Człowiek, patrząc w niebo, zawsze zadawał sobie pytanie, czym są gwiazdy. W ciągu dziejów ludzie podawali różne wyjaśnienia, związane głównie z wierzeniami. Jednak wraz z rozwojem nauki ludzie zaczęli patrzyć coraz bardziej świadomie na Wszechświat. Rozwój nowoczesnych technologii, umożliwiających wykonywanie eksperymentów i obserwacji, doprowadził do powstania kilku teorii powstania Wszechświata.

Najbardziej znaną hipotezą jest podana przez Gamowa teoria Wielkiego Wybuchu (ang. Big Bang). Zakłada ona, iż Wszechświat był początkowo cząstką materii, o bardzo małych rozmiarach. W pewnym momencie (około 15 - 20 mld lat temu) nastąpił wybuch cząstki. W jego wyniku materia zaczęła się rozszerzać, tworząc Wszechświat. W ciągu miliardowej części sekundy utworzyły się przestrzeń, czas i materia, a także zaczęły się tworzyć prawa fizyki. W ciągu ułamków sekund utworzyły się protony i neutrony, następnie jądra wodoru i helu. Materia, pod wpływem wzajemnego przyciągania, zaczęła rozkładać się niejednorodnie, tworząc obłoki. Wraz z obniżaniem się temperatury, następowała kondensacja obłoków. Powodowało to skupienie wielkiej masy na bardzo małym obszarze a także wzrost ciśnienia i temperatury w centrum obłoku. W pewnym momencie w jądrze chmury gazowej zaczęły zachodzić reakcje termojądrowe, w których emitowane były duże ilości promieniowania. W ten sposób powstawały pierwsze gwiazdy.

Pierwszymi atomami, jakie powstały po Wielkim Wybuchu, był wodór i hel. W sprzyjających warunkach ulegały one przekształceniu w kolejne pierwiastki: węgiel, neon, sód, magnez, glin. Te pierwiastki łączyły się z obłokami gazowymi, stanowiąc początek nowych gwiazd i planet.

Inne teorie powstania Wszechświata opisują go jako pewien pulsujący twór, który po etapie rozszerzania zacznie się kurczyć, po czym znów zacznie się rozszerzać (ekspansja - kontrakcja), albo jako układ, w którym materia cały czas powstaje, przez co nie zmienia się gęstość Wszechświata i zawsze będzie się on rozszerzał (hipoteza statyczna).

Przestrzeń kosmiczna, w ciągu miliardów lat, uformowała się bardzo niejednorodnie. Powstały skupiska materii oraz obszary próżni. Właśnie dzięki temu możliwe stało się powstanie gwiazd i planet, w tym Ziemi.

Ziemia jest częścią Układu Słonecznego, złożonego z centralnej gwiazdy - Słońca, oraz wszystkich innych obiektów, które dookoła niego się poruszają: planet, księżyców, planetoid, komet, meteoroid itp. Układ Słoneczny powstał, podobnie jak wiele innych układów planetarnych, z obłoku pyłu i gazów, około 5 mld lat temu.

Centrum Układu Słonecznego zajmuje obiekt, który skupia około 99% całkowitej masy układu - Słońce. Składa się ono głównie z wodoru i helu (99,9%). W jego wnętrzu zachodzą gwałtowne reakcje termojądrowe, które powodują, że Słońce świeci własnym światłem. Średnica Słońca wynosi około 109 razy średnica Ziemi.

Kolejnymi pod względem wielkości obiektami w Układzie Słonecznym są planety. Nazwą tą określa się wszystkie obiekty o średnicy ponad 1000 km, o różnych (często nieregularnych) kształtach. Planety nie świecą własnym światłem, w ich wnętrzu nie mogą zachodzić reakcje termojądrowe. Nasz układ składa się z 9 planet, o różnej wielkości. Wszystkie one obiegają Słońce po eliptycznych orbitach, w jednym kierunku. Co więcej, oprócz orbit Merkurego i Plutona, wszystkie orbity leżą niemal w jednej płaszczyźnie. Ze względu na charakter planety dzielimy na ziemiopodobne - krążące w pobliżu Słońca, o niewielkich rozmiarach, dużej gęstości, warstwowej budowie (mają jądro złożone z żelaza, otoczone płaszczem oraz skorupą) oraz twardej powierzchni, oraz planety olbrzymie - krążące daleko od Słońca po szerokich orbitach, bardzo duże, o małej gęstości, składające się głównie z gazów oraz ciekłych substancji. Jądra planet olbrzymich są prawdopodobnie skaliste. DO planet ziemiopodobnych zaliczamy Merkurego, Wenus, Ziemię i Marsa, natomiast do planet olbrzymich - Jowisza, Saturna, Urana i Neptuna. Wyjątkową planetą jest Pluton, który ma wszystkie cechy planety ziemiopodobnej, jednak znajduje się bardzo daleko od Słońca. Orbita Plutona leży w innej płaszczyźnie niż średnia orbit innych planet. Tak naprawdę Pluton jest planetoidą, jednak tradycyjnie uważa się go za planetę. Jest największym obiektem w pasie lodowych planetoid odkrytym dalej niż Neptun. Takie pasy planetoid są coraz częściej odkrywane w naszym Układzie Słonecznym.

Oprócz Planet, Układ Słoneczny zawiera również, jak już wspomniano, planetoidy (asteroidy, planetki). Są to obiekty o średnicy około 1 - 1000 km, o różnych kształtach. Krążą one między planetami dookoła Słońca. Największe pasy planetoid są pomiędzy Marsem i Jowiszem. Planetoidy, które obiegają większe od siebie planety, nazywamy księżycami - naturalnymi satelitami. Układ Słoneczny zawiera łącznie 61 księżyców.

W Układzie Słonecznym krążą również komety, meteoroidy, a także inne małe obiekty. Przestrzeń między planetami - próżnia - jest wypełniona bardzo rozrzedzonym gazem, pyłem, oraz promieniowaniem elektromagnetycznym i korpuskularnym.

Układ Słoneczny, a tym bardziej Ziemia, nie jest wcale centrum Wszechświata, jak dawniej wierzono. Nasza planeta znajduje się w jednym z ramion olbrzymiej galaktyki zwanej Drogą Mleczną, która jest jedną z milionów galaktyk w Kosmosie. Najbliższa gwiazda z naszej galaktyki jest oddalona o 4 lata świetlne. Oznacza to, iż światło z niej dociera do nas dopiero po 4 latach. Dla porównania, światło ze Słońca dociera do Ziemi po 500 sekundach, czyli Słońce oddalone jest od nas o około 150 mln km. Są to trudne do wyobrażenia odległości. Około 30 innych gwiazd znajduje się w promieniu 16 lat świetlnych od Słońca. Niestety jest bardzo mało prawdopodobne, abyśmy kiedyś do nich dotarli.

Droga Mleczna, nasza galaktyka, należy do typu galaktyk spiralnych. Charakteryzują się one tym, że są płaskie, tak jakby wirowały wokół bardzo ciężkiego centrum. Mają również ramiona, przypominające skrzydła wiatraka. Jądro galaktyki, skupiające olbrzymią masę, jest otoczone przez promieniującą materią, która tworzy sferyczne halo. Słońce, a z nim cały nasz układ, jest mniej więcej w środku grubości i na końcu jednego z ramion Galaktyki. Centrum jest od nas oddalone o około 30 tys. lat świetlnych. Nasz Układ Słoneczny obiega Centrum z okresem około 220 mln. lat.

Galaktyki skupione są w większe skupiska - gromady galaktyk. Pomiędzy galaktykami próżnia jest znacznie bardziej czysta - zawiera mniej materii - niż przestrzeń międzygwiezdna.

Bardzo trudno wyobrazić sobie, jakie odległości dzielą gwiazdy, galaktyki i inne obiekty w kosmosie, a także jak wiele różnych obiektów znajduje się we Wszechświecie. Ziemia jest tylko jedną z miliardów planet, nie wyróżniającą się praktycznie niczym. Trudno jednak powiedzieć, co jest bardziej prawdopodobne: czy to, że gdzieś oprócz Ziemi zaistniały odpowiednie warunki do powstania życia, czy to, że Ziemia jest jedyną w całym olbrzymim Wszechświecie planetą, na której z pierwotnej materii powstało życie.