.

Kreatynina powstaje w komórkach mięśniowych w wyniku przemian metabolicznych. Po filtracji w kłębkach nerkowych jest ona w całości wydalana z moczem, nie jest zatem zwrotnie wchłaniana do płynów ciała. Substancja ta znalazła zastosowanie przy ocenie filtracji zachodzącej w kłębuszkach nerkowych, jak również przy ocenie funkcjonowania samych nerek.