Turcja (Republika Turecka, Türkiye Cumhuriyrti) - położona jest w południowo-wschodniej Azji

i południowo-wschodniej Europie, w basenie Morza Śródziemnego, Egejskiego, Czarnego. Azjatycka część państwa Tureckiego oddzielona jest od części europejskiej Morzem Marmara oraz Cieśninami Bosfor, Dardanele. Powierzchnia Turcji wynosi 779,5 tys. km2, z czego 23,8 tys. km2 to część europejska. Ludność (2002) - 67 309 000, Struktura etniczna Turcji - Turcy stanowią 80% mieszkańców, 20% - Kurdowie. Przeciętna długość trwania życia - mężczyźni - 69 lat, kobiety - 74 lata. Wyznania - muzułmanie sunnici - 99,2%, prawosławni - 0,3%, inni - 0,5%. W Turcji panuje ustrój wielopartyjnej republiki z jednoizbowym parlamentem. Językiem urzędowym jest jeżyki turecki, obowiązująca waluta - 1 lira turecka (TL) = 100 kurus. Główne miasta - Stambuł (6 407 000), Ankara - stolica (3 038 000), Izmir (2 665 000).

Dane fizyczno geograficzne - W Turcji to dominują tereny górzyste Zachodnia i środkowa część kraju leży na Półwyspie Azja Mniejsza, wnętrze półwyspu zajmuje Wyżyna Anatolijska, na północy kraju wzdłuż wybrzeży Morza Czarnego ciągnie się pasmo Gór Pontyjskich, na południu kraju - Góry Taurus. We wschodniej części kraju rozlega się Wyżyna Armeńska. Najwyższe wzniesienie Ararat (5165 m n.p.m.), najdłuższa rzeka: Kizil Irmak 1150 km.

Turcja znajduje się w strefie klimatu podzwrotnikowego o odmianie morskiej i kontynentalnej suchej, roczna suma opadów od 300-400 mm (środkowa część Wyżyny Anatolijskiej), 2000-3000 mm na obszarach górskich, średnia temperatura stycznia - od -15ºC (góry) do 8ºC (obszary nad Morzem Śródziemnym), średnia temperatura lipca od około 15ºC (góry) do około 30ºC (wybrzeża).

Gospodarka - PNB [produkt narodowy brutto] - (2001) wyniósł 6700 USD na jednego mieszkańca, PKB [produkt krajowy brutt] - (2001) wyniósł 443 000 mln USD na 1 mieszkańca.

Główne zasoby - minerały, antymon, węgiel kamienny, rudy chromu, miedzi, żelaza, rtęci, boran, siarka rolnictwo (owoce, warzywa, tytoń, produkty mięsne), turystyka, przemysł przetwórczy.

Ciekawostki

  • 1923 Turcja została republiką, z tej okazji, co roku 29 października obchodzi się święto, jest to święto narodowe w Turcji.
  • 2000 lat p.n.e. obszar Turcji był zamieszkiwany w głównej mierze przez trudniące się pasterstwem
  • i uprawą ziemi, plemiona. Doskonaliły one przez wieki umiejętność wytapiania i przerabiania metali.
  • Turcja to państwo dwóch kontynentów - Europy i Azji.
  • Od 15 lutego 2000 roku Turcja stała się oficjalnym kandydatem Unii Europejskiej.
  • Jedna z atrakcji turystycznych w Marmaris jest port, liczne kręte i malownicze uliczki oraz bazary, na których można kupić tureckie specjały.
  • Turcja słynie z dobrej kawy, proces parzenie kawy "po turecku" - wymaga dużych umiejętności i jest wielkim ceremoniałem.
  • Jedną ze specjalności kuchni tureckiej jest kebab - znany dziś w całej Europie.
  • Turecki hymn narodowy - Istikal Marsi, został skomponowany przez Osmana Zeki Ungora.

Podstawowe zwroty w języku tureckim:

  • Merhaba - dzień dobry
  • Lüften - proszę
  • Teşekkürler - dziękuję
  • Kaç para - ile to kosztuje
  • ...nerede - gdzie jest…
  • Evet - tak
  • Hayir - nie
  • Anlamadim, sikiţmek - nie rozumiem

Miasta Turcji

Ankara - położona w środkowej części Turcji, stolica, ośrodek administracyjny, gospodarczy i kulturalny Turcji, liczba mieszkańców (2002) - 3 038 000, drugie pod względem wielkości miasto w Turcji. W latach 1361-1930 zwane Angorą. Najstarsza odkryta osada w Ankarze pochodzi z III wieku p.n.e., w I wieku p.n.e. osada wraz z całym Półwyspem Azja Mniejsza, została zajęta przez Rzymian, została ona włączona w granice nowo powstałej prowincji - Anatolii. Miasto Angora zostało utworzone u podnóża cytadeli, która przetrwała do dziś. W IV wieku n.e. rozpoczęto budowę twierdzy na wzgórzu, otoczoną ją potężnym murem. W okresie bizantyjskim oraz po opanowaniu Anatolii przez Turków Osmańskich, miasto nie odgrywało znaczącej roli

w tym rejonie, było jednym z wielu miast tureckich.

Wzrost znaczenia miasta nastąpił od początku XX wieku, po zakończeniu I wojny światowej, Imperium Osmańskie uległo rozpadowi, na jego obszarze miały powstać dwa państwa chrześcijańskie, ponieważ Ankara znajdowała się w środku tego obszaru, stała się centrum walki, którą prowadził Kemala Pasza, zdołał on powstrzymać ofensywę wojsk greckich. Po zakończeniu walk Konstantynopol został podbity, jednak uznano,

że nową stolica Turcji zostanie Ankara, znajdowała się w części uznanej za bardziej "turecką" w byłym Imperium, położona również było w Anatolii. Kemal Pasza, który nazwany został Atatrkiem, chciał on, aby Stambuł przestał być kojarzony z kulturą osmańską i bizantyjską. W 1923 roku stolica Turcji została przeniesiona do Ankary, małe miasto musiało sprostać wymaganiom, jakie niesie za sobą bycie stolicą wielkiego miasta. Od 1928 roku w Ankarze rozpoczął się intensywny proces rozbudowy, przebudowy

i zagospodarowywania stolicy, powstawały nowe budynki, ulice, mosty. Wszystkie te procesy doprowadziły do wzrostu liczby ludności.

W Ankarze znajdują się liczne zabytki, z okresu rzymskiego m.in. ruiny Augusta, Kolumna Juliana oraz Łaźnie Rzymskie, na wzgórzu w części Ankary zwanej Ankara Kalesi, znajduje się jedna z najsłynniejszych cytadeli, Cytadela Ankarska. W najwyższej części cytadeli znajduje się baza wojskowa. Wzgórze charakteryzują się spokojna atmosferą, malowniczymi krajobrazami na całą Ankarę i jej nowoczesna zabudowę. W stolicy jednym z miejsc, które trzeba odwiedzić jest AnĎt Kabir (Mauzoleum Atatrka), czyli założyciela nowe Turcji. Kemal Pasza zmarł w 1938 roku, jest on uważany za Ojca Turków, jest najważniejszym bohaterem tureckim, jego osoba jest obdarzana niezwykłym kultem, w Turcji niemalże w każdym miejscu jest pomnik wystawiony na jego cześć lub ulica nazwana jego imieniem. Mauzoleum znajduje się na wzgórzu, które jest strzeżone przez wojsko, jest to budynek cechujący się monumentalizmem, można w nim obejrzeć przedmioty związane

z Kemalem oraz ekspozycje mu poświecone. W głównej sali mauzoleum znajduje się sarkofag wykonany

z marmuru ważącego czterdzieści ton.

Izmir - miast położona w zachodniej części Turcji, nad Morzem Egejskim (zatoka Smyrneńską),

w starożytności miasto - Smyryna. Jedno z głównych miast Turcji, liczba mieszkańców (2002) - 2 665 000.

Miasto zostało założone przez Greków około X w. p.n.e., Powstało na miejscu istniejącej w I połowie III tysiąclecia p.n.e., osady. Miasto przez wieki było często niszczone i podbijane, zawsze jednak odbudowywane. Miasto należało do Związku Jońskiego. Na przełomie V i IV w. p.n.e. miasto osiągnęło bardzo wysoka pozycje

z znaczenie. W okresie hellenizmu i panowania Cesarstwa Rzymskiego, stało się jednym z najważniejszych ośrodków wymiany handlowej, jeden z czołowych ówczesnych portów, znacząca baza wojskowa. Miasto wiele razy było niszczone przez trzęsienia ziemi szczególnie w II w. n.e.

Również w okresie bizantyjskim, miasto to odgrywało bardzo ważną rolę. W roku 1402 zostało podbite

i zniszczone przez Tamerlana. W granicach państw tureckiego znajduje się od 1425 roku. W latach 1919-1922 pod okupacją Grecji. Od czasu objęcia władzy przez Turków, wielu mieszkańców zostało wymordowanych głownie Greków około 20 tys., część wysiedlono około - 100 tys. miasto poniosło wielu strat, zostało bardzo zniszczone.

Obecnie Izmir jest jednym z głównych ośrodków przemysłowych i handlowych Turcji, drugi po Stambule port morski. Głównie przemysł maszynowy, cementowy, włókienniczy, hutnictwo żelaza, rafinerie ropy naftowej, przemysł samochodowy.

Liczne zabytki antyczne, ruiny agory z okresu hellenistyczno-rzymskiego, ruiny bizantyjskie, meczety, cytadele.

Ciekawostki:

  • Izmir jest trzecim pod względem wielkości miastem Turcji.
  • W mieście znajdują się jeden z największych bazarów tureckich
  • Jedną z atrakcji miasta jest muzeum archeologiczne (Arkeoloji Muzesi), znajduje się w nowym budynku, można w nim zobaczyć wiele cennych zabytków z okresu starożytnego, rzeźby egipskie, grecki, rzymskie, terakoty wykonane ze szkła, metalu, przedmioty codziennego użytku, ozdoby, biżuteria ze złota i srebra. Liczne rzeźby nagrobne oraz sarkofagi, m.in. posąg Domicjana, znajdujący się kiedyś w Efezie, fryz pochodzący z mauzoleum w Belevi pochodzący z 250 r. p.n.e., relief
  • z postaciami Posejdona i Demeter pochodzący z 200 r. n.e.,
  • Izmir nazywany jest "Beautiful Izmir" lub "The Pearl of the Aegean"
  • Smyrna to dawna nazwa Izmiru
  • Turyści nazywają Izmir "Mekką dywanów"
  • W Izmirze najprawdopodobniej około 3 000 lat temu urodził się jeden z najsłynniejszych starożytnych twórców, Homer autor "Iliady" i "Odysei"