Poleski Park Narodowy obejmuje swą powierzchnią 4813,35 ha terenu. Położony on jest w województwie Lubelskim. W całości znajduje się w obrębie Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego, które stanowi południową cześć Polesia Lubelskiego. Utworzenie Parku przyczyniło się do tego iż objęto szczególnie ścisłą ochroną unikatowy w skali całej Europy teren, który stanowi namiastkę lasotundry bądź tundry, wysunięty jest on najdalej na południowy zachód Europy. Zbadano to dotychczas 140 gatunków północnych roślin. Poza tym występowanie wielu gatunków roślinności strefy atlantyckiej (25) oraz roślinności południowej (30) stwarza ten teren jedyną w swym rodzaju osobliwość flory.

Ogólnie na terenie Poleskiego Parku Narodowego stwierdzono występowanie 257 gatunków glonów, 154 gatunki porostów a także 928 gatunków roślin naczyniowych. W grupie tych ostatnich 170 są gatunkami rzadkimi, w tym 43 podlega całkowitej ochronie, natomiast 15 częściowej ochronie. Ponadto zaobserwowano tutaj 6 gatunków grzybów chronionych.

Bogaty jest także świat zwierząt. Badania zooplanktonu w wodach Poleskiego PN wykazały występowanie 158 gatunków wrotków, w tym 16całkowicie nowych dla naszego kraju. Spotyka się tutaj także szereg niespotykanych gatunków ochotkowych i wodopójki. Na torfowiskach Poleskiego Parku Narodowego można spotkać kilka niepopularnych gatunków mrówek.

Jeziora na terenie Parku są siedzibą dla około 15 gatunków ryb. Grupa płazów reprezentowana jest przez 12 gatunków , natomiast gadów przez 6 gatunków. Niezmiernie bogaty oraz zróżnicowany jest także świat ptaków. Zamieszkuje tutaj 146 gatunków lęgowych. W sumie na omawianym obszarze stwierdzono występowanie 239 gatunków chronionych kręgowców.

Szata roślinna

Układ mozaikowy powierzchni wodnych, łąkowo - torfowiskowych, leśnych i polnych sprawia, że Poleski Park Narodowy jest miejscem, gdzie występuje wiele niezmiernie interesujących gatunków zwierząt.

Jako pierwsze zostaną omówione tutaj ryby. Różnorodność zbiorników wodnych w tym: licznych jezior, torfiarek, stawów, rzek oraz kanałów sprawia, iż skład gatunkowy ryb jest bogaty oraz zróżnicowany. Występuje tutaj około 15 gatunków ryb. Najpospolitszymi są szczupak, płoć, okoń, karaś, leszcz oraz lin.

Grypa płazów i gadów przedstawia się następująco. Płazy ogoniaste są reprezentowane przez traszki: grzebieniastą i zwyczajną, natomiast płazy bezogoniaste reprezentowane są przez żaby: śmieszkę, trawną, jeziołkową i moczarową, ropuchę szarą, zieloną oraz najrzadszą z ropuch - paskówkę, a także, grzebiuszkę ziemną (huczek), rzekotkę, oraz kumaka nizinnego. Gatunkiem który jest tu bardzo niezwykłą osobliwością jest rzadko już spotykany na terenie naszego kraju żółw błotny. Najpospolitszym gatunkiem w grupie tych zwierząt jest jaszczurka zwinka, oraz nieco rzadsza - jaszczurka żyworódka. Gromada węży jest reprezentowana przez dwa następujące gatunki: zaskrońca Zwyczajnego i żmiję zygzakowatą.

Ptaki stanowią jednak najlepiej poznaną grupę zwierząt w parku. Skład gatunkowy ptactwa Parku jest niezwykle bogaty. Wyjątkowo interesującą grupą związaną z wodno - błotnymi siedliskami są właśnie ptaki. Możemy tu spotkać kilka gatunków kaczek: cyraneczkę, krakwę, cyrankę, świstuna, rożeńca, podgorzałkę, czernicę, głowienkę oraz rzadko występującego i gnieżdżącego się w dziuplach na drzewach gągoła. Na wodzie można zaobserwować poza tym łyskę, perkozy: dwuczubego, rdzawoszyjnego oraz zausznika, a także rzadkiego perkozka. Do rzadkości nie należy też łabędź niemy czy też bąk. W trudniej dostępnych miejscach od strony lądu nad stawami gnieździ się gęś gęgawa. Występuje tutaj również, mimo że rzadko - kormoran. Licznie reprezentowaną grupą ptaków występującą nad wodami są mewy oraz rybitwy. Największa kolonia mew liczy kilkaset gniazd.

Flora

Szata roślinna Poleskiego Parku Narodowego jest jednym z najbardziej atrakcyjnych walorów jego środowiska. Na ukształtowanie szary roślinnej miała wpływ mało intensywna stosunkowo gospodarka ludzka, pozwoliło to na przetrwanie rozległych obszarów lasów, łąk oraz terenów podmokłych. Specyficzne warunki wodne, które łączą się z występowaniem zbiorowisk roślinnych, unikalnych zarówno dla Polski , jak również dla Europy także są atrakcyjnym elementem przyrody.

Lasy w Parku są dość mało zróżnicowane. Dominują tutaj przede wszystkim ubogie bory sosnowe z pewnymi udziałem brzóz. Nie często spotykane są tutaj lasy sosnowo-dębowe, które wymagają lepszych warunków siedliskowych.

Również na szczególną uwagę w tym miejscu zasługują b o r y b a g i e n n e, i towarzyszące im torfowiska, zwłaszcza wysokie. Porastają one gleby bagienne, podtopione, z niedużą warstwą torfu. Wśród gatunków drzewostanu przeważa niezbyt dorodna sosna oraz brzoza. W runie leśnym pojawiają się krzewinki: borówka bagienna oraz bagno, duży udział mają mchy torfowcowe. Taki typ lasu ma strukturę kępkowo-dolinkową.

Niewielki udział lasów w Parku przypada na g r ą d y ,zajmujące żyzne siedliska. Miejsca w których panują warunki podmokłe są porośnięte o l s a m i .

Tło Parku stanowią zbiorowiska szuwarowe i wodne. One to właśnie w myśl przyrodniczą, wraz z zbiorowiskami torfowiskowymi, decydują o jego największej wartości. Z b i o r o w i s k a w o d n y c h r o ś l i n są bardzo zróżnicowane. Uwagę warto zwrócić na malownicze zbiorowiska lilii wodnej, żabiścieku pływającego, jeżogłówki najmniejszej, okrężnicy bagiennej, osoki aloesowej i mnóstwo innych.

Omawiany Park stanowi krainę niezmiernie interesującą dla botaników. Na wszakże niewielkim terenie spotyka się tu rośliny, które stanowią mozaikę oraz wymieszanie różnych składników geograficznych, a ich przedstawiciele pojawiali się sukcesywnie, ze zmianami klimatu.

Niemalże wszystkie chronione oraz rzadko spotykane gatunki roślin skupione są w jeziorach, a także na torfowiskach, szczególnie przejściowych. Uwagę warto zwrócić na brzozę niską oraz wierzby: borówkolistna i lapońską -> są to gatunki typowe dla północnej tundry.

Ubogie jeśli chodzi o składniki mineralne oraz tlen siedliska stwarzają dogodne warunki dla bytowania roślin owadożernych, występują tu trzy gatunki rosiczek: długolistnej, okrągłolistna i najrzadsza pośrednia.

Torfowiska przejściowe są to miejsca występowania unikalnego gatunku pochodzącego z północy gniadosza królewskiego, a towarzyszą jemu goryczki: błotna i wąskolistna.