Merkury licząc od Słońca jest pierwszą planeta naszego Układu Słonecznego, należy do grupy planet ziemskich i jest z nich najmniejsza, a druga co do wielkości spośród wszystkich planet. Masa Merkurego jest również bardzo niewielka, wielokrotnie mniejsza od masy naszej planety. Jego rozmiary także nie budzą podziwu, Merkury jest mniejszy nawet od niektórych księżyców planetarnych, nie może się równać na przykład z Ganimedesem, jednym z towarzyszy Jowisza, jest też mniejszy od Tytana, księżyca drugiego planetarnego olbrzyma, Saturna. Merkury jest ponadto trzykrotnie mniejszy od Ziemi. Materia, z jakiej składa się Merkury to głównie skały pokryte licznymi kraterami pouderzeniowymi, zatem przypomina on swoją budową trochę nasz Księżyc. Wokół tej planety nie krąży żaden naturalny satelita. Ponieważ krąży ona pomiędzy naszą planetą a Słońcem, możemy obserwować różne jej fazy, tak jak to ma miejsce w przypadku Księżyca czy planety Wenus. W zależności od aktualnego położenia na orbicie możemy obserwować jego pełnię czy nów. Wszelkie obserwacje Merkurego prowadzi się tuż przed wschodem lub niedługo po zachodzie Słońca.

Orbita, po której Merkury odbywa swoją wędrówkę wokół Słońca ma bardzo wydłużony kształt, znacznie bardziej niż reszta planet i tworzy kąt prosty z jego osią obrotu. W związku z tym Merkury oddala się od Słońca w swoim aphelium na odległość bliską 70 mln kilometrów, podczas gdy w peryhelium zbliża się do niego na zaledwie 46 mln kilometrów. Planeta ta potrzebuje zaledwie 88 dni na wykonanie jednego pełnego obrotu wokół gwiazdy centralnej, podczas gdy jej ruch pełny obrotowy jest bardzo powolny i zajmuje ponad 58 dni ziemskich. Zatem jeden obieg wokół Słońca, czyli merkuriański rok równoważny jest półtorej doby merkuriańskiej, zatem dwa lata na tej planecie to zaledwie trzy dni. Reasumując: stosunek ruchu obrotowego tej małej planety do jej ruchu obiegowego wynosi dwa do trzech, w związku z tym obserwujemy tak zwane zjawisko sprzężenia obu ruchów wykonywanych przez Merkurego, funkcjonuje ono także pod równoważną nazwą rezonansem 2/3. Jest kilka takich szczególnych miejsc na tej planecie, w których obserwować można kolejno wschód Słońca, po czym stopniowy i powolny wzrost jego rozmiarów nad horyzontem. Po czym zauważyć można, iż zatrzymuje się ono na pewien krotki moment w pozycji zenitalnej nad planetą, następnie Słonce to cofa się zwolna, staje po raz kolejny i dopiero wtedy kontynuuje swoją dalszą podróż stopniowo zmniejszając swe rozmiary. Aby wyjaśnić zagadkę tego zaskakującego i nietypowego widowiska należy odwołać się do II prawa Keplera, któro mówi, że prędkość liniowa planety wokół Słońca zmienia się w zależności od jej aktualnej pozycji na orbicie. Zatem w pobliżu peryhelium, ruch obiegowy planety jest znacznie szybszy niż jej ruch obrotowy. Południe markuriańskie trwa aż 8 ziemskich dób. Natomiast cała doba na tej planecie trwa aż 176 dób ziemskich, co stanowi jakieś dwa planetarne lata. Te dziwne zjawiska są właśnie następstwem wspomnianego rezonansu pomiędzy ruchami obrotowym i obiegowym.

Atmosfera wokół Merkurego jest bardzo rzadka i cienka, panuje w niej także bardzo niskie ciśnienie rzędu 10-12 hPa, czyli 10-9 mBara, co w przeliczeniu na warunki panujące na naszej planecie daje jedną pięćsetmiliardową ziemskiego ciśnienia atmosferycznego. W jej składzie znajdziemy takie gazy jak: tlen w aż 42% czy wodór w 22%, ale też hel (6%) i duże ilości sodu (29%) oraz potas (0,5%). Są tam także obecne mniejsze ilości neonu czy argonu, ponadto dwutlenek węgla i ksenon. Na powierzchni Merkurego występują bardzo duże, niespotykane na żadnym inny obiekcie Układu Słonecznego, wahania temperatur. Jest to spowodowane właśnie obecnością niezmiernie rzadkiej atmosfery oraz bardzo długim dniem merkuriańskim. Najwyższa temperatura w ciągu dnia po nasłonecznionej stronie może dochodzić nawet do 600 K, w tym czasie na ocienionej półkuli może ona spadać do blisko 100 K. W momencie, gdy Merkury zbliża się do swego peryhelium temperatura powierzchniowa na oświetlonej półkuli rośnie nawet do 700 K, co w przeliczeniu daje 425°Celsjusza, podczas gdy na półkuli zasłoniętej od promieni słonecznych obserwujemy utratę ciepła nawet o 600 K i notujemy zaledwie -173°Celsjusza. W przypadku innych planet, na przykład Ziemi, gdzie warstwy otaczające glob są grube i gęste, powierzchnia planety nie nagrzewa się tak znacznie, a z drugiej strony nie traci aż tyle ciepła. Jednak na Merkurym znajdziemy także strefy o bardziej przyjaznym klimacie, można by powiedzieć umiarkowanym. W miejscach tych nawet w dzień temperatura nie wzrasta powyżej 37°Celsjusza, czyli 310 K. Ponadto w okolicy równika tuż pod wierzchnią warstwą skorupy Merkurego nie notujemy niższych wskazań termometrów niż 0°C, a więc 273 K, a w pobliżu obu biegunów temperatura jest zawsze trochę niższa. Interesujące jest także to, iż zmiany klimatyczne na tej niewielkiej planecie następują wzdłuż terenów o jednakowej długości geograficznej.

Merkury jest jedną ze starszych planet naszego Układu Słonecznego, a jego glob upstrzony jest licznymi kraterami pouderzeniowymi, których średnice mogą osiągać nawet ponad kilkaset kilometrów. Ponadto można tam spotkać głębokie urwiska, skarpy o dziwnych powyginanych kształtach oraz liczne rowy i kaniony, które ciągną się przez planetę na długości wielu kilometrów, a ich wysokość może przekraczać nawet 3 kilometry. Zdarza się, że przechodzą one przez te kratery zderzeniowe, co może przemawiać za tym, iż zostały one wypchnięte na powierzchnię planety podczas jej stygnięcia i kurczenia się, wydaje się bowiem, że w trakcie ewolucji średnica Merkurego zmniejszyła się o blisko 2 km. Na plancie tej występują także płaskie i ciemne niziny, tak zwane planitiae o powierzchni setek kilometrów. Najbardziej rozległa jest Nizina Upału, której średnica dochodzi do blisko 1300 kilometrów. Prawdopodobnie są one zbudowane ze stężałej lawy i są pozostałością dawnych wulkanów lub powstały z pyłu i okruchów skalnych po upadku np. meteorytu.

Materia skalna z jakiej zbudowany jest Merkury jest bardzo gęsta, a jej średnia gęstość wynosi 5427 kg/m3, a więc planeta ta jest drugą po Ziemi co do gęstości planetą Układu Słonecznego. Nie tylko gęstość Merkurego jest podobna do gęstości naszej planety, jego niewielkie jądro, ukryte pod skorupą i płaszczem składa się głownie z żelaza i niewielkich ilości niklu. Wydaje się obecnie, że na masę całej planety ma wpływ właśnie żelazo, które stanowi aż 70% całkowitej masy, a jest ono w blisko 80% skupione w niewielkim jądrze o średnicy do 4 kilometrów. Powyżej jądra na szerokości kilkuset kilometrów rozciąga się tak zwany płaszcz, a nad nim znajduje się cienka wierzchnia powłoka, skorupa. W warstwie tej także obecne jest żelazo, o czym może świadczyć czerwona barwa planety.

Merkury wykazuje bardzo niewielkie pole magnetyczne, którego wartość jest blisko 100 razy mniejsza od magnetyzmu naszej planety.

W 1974 roku w pobliżu powierzchni Merkurego przeleciała sonda kosmiczna Marines 10, która wykonała kilka tysięcy zdjęć i wiele nowych analiz. Potwierdzone też została istnienie niewielkiego pola magnetycznego, ale o stałej wartości. Badania prowadzone z powierzchni Ziemi wykazują, że na Merkurym może znajdować się także woda ukryta w obszarach okołobiegunowych.

Merkury jest pierwszą planetą w kolejności od Słońca i jest drugą co do wielkości planetą naszego Układu Słonecznego, należy do grupy planet ziemskich.

A oto kilka ważniejszych faktów dotyczących Merkurego:

Odległość od środka do równika na Merkurym wynosi 2440 km.

Masa tej małej planety to 3,33×1024 kg i to stanowi zaledwie 0,06 masy naszej planety.

Objętość Merkurego dochodzi do 6,1×1010 km3 i jest to 0,056 objętości Ziemi.

Pole powierzchni wynosi 7,5×107 km2,co w stosunku do Ziemi stanowi 0,147 jej powierzchni.

Merkury ma budowę skalistą, a średnia gęstość materii na planecie wynosi 5,43 g/cm3.

Średnia temperatura na powierzchni planety sięga blisko 440 K.

W dzień temperatura powierzchniowa może dochodzić nawet do 620 K, podczas gdy w nocy może ona spadać do zaledwie 100 K.

Merkury posiada bardzo rzadką atmosferę, w której panuje ciśnienie rzędu 10-12 h Pa, a jej głównym składnikiem jest tlen, sód, ale także wodór, argon i potas.

Zdolność odbijania promieni słonecznych, czyli tzw. albedo wynosi 0,06 zatem wielkość gwiazdowa Merkurego osiąga maksimum w -1,2magnitudo, natomiast minimum w +2,5magnitudo.

Przyspieszenie grawitacyjne na równiku merkuriańskim sięga 3,70 m/s2, a więc siła ciężkości w tych okolicach dochodzi do 0,38 g. 

Wokół Merkurego nie krążą żadne naturalne satelity.

Peryhelium planety znajduje się w odległości zaledwie 0,307 jednostek astronomicznych od Słońca, czyli 46 mln km.

W aphelium Merkury oddala się od Słońca na 0,467 jednostek astronomicznych, czyli 69,8 mln km.

Natomiast średnia odległość miedzy planetą a Słońcem wynosi 0,387 jednostek astronomicznych.

Orbita Merkurego nie pokrywa się z płaszczyzną ekliptyki Układu Słonecznego i jest nachylona w stosunku do niej o jakieś 7,00487°.

Czas, jaki potrzebny jest tej planecie na dokonanie jednego pełnego obrotu wokół Słońca wynosi prawie 88 dni ziemskich.

Ruch obrotowy planety wokół własnej osi symetrii wynosi natomiast ponad 58 dni.

Obieg synodyczny Merkurego prawie aż 116 dni.

Średnia prędkość, z jaką planeta krąży wokół Słońca, wynosi ponad 47 km/s.

Druga prędkość kosmiczna, która pozwala opuścić pole grawitacyjne Merkurego wynosi 4,3 km/s.

Merkury zbliża się do Ziemi najbliżej na odcinek 82 000 000 km, najdalej w stosunku do naszej planety jest w odległości 217 000 000 km.