W 1928 roku Alexander Fleming, zaobserwował na szalce Petriego charakterystyczny destrukcyjny wpływ pleśni na bakterie należące do grupy Staphylococus.

Okazało się, że udało mu się odkryć specyficzną substancję, penicylinę, z której wyprowadzono substancje zwane antybiotykami.

Odkrycia kolejnych substancji o właściwościach hamujących wzrost bakterii od tamtego momentu były już gwałtowne. W 1942 roku H. W. Florey i E. B. Chain wprowadzili do użytku inne związki o podobnym działaniu. Pomimo, iż substancje te zaczęto powszechnie stosować nie było dla nich nazwy. Dopiero w roku 1945 nazwę "antybiotyki" wprowadził Waksman. Odkrycia te były tak istotne dla ludzkości, że wszyscy badacze zostali uhonorowani nagroda Nobla.

Obecnie leki te są w powszechnym użyciu. Maja właściwości niszczące komórkę bakteryjną lub mogą powodować zahamowanie tempa wzrostu drobnoustrojów.

Ich działanie może przebiegać na różnych drogach. Wyróżniamy antybiotyki, które powodują uszkodzenie błony komórkowej, blokują szlak biosyntezy białek bakteryjnych, powodując tym samym zahamowanie metabolizmu komórki co prowadzi do zaburzeń w podziałach komórkowych i w samym wzroście bakterii. Do grupy leków działających w wymieniony sposób należą głównie makrolidy i tetracykliny.

Początkowo antybiotyki izolowano z hodowli grzybów a także z hodowli innych mikroorganizmów w tym również bakterii. Obecne techniki biotechnologiczne umożliwiają sztuczne otrzymywanie tych substancji, które patrząc pod względem wydajności jest znacznie bardziej opłacalne.

Wśród antybiotyków wyróżniamy kilka grup, które podzielono pod względem działania i budowy.

I. Antybiotyki β- laktamowe.

Do grupy tych leków zaliczmy te, które hamują syntezę ścian komórkowych bakterii.

II. Antybiotyki aminoglikozydowe.

Antybiotyki te powodują upośledzenie w syntezie białek bakteryjnych.

Do grupy tej zaliczamy: kanamycynę, neomycynę i streptomycynę, gentamycyny.

III. Tetracykliny.

Niszczące działanie na bakterie przez tę grupę polega na blokowaniu syntezy białek oraz szlaków metabolicznych .

IV. Antybiotyki peptydowe oraz antybiotyki o innej budowie.

Do antybiotyków peptydowych należą teikoplanina i wankomycyna. Powodują zahamowanie syntezy ściany komórkowej..

Do tej grupy należy także chloramfenikol, antybiotyk otrzymywany sztucznie.

Cechą bakterii jest zdolność do uzyskiwania oporności na wiele antybiotyków.

Powodowana jest ona zbyt częstym przyjmowaniem tych leków, nawet z powodu błahego przeziębienia. Bakterie radzą sobie ze szkodliwym wpływem antybiotyków poprzez wytwarzanie specyficznych białek ( np. betalaktamaza), powodujących ich rozkładanie.

Kuracja antybiotykowa musi przebiegać ściśle pod kontrola lekarza. Tylko on jest bowiem w stanie dobrać odpowiedni antybiotyk w zależności od rodzaju zakażenia oraz wieku, wagi czy wrażliwości pacjenta.

Naturalna flora bakteryjna układu pokarmowego może wytwarzać niektóre witaminy m.in. witaminę K. Wyniszczenie flory bakteryjnej powoduje jej niedobory.

Do antybiotyków, które odegrały w historii niezwykle istotną role należy streptomycyna.

Została ona wyizolowana w 1944 roku z gatunku Streptomyces griseus. Należy do leków aminoglikozydowych. Wykazuje silne działanie hamujące na bakterie należące do grupy Gram- ujemnych. Do tej grupy zaliczamy prątki gruźlicy.

Odkrywca streptomycyny Selman Abraham Waksman /1888-1973/, został uhonorowany nagrodą Nobla.

Wiek XX, to bez wątpienia wiek antybiotyków. Jednakże stosowane zbyt często, na najmniejsze dolegliwości oraz często w niewłaściwych dawkach stały się bronią obosieczną.