TOREM RUCHU JEST LINIA, KTÓRA KREŚLI CIAŁO POWODUJĄCE RUCH.

DŁUGOŚCIĄ TORU POMIĘDZY DWOMA JEGO PUNKTAMI NAZYWA SIĘ DROGĄ, KTÓRĄ PRZEBYŁO CIAŁO.

JEDNOSTKA DROGI TO JEDEN METR.

WEKTOR PRZEMIESZCZENIA CIAŁA W OKREŚLONYM ODSTĘPIE CZASU NAZYWA SIĘ WEKTOR, KTÓREGO POCZĄTEK UMIESZCZONY JEST W PIERWOTNYM POŁOŻENIU CIAŁA, A KONIEC W PKOŃCOWYM POŁOŻENIU TEGOŻ CIAŁA.

W RUCHU PROSTOLINIOWYM, KTÓRY ODYWA SIĘ CIĄGLE W TĄ SAMĄ STRONĘ, WARTOŚĆ WEKTORA PRZEMIESZCZENIA CIAŁA JEST RÓWNA DRODZE, KTÓRĄ PRZEBĘDZIE TO CAŁO.

RUCH PROSTOLINIOWY JEST TO RUCH KTÓREO TOREM JEST LINIA PROSTA, W OKREŚLONYM ODSTĘPIE CZASU PRZEBYWA RÓWNE ODLEGŁOŚCI . 

DROGA W RUCHU JEDNOSTAJNYM PROSTOLINIOWYM JEST WPROST PROPORCJONALNA DO CZASU CO ZAPISUJEMY W NASTĘPUJĄCY SPOSÓB:

S~T

WYKRESEM ZALEŻNOŚCI DROGI OD CZASU JEST PÓŁPROSTA, KTÓRA WYCHODZI Z POCZĄTKU UKŁADU WSPÓŁRZĘDNYCH, NACHYLONA JEST ONA POD KĄTEM PROSTYM.

S/T - CONSTANS

SZYBKOŚĆ JEST TO ILORAZ DROGI OD CZASU

JEDNOSTKA SZYBKOSCI TO JEDEN METR.

PRĘDKOŚĆ JEST TO ILORAZ WEKTORA PRZEMIESZCZENIA ORAZ CZASU W JAKIM TO PRZEMIESZCZENIE NASTĄPIŁO

WARTOŚĆ PRĘDKOŚCI JEST RÓWNA SZYBKOŚCI.

WYKRESEM ZALEŻNOŚCI SZYBKOŚCI OD CZASU W RUCHU JEDNOSTAJNYM PROSTOLINIOWYM JEST PÓŁPROSTA , KTÓRA JEST RÓWNOLEGLA DO OSI CZASU.

SZYBKOŚĆ CHWILOWA OBLICZANA JEST JAKO DROGA PRZEBYTA PRZEZ CIAŁO W BARDZO KRÓTKIM CZASIE PRZEZ TEN CZAS.

SZYBKOŚĆ ŚREDNIA JEST TO ILORAZ CAŁKOWITEJ DROGI ORAZ CZASU, W KTÓRYM TO PRZEMIESZCZENIE NASTĄPIŁO.

WARTOŚĆ PRZYSPIESZENIA DA SIĘ OBLICZYĆ DZIELĄC PRZYROST SZYBKOŚCI PRZEZ PRZYROST CZASU.

PRZYROST PRZYSPIESZENIA DOSTARCZA NAM INFORMACJI Z JAKĄ SZYBKOŚCIĄ PRZEMIESZCZAMY SIĘ W DANEJ JEDNOSTCE CZASU.

ŚREDNIA SZYBKOŚĆ OBLICZANA JEST PRZEZ PODZIELENIE CAŁEJ DROGI PRZEBYTEJ PRZEZ CIAŁO PRZEZ CZAS TRWANIA TEGO RUCHU:

Vśr=s/t

CHWILOWA SZYBKOŚĆ (WARTOŚĆ PRĘDKOŚCI) OBLICZANA JEST PRZEZ PODZIELENIE DROGI PRZEBYTEJ PRZEZ CIAŁO W BARDZO KRÓTKIM CZASIE PRZEZ TEN CZAS.

SZYBKOŚĆ ŚREDNIA DOSTARCZA NAM INFORMACJI JAKĄ DROGE PRZEBYWA CIAŁO ŚREDNIO W JEDNOSTCE CZASU.

RUCHEM PROSTOLINIOWYM JEDNOSTAJNIE PRZYSPIESZONYM NAZYWA SIĘ TAKI RUCH, GDZIE W KAŻDEJ SEKUNDZIE RUCHU SZYBKOŚĆ CIAŁA ROŚNIE O TAKĄ SAMĄ WARTOŚĆ.

WYKRESEM ZALEŻNOŚCI SZYBKOŚCI DO CZASU W RUCHU JEDNOSTAJNIE PRZYSPIESZONYM JEST PÓŁPROSTA, KTÓRA WYCHODZI Z POCZĄTKU UKŁADU WSPÓŁRZĘDNYCH, NACHYLONA POD KĄTEM OSTRYM DO OSI CZASU.

GŁÓWNĄ JEDNOSTKĄ SZYBKOŚCI JEST 1 METR NA SEKUNDĘ [1m/s] SZYBKOŚĆ CIAŁA TO ILORAZ DROGI [s] I CZASU [t], W KTÓRYM ZOSTAŁA ONA PRZEBYTA.

SZYBKOŚĆ CIAŁA DOSTARCZA NAM INFORMACJI O TYM JAKĄ DROGĘ PRZEBYŁO W CZASIE JEDNEJ SEKUNDY np. V=3m/s CZYLI W CZASIE 1 SEKUNDY CIAŁO PRZEBYŁO DROGĘ 3 METRÓW.

s/t = constans (jest stała)

V=s/t = AB/t

V=AB/t

PRĘDKOŚCIĄ NAZYWAMY ILORAZ WEKTORA PRZEMIESZCZENIA ORAZ CZASU, W KTÓRYM TO PRZEMIESZCZENIE NASTĄPIŁO.

PRĘDKOŚĆ JEST TO WIELKOŚĆ WEKTOROWA (OKREŚLONA JEST PRZEZ WARTOŚĆ, KIERUNEK I ZWROT).

KIERUNEK ORAZ ZWROT WEKTORA PRĘDKOŚCI JEST ZGODNY Z KIERUNKIEM ORAZ ZWROTEM WEKTORA PRZEMIESZCZENIA.

WARTOŚĆ PRĘDKOŚCI (SZYBKOŚCI) WYLICZAMY DZIELĄC WARTOŚĆ PRZEMIESZCZENIA PRZEZ CZAS:

V=AB/t

WYKRESEM ZALEŻNOŚCI SZYBKOŚCI OD CZASU W RUCHU JEDNOSTAJNYM PROSTOLINIOWYM JEST PÓŁ PROSTA, RÓWNOLEGŁA DO OSI CZASU.

WARTOŚCIĄ PRZYSPIESZENIA NAZYWAMY ILORAZ PRZYROSTU SZYBKOSCI ORAZ CZASU, W KTÓRYM TEN PRZYROST NASTĄPIŁ.

A=V/t= m/s//s = m/s2

PRZYROST SZYBKOŚCI DV DZIELĄC PRZEZ CZAS[t] DAJE NAM MOŻLIOŚĆ OBICZENIA WARTOŚCI PRZYSPIESZENIA CZYLI a. 

WARTOŚĆ PRZYSPIESZENIA DOSTARCZA NAM INFORMACJI Z JAKA SZYBKOŚCIĄ PRZEMIESZCZAMY SIĘ W DANEJ JEDNOSTCE CZASU.

PRZYSPIESZENIE JEST TO ILORAZ PRZYROSTU PREDKOŚCI ORAZ CZASU.

a=DV/t = V-V0/t

SIŁY SPRĘŻYSTOŚCI TO SIŁY KTÓRE POJAWIAJĄ SIĘ W CIELE PRZY JEGO ODKSZTAŁCENIU. WYKORZYSTYWANE SĄ DO PRZYWRÓCENIA CIAŁU JEGO PIERWOTNYCH ROZMIARÓW ORAZ KSZTAŁTÓW.

WARTOŚĆ SPRĘŻYSTOŚCI CIAŁA JEST PROPORCJONALNA DO JEGO ODKSZTAŁCENIA.

x~FS

WYDŁUŻENIE SPRĘŻYNY JEST WPROST PROPORCJONALNE DO WARTOŚCI SIŁY, JAKA DZIAŁA NA SPRĘŻYNĘ.

x~F 

SIŁA Z JAKĄ DZIAŁA ZIEMIA NA JAKIEŚ CIAŁO, NAZYWANE JEST SIŁĄ CIĘŻKOŚĆI ALBO SIŁAMI GRAWITACJI. WARTOŚĆ TEJ SIŁY JEST WPROST PROPORCJONALNA DO MASY CIAŁA.

SWOBODNE SPADANIE CIAŁ JEST RUCHEM JEDNOSTAJNIE PRZYSPIESZONYM, KTÓRY ZACHODZI POD WPŁYWEM STAŁEJ SIŁY, KTÓRĄ JEST CIĘŻAR CIAŁA, RÓWNY W PRZYBLIŻENIU SILE GRAWITACJI.

PRZYSPIESZENIE, Z JAKIM PORUSZA SIĘ CIAŁO SWOBODNIE SPADAJĄCE, NAZYWA SIĘ PRZYSPIESZENIEM ZIEMSKIM. OKREŚLAMY JE SYMBOLEM g. WARTOŚĆ g W POLSCE RÓWNA JEST 9,81 m/s2.

W SWOBODNYM SPADANIU CIAŁ (V0 = 0) WYLICZAMY:

SZYBKOŚĆ PO CZASIE t TRWANIA RUCHU, PRZY POMOCY WZORU V=g*t

PRZEBYTĄ DROGĘ PRZY POMOCY WZORU

S=1/ g*t2

WSZELKIE ODDZIALYWANIA SĄ WZAJEMNE. ZNACZY TO, ŻE JEŚLI JEDNO CIAŁO DZIAŁA NA DRUGIE, TO DRUGIE CIAŁO ODDZIAŁUJE NA PIERWSZE.

WYSTEPUJĄCE W PRZYRODZIE WZAJEMNE ODDZIAŁYWANIA CIAŁ MOŻNA PODZIELIĆ NA: 

WYMAGAJĄCE BEZPOŚREDNIEGO KANTAKTU CIAŁ(MECHANICZNE)

ODDZIAŁYWANIA NA ODLEGŁOŚĆ (GRAWITACYJNE, ELEKTROSTATYCZNE, MAGNETYCZNE)

SKUTKI WZAJEMNEGO ODZIAŁYWANIA MOGĄ BYĆ STATYCZNE (ODKSZTAŁCENIE CIAŁ) ORAZ DYNAMICZNE (ZMIANA PRĘDKOŚCI: JEJ WARTOŚCI, KIERUNKU ALBO ZWROTU).

PRĘDKOŚĆ CIAŁA MOŻE ULEC ZMIANIE TYLKO NA SKUTEK ODDZIAŁYWANIA INNEGO CIAŁA.

BEZWŁADNOŚCIĄ NAZYWA SIĘ ZJAWISKO ZACHOWANIA PRZEZ CIAŁO PRĘDKOŚCI, W MOMENCIE GDY NIE DZIAŁAJA NA ŻADNE INNE CIAŁA ALBO GDY DZIAŁANIA INNYCH CIAŁ WZAJEMNIE RÓWNOWAŻĄ SIĘ.

JEŻLI DWA RÓŻNE CIAŁA DZIAŁAJĄ NA SIEBIE WZAJEMNIE, TO NA SKUTEK TEGO ODDZIAŁYWANIA UZYSKUJĄ ONE RÓŻNE SZYBKOŚCI.

W WYNIKU WZAJEMNEGO ODZIAŁYWANIA DWÓCH CIAŁ JEDNO Z NICH UZYSKUJE MNIEJSZĄ SZYBKOŚĆ, WÓWCZAS MÓWIMY, ŻE MA WIĘKSZĄ BEZWŁADNOŚĆ.

PĘDEM CIAŁA JEST ILOCZYN JEGO MASY ORAZ PRĘDKOŚCI. P=m*v

PĘD JEST WIELKOŚCIĄ WEKTOROWĄ:

JEGO KIERUNEK, ZWROT JEST ZGODNY Z KIERUNKIEM ORAZ ZWROTEM WEKTORA PRĘDKOŚCI.

JEGO WARTOŚĆ RÓWNA JEST ILOCZYNOWI MASY ORAZ SZYBKOŚCI CIAŁA.

JEDNOSTKĄ PĘDU JEST KILOGRAM RAZY METR NA SEKUNDĘ. [kg*m/s]

SIŁA JEST WILEKOŚCIĄ WEKTOROWĄ. SKUTKI JEJ DZIAŁANIA NA CIAŁO ZALEŻY NIE TYLKO OD JEJ WARTOŚCI, ALE RÓWNIEŻ OD KIERUNKU JEJ DZIAŁANIA, ZWROTU ORAZ PUNKTU ZACZEPIENIA.

JEDNOSTKĄ WARTOŚCI SIŁY JEST NETWON [1N].

WARTOŚĆ SIŁY JESTEŚMY W STANIE ZMIENIAĆ PRZY POMOCY SIŁOMIERZA.

SIŁA RÓWNA ILOCZYNOWI MASY ORAZ PRZYSPIESZENIA, JEST MIARĄ ODDZIAŁYWANIA NA CIAŁO O MASIE m INNEGO CIAŁA ALBO INNYCH CIAŁ. F=m*a

JEDNOSTKĄ SIŁY JEST JEDEN NIUTON. JEST TO WARTOŚĆ SIŁY, KTÓRA CIAŁU O MASIE 1kg NADAJE PRZYSPIESZENIE O WARTOŚCI 1m/s2

SIŁY SPRĘŻYSTOŚCI SĄ TO SIŁY POJAWIAJĄCE SIĘ W CIELE PRZY JEGO ODKSZTAŁCENIU. SLUŻĄ ONE DO PRZYWRÓCENIA CIAŁU JEGO PIERWOTNYCH ROZMIARÓW ORAZ KSZTAŁTÓW.

WARTOŚĆ SPRĘŻYSTOŚCI CIAŁA JEST PROPORCJONALNA DO JEGO ODKSZTAŁCENIA.

x~FS

WYDŁUŻENIE SPRĘŻYNY JEST WPROST PROPORCJONALNE DO WARTOŚCI SIŁY, JAKA DZIAŁA NA SPRĘŻYNĘ.

x~F 

SIŁA Z JAKĄ DZIAŁA ZIEMIA NA KAŻDE CIAŁO, NAZYWAMY SIŁY CIĘŻKOŚCI ALBO SIŁY GRAWITACJI. WARTOŚĆ TEJ SIŁY JEST WPROST PROPORCJONALNA DO MASY CIAŁA.

SWOBODNE SPADANIE CIAŁ JEST RUCHEM JEDNOSTAJNIE PRZYSPIESZONYM, KTÓRY ZACHODZI POD WPŁYWEM STAŁEJ SIŁY, KTÓRĄ JEST CIĘŻAR CIAŁA, RÓWNY W PRZYBLIŻENIU SILE GRAWITACJI.

PRZYSPIESZENIE, Z JAKIM PREZEMIESZCZA SIĘ CIAŁO SWOBODNIE SPADAJĄCE, NAZYWA SIĘ PRZYSPIESZENIEM ZIEMSKIM. OZNACZAMY JE SYMBOLEM g. WARTOŚĆ g W POLSCE RÓWNA JEST 9,81 m/s2.

W SWOBODNYM SPADANIU CIAŁ (V0 = 0) WYLICZAMY:

-SZYBKOŚĆ PO CZASIE t TRWANIA RUCHU, ZA POMOCĄ WZORU V=g*t

-PRZEBYTĄ DROGĘ PRZY POMOCY WZORU

S=1/ g*t2

SIŁY SPRĘŻYSTOŚCI SĄ TO SIŁY KTÓRE POJAWIAJĄ SIĘ W CIELE.

CIAŁA CIĄGLE ODZIAŁUJĄ NA SIEBIE WZAJEMNIE.

ZE WZGLĘDU NA TO, W JAKI SPOSÓB JEDNO CIAŁO PORUSZA SIĘ PO DRUGIM, ROZRÓŻNIAMY TARCIE POŚLIZGOWE ORAZ TOCZNE. SIŁA TARCIA POŚLIZGOWEGO JEST WIĘKSZA OD SIŁY TARCIA TOCZNEGO. WARTOŚĆ SIŁY TARCIA KINETYCZNEGO NIE JEST UZALEŻNIONA OD POLA POWIERZCHNI STYKU CIAŁ PRZEMIESZCZAJĄCYCH SIĘ WZGLĘDEM SIEBIE. WARTOŚĆ TEJ SIŁY UZALEŻNIONA JEST OD: WARTOŚCI SIŁY DOCISKAJĄCEJ TE CIAŁA DO SIEBIE ORAZ TYPU POWIERZCHNI CIAŁ TRĄCYCH O SIEBIE.

ZASADY DYNAMIKI I ZACHOWANIA PĘDU:

1 ZASADA DYNAMIKI: JEŻELI NA CIAŁO NIE DZIAŁA ŻADNE INNE CIAŁO ALBO GDY DZIAŁANIA INNYCH CIAŁ WZAJEMNIE SIĘ RÓWNOWAŻĄ, TO CIAŁO TO PORUSZA SIĘ RUCHEM JEDNOSTAJNYM PROSTOLINIOWYM ALBO POZOSTAJE W SPOCZYNKU.

2 ZASADA DYNAMIKI: WARTOŚĆ PRZYSPIESZENIA CIAŁA O MASIE m JEST WPROST PROPORCJONALNA DO WARTOŚCI WYPADKOWEJ SIŁY F, DZIAŁAJĄCEJ NA TO CIAŁO, NATOMIAST JEGO KIERUNEK ORAZ ZWROT SĄ ZGODNE Z KIERUNKIEM ORAZ ZWROTEM TEJ SIŁY. a=F/m TAKA SAMA SIŁA CIAŁA O WIĘKSZEJ MASIE NADAJE MNIEJSZE PRZYSPIESZENIE.

3 ZASADA DYNAMIKI: SIŁY WZAJEMNEGO ODDZIAŁYWANIA NA SIEBIE DWÓCH CIAŁ MAJĄ TAKIE SAME WARTOŚCI, TEN SAM KIERUNEK, PRZECIWNE ZWROTY ORAZ RÓŻNE PUNKTY PRZYŁOŻENIA. F21 = -F12

WZORY:

PĘDEM CIAŁA NAZYWA SIĘ ILOCZYN JEGO MASY I PRĘDKOŚCI. P=m*v

JEDNOSTKĄ PĘDU JEST KILOGRAM RAZY METR NA SEKUNDĘ. [kg*m/s]

SIŁA RÓWNA ILOCZYNOWI MASY ORAZ PRZYSPIESZENIA, JEST MIARĄ ODDZIAŁYWANIA NA CIAŁO O MASIE m INNEGO CIAŁA ALBO INNYCH CIAŁ. F=m*a

W SWOBODNYM SPADANIU CIAŁ (V0 = 0) WYLICZAMY:

  • SZYBKOŚĆ PO CZASIE t TRWANIA RUCHU, PRZY POMOCY WZORU V=g*t
  • PRZEBYTĄ DROGĘ PRZY POMOCY WZORU

S=1/ g*t2

Ewelka

Ocena:3

W RUCHU PO OKRĘGU PRĘDKOŚĆ CIAŁA JEST ZAWSZE STYCZNA DO OKRĘGU W MIEJSCU, W KTÓRYM CIAŁO TE SIĘ ZNAJDUJE. SIŁA Z JAKĄ CIAŁO DZIAŁA NA KULKĘ PORUSZA SIĘ PO KRĘGU I JEST ZWRÓCONA DO ŚRODKA OKRĘGU I NAZYWA SIĘ SIŁĄ DOŚRODKOWĄ. JEST ONA W KAŻDYM PUNKCIE TORU PROSTOPADŁA DO WEKTORA PRĘDKOŚCI. SIŁA TA POWODUJE ZMIANĘ KIERUNKU PRĘDKOŚCI.

NA WSZYSTKIE UMIESZCZONE W POBLIŻU ZIEMI CIAŁA DZIAŁA SIŁĄ ZWANĄ SIŁĄ POWSZECHNEGO CIĄŻENIA LUB SIŁĄ GRAWITACJI. SIŁA TA JEST PRZYCZYNĄ SPADANIA CIAŁ NA ZIEMIĘ.

SIŁY POWSZECHNEGO CIĄŻENIA DZIAŁAJĄ POMIĘDZY DWOMA CIAŁAMI POSIADAJĄCYMI MASĘ. WARTOŚĆ TEJ SIŁY DLA DWÓCH CIAŁ KULISTYCH JEST WPROST PROPORCJONALNA DO ILOCZYNU MAS ODDZIAŁYWUJĄCYCH NA CIAŁO I ODWROTNIE PROPORCJONALNA DO KWADRATU ODLEGŁOŚCI MIĘDZY ICH ŚRODKAMI. JEST TO PRAWO POWSZECHNEGO CIĄŻENIA.

F=G* m1*m2/r2

G=6,67*10-11 Nm2/KG2

G- STAŁA GRAWITACJI

m-MASA CIAŁA

F- WARTOŚĆ SIŁY POWSZECHNEGO CIĄŻENIA

r - ODLEGŁOŚĆ MIĘDZY ŚRODKAMI ODDZIAŁYWUJĄCYCH CIAŁ

SIŁY POWSZECHNEGO CIĄŻENIA STANOWIĄ PRZYCZYNĘ RUCHU PLANET WOKÓŁ SŁOŃCA. SIŁA DOŚRODKOWA W TAKIM RUCHU JEST SIŁĄ GRAWITACYJNEGO DZIAŁANIA SŁOŃCA NA PLANETĘ. PODOBNIE SIŁA POWSZECHNEGO CIĄŻENIA JEST PRZYCZYNĄ RUCHU KSIĘŻYCA I SZTUCZNYCH SATELIT WOKÓŁ ZIEMI.