Gaz ziemny to mieszanina krótkich węglowodorów nasyconych, w temperaturze pokojowej występująca w stanie gazowym składająca się głównie z metanu (95%) oraz jego homologów: etanu, propanu, butanu i pentanu. Zawiera także inne gazy, takie jak CO2, O2, H2, N2 i He. Gaz ziemny zawierający do 99% metanu to tzw. gaz suchy, natomiast gaz zawierający składniki dające się skroplić w temperaturze pokojowej to tzw. gaz mokry. W naturze gaz ziemny skupiony jest w podziemnych złożach, samodzielnie lub razem z ropą naftową. Występujący samodzielnie i pod olbrzymim ciśnieniem gaz jest zazwyczaj gazem suchym.

Najwięcej gazu ziemnego wydobywa się w Rosji (29,1%), USA (25,6%), Kanadzie (7,2%) i Wielkiej Brytanii (3,4%) (dane z 1995 roku). Polska Polska Rzeczpospolita Polska. Państwo położone w środkowej Europie nad Morzem Bałtyckim. Powierzchnia 312 685 km2. Liczba ludności 38 641 tys. (2001 r.). Stolica Warszawa. Język urzędowy polski. ... Czytaj dalej Słownik geograficzny wydobywa około 0,2% światowej produkcji gazu ziemnego.

Surowy gaz ziemny może zostać przetworzony. Przeróbka gazu jest prowadzona jedną z dwóch metod:]

  • zachowawcza - rozdział mieszaniny zależnie od ich właściwości fizycznych. Rozdział prowadzi się mając na uwadze techniczne i handlowe przeznaczenie gazu. Metoda ta odnosi się wyłącznie do gazu mokrego;
  • przetwórcza - polegająca na zmianie struktury chemicznej składników mieszaniny. Otrzymuje się tą drogą nowe produkty, np. acetylen.

W przetwórstwie zachowawczym gazu uzyskuje się  trzy Trzy Trójka symbolizuje Boga, bóstwo, świętość, trójcę, sacrum, harmonię, siłę, Słońce, owocowanie, wzrost, rozwój, medytację, szczęście, świadomość.
W różnych kulturach liczbę ...
Czytaj dalej Słownik symboli literackich
frakcje węglowodorów:

  • węglowodory czysto gazowe - metan i etan;
  • węglowodory, które ulegają skropleniu pod wpływem zwiększonego ciśnienia w temperaturze pokojowej i klimatycznej (-30 - +40°C) - propan oraz butan;
  • węglowodory benzynowe - pentan i dalsze homologi.

Zachowawczy rozdział gazu ziemnego na frakcje polega na wydzieleniu z niego składników mniejszościowych, tzn. należących do drugiej i trzeciej grupy spośród wyżej wymienionych. Proces ten nazywa się "odgazolinowaniem". Odgazolinowany gaz ziemny składa się wyłącznie z metanu i etanu. Węglowodory grupy drugiej stanowią "gaz płynny", a grupy trzeciej - "gazolinę".

Odgazolinowanie przeprowadza się jedną z trzech metod: adsorpcyjną, absorpcyjną oraz kompresyjną - stosowaną jedynie w przypadku, gdy gaz jest bardzo bogaty w węglowodory benzynowe.

Metoda adsorpcyjna polega na zastosowaniu węgla aktywnego, mikroporowatej substancji która wciąga do swoich porów niewielkie cząsteczki węglowodorów. Podczas przepuszczania przez adsorbent gazu mokrego, wszystkie węglowodory adsorbują się w porach jednakowo. Dłuższe przepuszczanie gazu powoduje, że mniejsze węglowodory, które łatwiej przedostają się przez kanały w węglu aktywnym, zostają z niego wyparte przez rosnącą liczbę cięższych cząsteczek które "utykają" w porach. Wydostający się z adsorbentu gaz jest więc mieszaniną najlżejszych węglowodorów, a więc jest gazem suchym. Naczynie Naczynie martwy element drewna charakterystyczny dla okrytonasiennych. Naczynia mają postać długich rur utworzonych przez szereg komórek zwanych członami naczyń. Człony naczyń mają postać ... Czytaj dalej Słownik biologiczny służące do rozdziału gazu ziemnego metodą adsorpcyjną to tzw. adsorber. Jest to długi cylinder, o pojemności od 2 do 20 m3, w którym warstwy węgla aktywnego ułożone są na sitach metalowych. Gaz przepuszcza się przez takie naczynie od dołu.

Metoda absorpcyjna to metoda wykorzystująca pochłanianie cięższych składników gazu przez tzw. olej - wyciętą frakcję oleju gazowego, nafty lub ciężkiej benzyny. Ze względu na to, iż w oleju pochłaniane są tylko węglowodory o odpowiednio wysokiej temperaturze wrzenia i małej prężności par, z mieszaniny zostają usunięte i upłynnione tylko frakcje benzynowe, tj. pentan i kolejne. Absorpcja propanu i butanu następuje dopiero przy podwyższonym ciśnieniu. Przemysłowy rozdział gazy mokrego wykonuje się w tzw. wieżach absorpcyjnych, w których spływający od góry po kółkach olej pochłania ciężkie węglowodory z przedostającego się od dołu gazu. Nasycony zaabsorbowanymi węglowodorami olej ścieka na dół wieży, a suchy gaz, oczyszczony z niepożądanych frakcji, wydostaje się z wieży przez jej szczyt.

Przeróbkę gazu ziemnego prowadzącą do zmiany struktury, tzn. przetwórczą, wykonuje się, poddając węglowodory odwodornieniu i krakingowi. Uzyskane węglowodory nienasycone są surowcami w syntezie paliw (polimeryzacja) oraz chemicznych produktów niepaliwowych, np. kauczuku czy mas plastycznych.

Smoła węglowa (smoła pogazowa) to  produkt Produkt dobro wytworzone w procesie produkcji rolniczej, przemysłowej i usługowej. Występuje jako dobro materialne oraz dobro niematerialne (usługa). Dobra (produkty) materialne dzielą się na produkty ... Czytaj dalej Słownik geograficzny uboczny powstający podczas koksowania, czyli prażenia bez dostępu powietrza w temperaturze 1000 - 1200°C, węgla kamiennego. Smoła stanowi około 5% wszystkich produktów, a więc jest jej bardzo dużo. Smoła węglowa jest gęstą, czarną cieczą, składającą się z wielu związków o charakterze obojętnym, kwasowym i zasadowym. Głównym składnikiem smoły pogazowej są węglowodory aromatyczne.

Ze względu na fakt, że smoła jest bardzo skomplikowaną mieszaniną, wyodrębnianie z niej osobnych składników jest bardzo trudne. Dotychczas udało się uzyskać ze smoły ponad 200 związków. Jedną z metod rozdziału smoły pogazowej jest destylacja frakcjonowana, polegająca na przepływie smoły przez kotły o coraz większej temperaturze. W każdym z kotłów smoła pozostaje we wrzeniu, tracąc kolejne frakcje. Pierwszy kocioł, o temperaturze 80 - 170°C, wyodrębnia tzw. olej lekki, składający się w przeważającej części z benzenu i toluenu. W drugim kotle, o temperaturze 170 - 230°C, odparowana zostaje frakcja Frakcja wielkość materiału okruchowego, z którego zbudowana jest skała. Wyróżnia się cztery główne frakcje, będące jednocześnie podstawą podziału skał okruchowych na poszczególne typy. Są ... Czytaj dalej Słownik geograficzny zwana olejem średnim - mieszanina naftalenu i fenoli. Olej ciężki, uzyskiwany ze smoły w trzecim kotle w temperaturze 230 - 270°C, składa się z naftalenu, fenoli, krezoli, acenaftalenu oraz innych węglowodorów wyższych. W ostatnim kotle, w którym utrzymuje się temperaturę 270 - 360°C, odparowany zostaje olej antracenowy - mieszanina antracenu (C14H10), fluorenu, acenaftalenu i fenantrenu. Wszystkie wyżej wymienione frakcje stanowią około 40% smoły węglowej, odpowiednie udziały to:

  • olej lekki - 1 - 3%
  • olej średni - ok. 10%
  • olej ciężki - ok. 10%
  • olej antracenowy - ok. 20%

Pozostała część smoły tworzy tzw. pak - mieszaninę trudnych do wyodrębnienia i zidentyfikowania związków chemicznych. Można z nich wyodrębnić pirydynę, chryzan i inne węglowodory wyższe.

Po wydzieleniu wszystkich użytecznych frakcji, smoła węglowa jest stosowana jako smoła drogowa, dachowa, do lakierowania żelaza oraz materiał izolacyjny.