1. Opisz zjawisko deprywacji sensorycznej.

Zasada deprywacji sensorycznej- jedna z zasad spostrzegania, polega na silnej redukcji bodźców sensorycznych co prowadzi do zaburzeń o charakterze fizjologicznym i psychicznym, a co oznacza, że człowiek potrzebuje zmiennej stymulacji bodźcowej

  1. Co to jest świadomość introspekcyjna?

Dostęp do obrazu siebie samego. Obraz siebie samego pod postacią „JA” składa się z dwóch elementów: samowiedzy (zespół informacji podstawowych o sobie samym, które umożliwiają jednostce spójne rozumienie siebie w doświadczanych sytuacjach) i samooceny (obraz siebie samego, dla którego podstawą jest ocena globalna siebie samego w jakimś kontekście).

Introspekcja to sposób w jaki widzimy samych siebie poprzez spoglądanie do swego wnętrza. Dokonując operacji introspekcji człowiek staje się istotą samoświadomą czyli poznaje jakiś obraz siebie samego lub jakiś element i  nabiera poczucia tożsamości. Zjawisko samoświadomości rozwija się stopniowo, a jest aktywowane w 2-3 roku życia. Np. test czerwonego barwnika – 75% dzieci w wieku 21-29 miesięcy zwróciło uwagę na czerwoną kropkę namalowaną na nosie, 25% dzieci w wieku 9-12 miesięcy zwróciło uwagę na tą samą kropkę.

  1. Czym jest i jaką rolę w procesie samoregulacji pełni uwaga?

Uwaga- proces świadomego skupienia się na określonych aspektach naszego otoczenia lub nas samych; organizm w dowolnej chwili koncentruje się na pewnych cechach otoczenia z jednoczesnym pomijaniem innych. Uwaga jest bardzo ważnym składnikiem procesu samoregulacji, ponieważ ludzie dzięki niej mogą rozważać możliwe strategie, wybierać te, które chcą zastosować i ściśle nadzorować ich skuteczność, a następnie korygować je, jeśli nastąpi taka potrzeba.

  1. Jakim rodzajem umysłowej reprezentacji jest schemat?

Schemat- zorganizowane struktury wiedzy o nas samych, oparte na naszych przeszłych doświadczeniach, które to struktury pomagają nam zrozumieć, wyjaśnić i przewidywać nasze własne zachowania.

To abstrakcyjne struktury poznawcze (całościowy zbiór wiedzy na jakiś temat), które umożliwiają logiczne dopasowywanie nowodoświadczonych informacji. Np. student 2 r. Zarządzania podchodząc do planu zajęć na nowy semestr od razu podchodzi do planu zajęć 2 roku i właściwej sobie grupy, co jest dyktowane schematem roli społ. bycia studentem 2 roku Zarządzania 

  1. Na czym polega proces autopercepcji?

Jest to proces, w którym ludzie obserwują własne zachowania, aby na ich podstawie wnioskować o cechach wewnętrznych, takich jak cechy osobowości, zdolności i postawy.

To proces 2-etapowy, składa się z aktu odbioru bodźca przez dany narząd umysłu( jego efektem jest wrażenie zmysłowe) oraz aktu umysłowej interpretacji danych zmysłowych (jego efektem jest umysłowa reprezentacja spostrzeganego obiektu)

  11.  Opisz efekt aureoli.

  Jest to ogólne nastawienie polegające na tym, że korzystne lub niekorzystne wrażenie, jakie wywiera dana osoba, zniekształca przyszłe oczekiwania i wnioski dotyczące tej osoby. Oczekuje się, że jakaś wzbudzająca sympatię osoba ma pozytywne cechy, które działają jak aureola anioła, dzięki czemu negatywnych zachowań nie bierze się pod uwagę, a pozytywne osiągnięcia się przecenia. Jest to np. przenoszenie ocen z jednego zadania na inne.

13. Wyjaśnij mechanizm zjawiska „samo spełniającego się proroctwa”. 

  Publiczne określenie jakiejś sytuacji (zdefiniowanie jej charakteru) staje się nieodłączną cechą (częścią) tej sytuacji, przez co wpływa na późniejsze wydarzenia, bowiem ludzie w dużym stopniu zachowują się tak, jak daje im się do zrozumienia, że się sądzi (ujawnione oczekiwanie), iż tak właśnie się zachowują w układzie społecznym.

LUB

Mechanizm ten odnosi się do często obserwowanego zjawiska potwierdzenia czyichś przypuszczeń (proroctw) przez przyszłe fakty nie tyle dzięki wiedzy przewidującego, co w skutek wpływu jego zachowania na zaistnienie takich właśnie faktów.

Np. nauczyciel, który przewiduje, że uczeń nie zda, ma skłonność do traktowania go w taki sposób, że niepowodzenie staje się bardziej prawdopodobne, co spełni jego wyjściowe przypuszczenia. 

  1. Na czym polega mechanizm atrybucji zewnętrznej?

Wnioskowanie, że jakaś osoba zachowała się w określony sposób ze względu na cechy istotne sytuacji, w której się znalazła (np. student X spóźnił się na wykład z PS, bo w drodze zepsuł mu się samochód).

  1.   Na czym (podaj przykład) polega heurystyka reprezentatywności?

Pomaga rozstrzygnąć jak podobna jest jedna rzecz do innej i służy do klasyfikowania ludzi i sytuacji na podstawie przypadków typowych np. sekwencji 462315 jest uznawana za przykład zdarzenia losowego, gdy tymczasem sekwencja 123456 nie, mimo, że matematycznie obie sekwencje są tak samo prawdopodobnymi zdarzeniami losowymi.

 19.  Na czym (podaj przykład) polega heurystyka zakotwiczenia i dostosowania?

Uproszczona metoda wnioskowania, która polega na posłużeniu się jakąś liczbą jako wartością wyjściową i następnie tylko w nieznacznym zmienianiu tej wartości, szacowaniu wyników z jej użyciem (np. jeżeli szybko się szacuje wynik mnożenia 8*7*5*4 i wynik mnożenia 4*5*7*8, to większość badanych twierdzi, że wynik pierwszego mnożenia jest większy od wyniku drugiego, bo odpowiedź jest zakotwiczona na pomnożeniu 8*7, które jest większe od pomnożenia pierwszych liczb 4*5).

  1. Na czym polegają (co się przez to osiąga) porównywania społeczne w dół?

Porównywanie siebie z ludźmi, którzy lokują się niżej w zakresie jakiejś zdolności czy cechy, mające na celu uzyskanie poczucia większego zadowolenia z siebie.

 23.  Na czym polega zjawisko samoświadomości publicznej?

Skłonność do ciągłego zdawania sobie sprawy, że jest się przedmiotem uwagi otoczenia. Ludzie o wysokiej samoświadomości publicznej są szczególnie wyczulone na to, jak oceniają je inni, negatywnie reagują na odrzucenie oraz w większym stopniu koncentrują się na własnej reputacji i pozorach.

  1. Co to jest perswazja?

Perswazja- proces zmiany przekonań (przekonanie to sąd na jakiś temat, najczęściej fragment rzeczywistości) i postaw (postawa to konstrukt osobowościowy werbalnie ujawniający się w postaci trwałej oceny w stosunku do czegoś i składający się z 3 elementów: z wiedzy o przedmiocie postawy, z doświadczenia emocjonalnego w stosunku do przedmiotu postawy i z ewentualnego zachowania w stosunku do przedmiotu postawy) pod wpływem oddziaływania werbalnego lub sytuacyjnego z użyciem wyraźnie identyfikowalnej argumentacji (np. powinienem kupić sobie laptop IBM bo jest to sprzęt niezawodny)

Perswazja- nadawanie przekazu w celu zmienienia osobistych postaw lub przekonań odbiorców.

 27.  Jakie elementy składają się na peryferyczny tor wpływu perswazji na postawy?

Peryferyczny tor wpływu perswazji polega na oddziaływaniu za pośrednictwem czynników towarzyszących argumentacji, tj. atrakcyjność wyglądu osoby przekonującej, atrakcyjność sposobu przekonywania lub czynników sytuacyjnych.

 29.  Co głosi perswazyjna zasada zgodności? 

Zasada, która głosi, że ludzie zmieniają postawy, przekonania, spostrzeżenia i zachowania, aby uzyskać ich wzajemną spójność.

 31. Czego dotyczy wpływ społeczny?

Zmiana w zachowaniu spowodowana prawdziwym lub wyobrażonym naciskiem ze strony innych osób w układzie społecznym (ma miejsce nieustannie). Elementy wpływu społecznego to: 

  •   Normy społeczne
  •   Konformizm społeczny
  •   Wpływ mniejszości
  •   Wpływ przywódcy
  •   posłuszeństwo
  1. Na czym polega taktyka „stopy w drzwiach”?

Technika wpływu społecznego polegająca na zwiększaniu uległości wobec większej prośby poprzez wcześniejsze uzyskanie zgody na mniejszą, związaną z nią, prośbą.

  35.  Opisz zasadę społecznego dowodu słuszności.

To jedna z 6 zasad wywierania wpływu. Polega na tym, iż  ludzie chętniej stosują się do zaleceń, jeśli widzą, jak wiele innych osób również się do nich stosuje- szczególnie, jeśli te osoby są do nich podobne.

  37.  Opisz zasadę wzajemności.

To jedna z 6 zasad wywierania wpływu. Głosi ona, że należy odwdzięczyć się innym tym samym zachowaniem, którego doświadczyliśmy z ich strony. Ludzie są bardziej skłonni ulegać prośbom, jeśli osoba prosząca wcześniej sama wyświadczyła im jakąś przysługę.

  1. Do czego zazwyczaj jest wykorzystywana i na czym polega strategia etykietowania?

Wykorzystywana jest (podobnie jak taktyka „niskiej piłki” i taktyka „przynęty i zamiany”) w celu uzyskania zobowiązania do podjęcia określonego działania. Polega na przypisaniu jednostce etykiety, a następnie sformułowaniu prośby o działanie zgodne z tą etykietą.

Np. dziecko w szkole podstawowej usłyszawszy od nauczyciela zdanie: „ wyglądasz mi na dziewczynkę (chłopca), która(-y) rozumie, że ładne pisanie jest bardzo ważne”, po kilku dniach o wiele częściej dobrowolnie poświęcało czas na ćwiczenie kaligrafii.

 41.  Podaj główną tezę dwuczynnikowej teorii miłości.

Dwuczynnikowa teoria miłości głosi, że miłość składa się z ogólnego pobudzenia fizjologicznego (czynnik pierwszy- np. bicie serca, ucisk w żołądku, itp.), które zostaje przypisane obecności atrakcyjnej osoby (czynnik drugi- etykieta poznawcza np. strach, podniecenie w zależności od sytuacji, w jakiej doświadczamy pobudzenia). 

  1. Co to jest androgyniczność?

Przejawiania się w zachowaniu człowieka zarówno cech żeńskich jak i męskich.

45.  W jakim stopniu cechy ofiary mogą zwiększać lub zmniejszać prawdopodobieństwo udzielenia pomocy?

Jednym z czynników sytuacyjnych wpływających na naszą gotowość udzielenia pomocy jest podobieństwo między potrzebującym pomocy a tym, który potencjalnie może jej udzielić. Dość kłopotliwa jest rola podobieństwa ofiary i jej wybawcy, gdyż ludzie wprowadzają tendencje do rozróżnień i podziałów (wiek, płeć, religia, kolor skóry, wygląd zewnętrzny, itp.), jeśli spostrzeżemy czyjąś odmienność- mniej chętnie służymy pomocą uznając inne za złe. Powinniśmy raczej patrzeć na siebie jak na istoty ludzkie, których wspólne cechy przeważają nad różnicami, niż dzielić się na czarnych, chrześcijan lub Żydów, Polaków lub cudzoziemców.

  1. Na czym polega zjawisko niewiedzy wielu?

Zjawisko, które zachodzi, kiedy obserwatorzy sytuacji krytycznej starają się wyglądać na opanowanych i przekazują sobie nawzajem mylne sygnały, że nie ma potrzeby działać. Każda osoba znajdująca się w grupie uznaje, że ponieważ nikt inny nie okazuje zaniepokojenia, to nie dzieje się nic złego.

 49.  Na czym polega zjawisko agresji instrumentalnej?

Działanie na czyjąś szkodę zmierzające do osiągnięcia jakiegoś nieagresywnego celu (innego niż skrzywdzenie tej osoby), takiego jak ukaranie tej osoby lub podwyższenie swojego statusu.

Np. żołnierz, który zabija przeciwnika w obronie własnego życia, czy też bandyta zabijający dla pieniędzy.

  1. Co głosi hipoteza frustracji- agresji?

Oryginalna hipoteza frustracji- agresji (William McDougall)- teoria, zgodnie z którą agresja jest automatyczną reakcją na pojawienie się przeszkód uniemożliwiających osiągnięcie celu.

Przeformułowana hipoteza frustracji-agresji (Leonard Berkowitz)- teoria, zgodnie z którą każda nieprzyjemna sytuacja prowadzi do agresji emocjonalnej, jeżeli wywołuje przykre uczucia.

 53.  Co to jest uprzedzenie?

Wroga lub negatywna postawa wobec pewnej grupy, oparta na uogólnieniach wyprowadzonych z fałszywych lub niekompletnych informacji.

 55.  Wyjaśnij zjawisko autorytaryzmu jako dysfunkcji społecznej.

Jest to skłonność do ulegania osobom o większym autorytecie oraz do poniżania jednostek o mniejszym autorytecie.

  1. Na czym polega zjawisko facylitacji społecznej?

Proces polegający na tym, że obecność innych ludzi zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia reakcji dominujących, co prowadzi do poprawy skuteczności wykonywania dobrze opanowanych zadań i pogorszenia skuteczności wykonywania zadań źle opanowanych.

59.  Na czym polega zjawisko próżniactwa społecznego?

Zmniejszenie wysiłku wkładanego w pracę w warunkach działań zespołowych. W miarę zwiększania się liczebności grupy, spada wydajność każdego pojedynczego pracownika.

61. Z czego składa się system pamięci grupowej (pamięć transakcyjna)?

Pamięć transakcyjna składa się z:

    •   Wiedzy należącej do poszczególnych członków grupy
    •   Sieci komunikacji umożliwiającej dzielenie się tą wiedzą z pozostałymi członkami grupy

63.  Na czym polega przywództwo transformacyjne?

Przywództwo zmieniające motywację, poglądy i zachowania ludzi, umożliwiające lepsze osiąganie celów grupy. Cechy przywództwa transformacyjnego:

    •   Duchowy wpływ albo „charyzma”
    •   Stymulacja intelektualna
    •   Inspirowanie motywacji
    •   Troska o ludzi

65.  Co to jest „pułapka społeczna”? (podaj przykład)

Sytuacje, w których jednostki lub grupy dążą do osiągnięcia natychmiastowych korzyści, pociągających za sobą późniejsze szkodliwe lub nawet śmiertelne konsekwencje.

Np. codzienna jazda samochodem do pracy przynosi bezpośrednie, wymierne korzyści, jednak koszty kurczących się źródeł energii pojawiają się dopiero po latach.