Litosfera nazywamy sztywna powłokę Ziemi. W jej skład wchodzi 10 wielkich płyt zwanych krami oraz kilkunastu mniejszych rozmiarów. Z nich składają się powierzchnie kontynentów i noszą nazwę płyt kontynentalnych a te, budujące dna oceaniczne zwiemy płytami oceanicznymi.

Są one w ustawicznym ruchu, w kierunku poziomym i pionowym, unosząc się na plastycznej astenosferze, ciekłej i plastycznej powłoce ziemskiej, znajdującej się pod litosferą. Prądy konwekcyjne wywołane wysokimi temperaturami i zmianami ciśnienia powodują wypychanie płyt w kierunku pionowym. Tam gdzie strumień o wysokiej temperaturze dociera do litosfery powstaje wyrwa, zwana dolina dryftową. Prądy cieplne o kierunku poziomym powodują odsuwanie i przybliżanie się płyt względem siebie, w miejscu pęknięcia następuje wydobywanie się magmy, która natomiast przeistacza się w lawę. Te szczeliny i przerwania ciągłości skał mogą być wywołane i mieć postać:

  • Gorących plam, tam prądy dokonują przerwania litosfery, mogą wtedy powstawać wulkany podwodne oraz tworzyć się archipelagi wysp wulkanicznych.
  • Szczelin o wielokilometrowym przebiegu - tu wylewająca się magma buduje pasma grzbietów oceanicznych

Płyty mogą rozsuwać się z różna prędkością od 4 -6 cm a nawet 12 cm na rok. Ryfty przebiegają w przeważającej ilości na dnach oceanów jak również na lądzie - tak dzieje się na Islandii, Afryce i Zachodniej Ameryce Północnej. Liczne uskoki przecinają grzbiety oceaniczne, dzięki temu różne elementy z różną prędkością oddziałują na siebie. Jest to dzięki temu teren o dużej aktywności sejsmicznej i wulkanicznej.

Jednakże niektóre płyty oddalają się a to powoduje przybliżanie się innych do siebie. W miejscu schodzenia powstaje strefa subdukcji - tu tez występuje silny stopień aktywności wulkanicznej i sejsmicznej terenu. Wyróżniamy trzy sytuacje:

  1. gdy następuje wsuwanie się jednej płyty oceanicznej pod drugą - następuje zdzieranie osadów jednej a następnie ich sfałdowanie co prowadzi do powstania łuków wysp i rowów oceanicznych. Przykładem jest wyspa Sumatra z Rowem Sundajskim
  2. gdy płyta oceaniczna wsuwa się pod płytę kontynentalną - następuje zdzieranie osadów oceanicznych i ich sfałdowanie a w konsekwencji powstają pasma górskie a w oceanicznej części znowu tworzą się rowy oceaniczne. Przykładem są Andy z Rowem Atakamskim
  3. gdy następuje wsuwanie się płyty kontynentalnej pod druga kontynentalną - zdarte i sfałdowane osady jednej z nich tworzą pasma górskie. Tak tłumaczy się powstanie Alp i Himalajów.