Człowiek od stuleci produkuje odpady, jednak od XX wieku przeistoczyły się one w prawdziwie duży problem. Ich ilość wzrasta w zastraszającym tempie, a to nie pozostaje bez wpływu, oczywiście negatywnego, na nasze naturalne środowisko. Działalność człowieka stanowi źródło licznych odpadów komunalnych i przemysłowych.

Badania statystyczne wykazały, iż w Polsce na hałdach przemysłowych i różnego typu składowiskach do tej pory umieszczono już ogromną liczbę odpadów- 2 miliardy ton. Odpady te posiadają przeróżną strukturę, jak również ewentualne możliwości przetworzenia i wykorzystania ich też są bardzo różne. Czego tu nie znajdziemy? Zaczynając od kopalnianych odpadów, hałd gipsów, boksytów, osadów pogalwanicznych, a na odpadach żużlowych, azbeście, zaolejonej ziemi, czy mogielnikach z pestycydami i herbicydami kończąc. Szacuje się również, iż co roku 120 milionów ton nowych odpadów jest wytwarzane. Jednak te dane mogą bardzo łatwo nas zmylić, gdyż znakomita większość odpadów tych nie nada się do unieszkodliwienia lub wykorzystania, bądź też podlegać będzie różnym zakładom (huta, kopalnia, kombinat azotowy), przez co nie będą one mogły podlegać obrotowi. W rzeczywistości rynek podlegających unieszkodliwianiu odpadów można spokojnie oszacować tylko na około 150 tys. ton rocznie. Analizując rynek można stwierdzić, że na chwilę obecną rynek odpadów ujawniony to około połowa tej wartości. Dlatego obecny rynek można by oszacować na wartość 90 milionów zł rocznie, choć docelowo stanowić to będzie 180 milionów zł.

Produkowane przez nas odpady są istotnym problemem, ponieważ powodują zanieczyszczenie naszego naturalnego środowiska. Temat ten pojawia się ostatnio dość często zarówno na łamach prasy, jak również w telewizji, innych mediach, czy na naukowych konferencjach, a nawet w naszych prywatnych domach. Niestety, na razie dużo się mówi, ale nadal niewiele robi w celu poprawienia pogarszającej się z dnia na dzień sytuacji.

Sprawa ta nie dotyczy tylko Polski, ale również całej Europy. Europejska Agencja Środowiska (EEA) przedstawiła raport zatytułowany "Środowisko w Unii Europejskiej na przełomie stuleci". Została w nim jasno przedstawiona między innymi sytuacja odpadów i ich wpływu na środowisko na terenie europejskich krajów. Według EEA w krajach Unii Europejskiej jest wytwarzana i transportowana coraz większa ilość odpadów stałych. Nie spełniono założonych wcześniej ("Strategia odpadowa UE") celów, a przeprowadzone działania zaradcze odnoszące się do odpadów nie doprowadziły do ustabilizowania procesów wytwarzania ich. Wciąż najpopularniejszą metodą służącą do zagospodarowywania odpadów, pomimo dość znacznych postępów w procesach odzyskiwania oraz wtórnego przetwarzania, jest składowanie na wysypiskach. Pocieszające jest, że wzrasta wykorzystanie wtórne papieru oraz szkła, jednakże nie jest to wzrost na tyle szybki, by mógł zredukować liczbę wszystkich powstających tego typu odpadów.

Można z łatwością zauważyć, iż zagrażająca środowisku "góra śmieci" wciąż rośnie. Sytuację tę należy zmienić, trzeba więc zrobić wszystko, by społeczeństwo przekonało się do idei segregowania oraz powtórnego przetwarzania wszelkich powstających odpadów. Co istotne, nie wystarczy, by były to tylko sporadyczne przypadki, ale musi stać się to systematycznym, zorganizowanym, masowym działaniem wszystkich ludzi.

L. P.

Rodzaje odpadów

2003 r.

2006r.

2014r.

[Mg]

[Mg]

[Mg]

1

Odpady kuchenne ulegające biodegradacji

352

394

425

2

Odpady zielone

43

48

52

3

Papier i tektura (nieopakowaniowe)

120

134

145

4

Opakowania z papieru i tektury

175

196

211

5

Opakowania wielomateriałowe

19

21

23

6

Tworzywa sztuczne nieopakowaniowe

210

235

253

7

Opakowania z tworzyw sztucznych

68

76

82

8

Tekstylia

52

58

63

9

Szkło (nieopakowaniowe)

9

10

11

10

Opakowania ze szkła

138

154

166

11

Metale

51

57

62

12

Opakowania z blachy stalowej

19

21

23

13

Opakowania z aluminium

6

7

8

14

Odpady mineralne

78

87

94

15

Drobna frakcja popiołowa

255

285

308

16

Odpady wielkogabarytowe

101

113

118

17

Odpady budowlane

226

253

273

18

Odpady niebezpieczne

14

15

17

Razem

1936

2165

2337

W tabeli powyżej przedstawiona została prognoza odnosząca się do wytwarzania komunalnych odpadów w liczącym 15 tysięcy mieszkańców mieście. Prognozę dotyczącą wytwarzania odpadów opakowaniowych w najbliższych latach przeprowadzono na zasadzie porównania z miastami większymi niż 15- tysięczne. Uwzględnione są w niej zwłaszcza:

  • zmiany demograficzne;
  • wskaźnik emisji komunalnych odpadów;
  • typ zabudowy na danym terenie.

Szacowane jest, że do 2014 roku liczba odpadów opakowaniowych będzie wyższa o 1,2 Mg porównując z 2005 rokiem. Oczywiście należy spodziewać się tego, że w ciągu najbliższych lat zmianie ulegnie liczba oraz typ wprowadzanych na krajowy rynek opakowań. Wpływać na to będą różne czynniki, krajowe oraz międzynarodowe.

Na chwilę obecną największym wzrostem produkcji oraz zużycia charakteryzują się opakowania wykonane ze sztucznych tworzyw wytwarzane w mieście. Tabela poniżej przedstawia prognozę struktury oraz ilości opakowaniowych odpadów na rok 2014:

Rodzaj materiału opakowaniowego

Rok

[Mg]

2006

2014

Tworzywa sztuczne

95,5

108,5

Aluminium

7,8

8,4

Stal

26,3

28,7

Papier i tektura

164,3

196,2

Szkło (bez ampułek)

371,8

395,5

Wielkogabarytowe

27,5

31,5

Razem [Mg]

693,3

768,8

Istnieje pewna organizacja, która zajmuje się problemem istnienia odpadów. Jest to Stowarzyszenie Polskich Przedsiębiorców Gospodarki Odpadami. Główne cele SPPGO to wspomożenie rozwoju przedsiębiorczości polskiej, jeśli chodzi o gospodarkę odpadami, a także opracowanie projektów, które pomogłyby w rozwoju polskim firmom, które zajmują się usuwaniem odpadów. Zajmują się również popularyzowaniem wiedzy oraz osiągnięć naukowych z zakresu gospodarki odpadami Zadania te realizują:

  • promując przedsiębiorczość gospodarki odpadami;
  • tworząc system informacji z zakresu polskich przedsiębiorstw, które zajmują się gospodarką odpadami;
  • organizując szkolenia, konsultacje, konferencje, sympozja (tematyka związana z działalnością SPPGO);
  • opracowując i wydając materiały informacyjne oraz szkoleniowe;
  • współpracując z różnymi organizacjami w kraju i za granicą w zakresie realizowania celów stowarzyszenia;
  • współdziałając z administracją lokalną, samorządami, placówkami badawczymi i naukowymi;
  • działając wspólnie z agencjami rozwoju, izbami gospodarczymi oraz innymi instytucjami w zakresie rozwijania gospodarki odpadami;
  • podejmując działania o interwencyjnym charakterze, wykorzystując wszelkie dostępne środki, przewidziane prawnymi przepisami;
  • propagując wielostronnie wolnorynkową działalność gospodarczą;
  • gromadząc środki finansowe na rzecz SPPGO;
  • podejmując inne działania, które sprzyjają rozwojowi celów organizacji.

Ludzie produkują całe mnóstwo odpadów. Powinniśmy pomyśleć nad tym, jak możemy pomóc w procesie przetwarzania ich. Odpowiedzią jest segregowanie śmieci. Dzięki tak prostej, zwykłej czynności możemy bardzo wiele zdziałać, przy niewielkim wysiłku. Dobro naszego środowiska powinno być dla nas sprawą priorytetową.