I - środowisko naturalne; wielkość zapotrzebowania na obszary zielone, a także na sport i rekreację w warszawskiej Pradze Północ; finanse i ich źródła.

Kwestia środowiska naturalnego to sprawa wysokiej wagi dla każdej z dzielnic. Ochroniarze środowiska działają w celu zachowania największej możliwej ilości terenów zielonych, a następnie zagospodarowywania ich tak, by ludność Warszawy mogła na nich wypocząć, a one same stanowiły wizytówkę miasta Warszawa. W związku z tym powstają parki, ośrodki sportowe, place zabaw dla naszych najmłodszych, ośrodki rekreacji i inne miejsca stworzone w celach wypoczynkowych. Bardzo ważnym jest sadzenie dużej ilości krzewów oraz drzew, zwłaszcza w miejscach znacznie zurbanizowanych, w celu zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza.

W dzielnicy Praga Północ zapotrzebowanie na tego rodzaju tereny jest bardzo duże. Dlatego też ochrona środowiska podejmuje działania by sprostać potrzebom mieszkańców tej dzielnicy, a zadanie nie jest proste. Opracowywane są różne plany oraz strategie zagospodarowania wolnych obszarów, które z większym lub mniejszym efektem wprowadza się w życie. Takie przedsięwzięcia wymagają znacznych nakładów finansowych, co niestety w większości przypadków stanowi duży problem. W tym kierunku stworzono dodatkowe oprócz własnego budżetu źródła finansów, a są nimi:

- Gminny Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (pozyskuje on pieniądze z wycinkę zadrzewień);

- Dyrekcja Rozbudowy Miasta;

- Prywatni inwestorzy.

Priorytet planowania rozwoju we wszystkich jednostkach lokalnych stanowi stworzenie warunków środowiska, przyciągających różnych inwestorów i instytucje usługowe. Każda z tych jednostek posiada walory naturalne. Należy je określić, a następnie wypromować i polecić przyszłym użytkownikom. Jednostki lokalne są także w stanie wprowadzić w życie pewne programy, w celu ich samopoprawy. Takie działanie to np. sadzenie drzew, remonty zniszczonych kamienic, humanizacja przestrzeni, odnowa zieleni, czy też upiększanie dzielnicy. Są to działania mające na celu zapewnienie mieszkańcom odpowiednich do rozwoju warunków oraz ukształtowanie środowiska, a także otoczenia by było dogodne do realizacji wszelkich potrzeb, np.

- zadbanie o bezpieczeństwo mieszkańców poprzez ciągły monitoring niebezpiecznych ulic i miejsc dzielnicy;

- przystosowanie pojazdów komunikacji miejskiej oraz budynków do potrzeb niepełnosprawnych mieszkańców.

Bardzo ważnym jest również zapewnienie sposobności do aktywnego spędzania czasu młodzieży. Może to być realizowane poprzez budowę basenów, boisk, ośrodków sportowych. Badania i analizy dowodzą, iż rekreacja ruchowa stanowi ważny punkt w konfrontacji z zagrożeniami cywilizacyjnymi, jakie niesie współczesny świat. Praga północ promując rekreację umożliwi mieszkańcom większą kontrolę nad kondycją zdrowotną i jej poprawą w razie konieczności. Innym ważnym aspektem jest możliwość rozładowania stresu, zwiększenie sprawności fizycznej, ułatwienie kontaktów międzyludzkich i integracji, rozwój ruchowy, zdecydowane poprawienie swojego samopoczucia, zachęcenie do zgłębiania zainteresowań o charakterze sportowym, turystycznym, rekreacyjnym, a także kulturalnym. W związku z tym samorządy terytorialne poza upiększaniem zieleni miejskiej, powinny również zainwestować w aktywny wypoczynek społeczeństwa.

Praga Północ - lokalizacja i charakterystyka terenu.

Dzielnica ta jest zlokalizowana od strony prawej rzeki Wisły. Graniczy z Pragą Południe, Targówkiem i Białołęką. Powstała w 2002r. i stanowi jednostkę miasta stołecznego Warszawy. Jej powierzchnia jest równa 1142 hektary.

Cała Praga jest obszarem zabudowanym ze znacznym udziałem terenów zielonych. Mamy tu przykład równowagi ekologicznej (powierzchnia zabudowań jest porównywalna do powierzchni terenów zielonych). Tereny zabudowane są zamieszkałe bardzo gęsto. Nie zaliczamy do nich obiektów przemysłowych, zlokalizowanych w 80% na terenie dawnej Pelcowizny (północna część). Zakłady rozmieszczone są na ulicy Jagiellońskiej. Największe z firm to: Daewoo FSO, Prodex, Farum i Zocar. Choć są to zakłady przemysłowe, to na ich terenie nie brakuje zieleni. Przykładem jest firma Daewoo FSO, na której terenie rosną drzewa w liczbie kilku tysięcy.

Obiekty mieszkalne najgęściej wybudowano w środku dzielnicy. Właśnie tam występuje najwięcej zieleni. Jest tam Park Praski oraz Ogród Zoologiczny, zajmujące 30ha powierzchni. Zarówno park, jak i ogród to obszary o statusie obiektów zabytkowych, nad którymi czuwa Konserwator Zabytków. Poza częścią mieszkalną i zieloną znajduje się tam również kilka zakładów przemysłowych niebagatelnych rozmiarów. Zaliczamy do nich Zakłady Przemysłu Spirytusowego Koneser i Pollena Uroda (ul. Szwedzka), a także Zakład Sprężyn Motoryzacyjnych ( ul. Wojnicka). Dodatkowo wzdłuż Wisły począwszy od ul. Starzyńskiego, aż do Trasy Toruńskiej przebiega Warszawski Obszar Chronionego Krajobrazu. Każda inwestycja, przedsięwzięcie lub działanie ze strony ochrony środowiska nieodwołalnie musi być poprzedzane zgodą ze strony Warszawskiego Konserwatora Przyrody.

Dużą wadą Pragi jest znaczne zaniedbanie kwestii udogodnień dla ludzi niepełnosprawnych. Teren Pragi jest wyjątkowo nieprzystosowany, ponieważ jego zabudowania w większości stanowią stare kamienice jeszcze sprzed wojny. W tych czasach nie uwzględniano potrzeb niepełnosprawnych. Niestety w dniu dzisiejszym niewiele jednostek spełnia te wymogi. Jednymi z nielicznych spełniających wymogi są basen na ulicy Jagiellońskiej i Dzielnicowy Ośrodek Sportu i Rekreacji na ulicy Szanajcy.

Innym negatywnym zjawiskiem towarzyszącym mieszkańcom Pragi jest brak poszanowania (przez nich samych) kwestii środowiska naturalnego. Tereny zielone i inne walory przyrody są często dewastowane; nowo wybudowane place zabaw są również niszczone, najprawdopodobniej przez tamtejszą zdemoralizowaną młodzież. Na szczęście jak twierdzą mieszkańcy samej dzielnicy ostatnimi czasy tych niesmacznych ekscesów jest coraz mniej.

Ogromnym minusem Pragi, jak i całej Warszawy jest stan jakości wody w Wiśle. Zakaz kąpieli w tej rzece wprowadzono w roku 1965 i po dziś dzień pozostaje niewzruszony. Jakość wody w Wiśle jest, co najmniej niezadowalająca, jak nie beznadziejna. Dodatkowo na odcinku Pragi jest ona być może najgorsza z całej Warszawy. Przyczyną jest przestarzała, rdzewiejąca kanalizacja z rurami pamiętającymi czasy wojny. Na szczęście Zarząd Dzielnicy Praga Północ planuje budowę oczyszczalni ścieków, co w znacznym stopniu rozwiązałoby problem.

Jest powód dla którego ta dzielnica jest bardzo ważna. Przez jej obszar przechodzą kliny napowietrzające, będące jednostką systemu regeneracji oraz wymiany powietrza Warszawy. Istnieją jedynie 3 takie kliny. Jeden przebiega wzdłuż Wisły począwszy od północy na południe i w kierunku przeciwnym (w zależności od kierunku wiatru). Drugi klin przebiega od północy poprzez Lasy Jabłonkowskie (stanowią płuca Warszawy oraz jej okolic), Cmentarz Bródnowski, osiedle Praga II, Ogród Zoologiczny, aż do Wisły. Ostatni klin ma początek w Lasach Celestynowskich przy Otwocku, następnie przebiega poprzez Pragę Południe (ściślej poprzez Park Skaryszewski, w sąsiedztwie Saskiej Kępy) by poprzez Port Praski wpadać do Wisły.

Praga Północ - plany odnośnie oferty oraz promocji walorów środowiska naturalnego i ich realizacja.

Każdego roku na mocy Urzędu Dzielnicy Praga Północ powstają nowe projekty plany zagospodarowania wolnych oraz zielonych obszarów. Ostatni z nich (już go zrealizowano) dotyczył budowy placów zabaw. Jeden wybudowano na Skwerze im. pułk. Antoniego Władysława Żurowskiego (obok skrzyżowania ul. 11-ego Listopada i ulicy Inżynierskiej). Od dawien dawna ten obszar cechował wysoki stopień zaniedbania. Jego odnowa to bardzo ważna inwestycja. Poza placem zabaw wprowadzono tam liczne zadrzewienia (gł. kasztanowce) oraz krzewy. Nowe ławki umożliwiają wypoczynek, a pomnik ku pamięci pułk. Antoniego Władysława Żurowskiego cieszy oko. Następny plac zabaw wybudowano na terenie Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, który znajduje się obok ulicy Równej oraz Wileńskiej. Ostatni plac zabaw nie został wybudowany od początku; już istniał. Projekt objął jego odnowę. Ogródek Jordanowski, bo tak się nazywa mieści się na ulicy Namysłowskiej. Jest to jeden z największych tego typu obiektów Pragi północ.

Następnym projektem zagospodarowania było pozyskanie kawałka terenów zielonych Ogrodu Zoologicznego na słoniarnię zgodną z międzynarodowymi ograniczeniami i normami. Niestety budowa wymagała wycięcie klonów jesioniastych oraz topoli, licznie rosnących na tym terenie. Obecnie plan ten został w całości zrealizowany. Koszt całkowity realizacji projektu wyniósł milion złotych. Pieniądze w większości pochodziły z Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Ogrodu Zoologicznego oraz Dyrekcji Rozbudowy Miasta.

Powstały także założenia odnośnie zieleni miejskiej placówek szkolnych oraz przedszkoli, którymi zajął się architekt krajobrazu. Na ich realizację pozwoliły środki pochodzące z Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Polegało to głównie na przygotowaniu modelowych ogrodów, sadzeniu roślinności oraz krzewów. Przykładowo w Szkole Podstawowej nr 127 mieszczącej się na ul. Kowieńskiej 12/20 wybudowano fontannę, która otoczona jest bujną zielenią dając śliczny przedszkolny ogródek. Realizacja projektu pochłonęła 120000 złotych. Koszt pokryła dzielnica. Podobny ogródek powstał obok przedszkola nr 7 przy ulicy Strzeleckij 16, a także przy szkole Podstawowej nr 30 na ulicy Kawęczyńskiej 2, na terenie przedszkola nr 4 przy ulicy Namysłowskiej 11 (to przedszkole mieści się przy Ogródku Jordanowskim, o którym pisałem wcześniej). Powstał również ogród tuż obok Przedszkola nr 8 na ulicy Ratuszowej 21, a także obok Żłobku nr 11 na ulicy Szymanowskiego 3a.

Kolejnym zagadnieniem z dziedziny ochrony środowiska jest plan budowy większej ilości studni oligoceńskich. Ulice Olszowa oraz Dębna w roku 1993 jako pierwsze posiadały taką studnię. Wybudowano ją obok Szpitala Praskiego. Szpital cały czas korzysta z tej wody, np. wykorzystuje się ją do dializy nerek. W niedalekiej przyszłości planuje się modernizację tej studni. Kolejne ujęcia znajdują się na ulicy Markowskiej (róg Ząbkowskiej i obok Placu Hallera. Poza tymi trzema studniami mają powstać dwie nowe. Pierwsza na ulicy Kowalskiej. Jest to teren LXXVI Liceum Ogólnokształcącego im. Marszałka Józefa Piłsudskiego. Ujście zajmie część szkolnego boiska. Druga studnia powstanie na Szmulowiznie (ulice Wołomińska oraz Siedlecka). Generalnie ochrona środowiska dąży do tego, by mieszkańcy mieli taki sam dostęp do wody ze studni oligoceńskich.

Innym projektem jest budowa ośrodków sportowych na ulicy Objazdowej. Niedawno powstał również basen na ulicy Jagiellońskiej przy Szkole Królowej Jadwigi. Obok znajduje się duża kręgielnia bilard i boiska. Basen należy do Dzielnicowego Ośrodka Sportu i Rekreacji na ulicy Szanajcy. Obiekt ten leży zaraz obok Gimnazjum nr 30 i Szkoły Podstawowej nr 49. Obiekt dysponuje halą przystosowaną do gry w ręczną, koszykówkę, bilard i do aerobiku. Dzięki temu obiektowi ludność Pragi Północnej może aktywnie spędzać czas, co dotyczy zarówno dzieci, młodzieży, jak i osób dorosłych.

II - społeczeństwo

Reasumując, środowisko naturalne to jeden z najważniejszych aspektów pracy Urzędu Dzielnicy Praga Północ. Przeprowadzane inwestycje dotyczą głównie promocji walorów przyrodniczych, poprzez tworzenie terenów zielonych, a także ochrony oraz odrestaurowywania tych już istniejących. Przed realizacją wcześniej opracowanych planów Wydział Ochrony Środowiska Pragi Północ jest zobowiązany do ich konsultacji z mieszkańcami Pragi. Musi wziąć pod uwagę dobro mieszkańców oraz ich zapatrywanie się na dany problem. Urzędnicy muszą dobrze znać swój region działania, a także potrzeby jego mieszkańców. Należy je realizować (jeśli oczywiście mają sens). Działania podejmowane w ostatnich latach wskazują, iż właśnie tak jest. Świadczy o tym modernizacja (o czym wcześniej była mowa) Ogrodu Zoologicznego, tworzenie nowych placów zabaw i remont tych już istniejących i zniszczonych, czy też wymiana chodników (zarówno przy dużych ulicach, jak i małych uliczkach). Zmianie uległo również nastawienie samych mieszkańców Pragi względem urzędników. Poprawie uległy również stosunki międzyludzkie i międzysąsiedzkie. W związku z tymi wszystkimi pozytywami polepszeniu uległo również samopoczucie ludzi i ogólna atmosfera na Pradze. Ludzie w końcu mają gdzie wypoczywać; mają dokąd wyjść i gdzie pooddychać czystym powietrzem, a przede wszystkim gdzie uprawiać sport.

Niestety każda dzielnica oprócz zalet posiada również wady. Zasadniczą ujmą dla Pragi Północ jest zła jakość wody. Stanowi to duży problem, a walka z nim wymaga ogromnych nakładów finansowych. Wiąże się to z budową oczyszczalni i odnowieniem kanalizacji dzielnicowej. W związku z tym w ramach rekompensaty Urząd Dzielnicy stara się zwiększać ilość źródeł oligoceńskich, dających czystą wodę.

III - zakończenie

Praca o tej tematyce ma na celu promocję środowiska naturalnego. Praga Północ jest doskonałym ku temu przykładem. Mnóstwo zmian i modernizacji na lepsze jest bardzo pozytywnym zjawiskiem. Ponadto jest to dzielnica, w której jest także przemysł. Jest to przykład na możliwość zagospodarowania miasta tak by wszystko mogło ze sobą współgrać. Jest tam Ogród Zoologiczny i stare kamienice, miejsca zielone i blokowiska. Dzięki takiej a nie innej polityce Urzędu Dzielnicy Praga Północ i Wydziału Ochrony Środowiska, przy jednoczesnej aprobacie mieszkańców udało się stworzyć miejsce do całkiem przyjemnej egzystencji w mieście Warszawa.