Rola układu moczowego

Zadaniem układu moczowego jest oczyszczanie organizmu, poprzez wydalenie zbędnych produktów przemiany materii. Organizm bez sprawnie działającego układu moczowego nie jest w stanie funkcjonować.

Układ moczowy składa się z nerek, pęcherza moczowego, moczowodów oraz cewki moczowej.

Zadaniem nerek jest przefiltrowanie krwi i wytworzenie moczu.

Nerki są narządami koniecznymi do życia organizmu, ponieważ oczyszczają dostarczaną tętnicami nerkowymi krew z substancji szkodliwych, oraz pobierają zbędny nadmiar wody, substancje szkodliwe i sole mineralne, tworząc z nich mocz.

Tym samym regulują skład krwi w organizmie. W zdrowym organizmie występują dwie nerki (są narządem parzystym), choć jedna nerka jest w stanie utrzymać organizm w dobrej kondycji. Zdrowe nerki wytwarzają przeciętnie 1,5 litra moczu na dobę, filtrując w tym czasie około 180 litrów płynu.. Mają one kształt fasolki o długości około 10 cm i szerokość 5 cm.

Znajdują się w tylnej części jamy brzusznej, poniżej płuc i są rozmieszczone symetrycznie. Zbudowane są z kory nerkowej i rdzenia nerkowego. W nerkach znajdują się nefrony, które to są podstawową jednostką czynnościową nerek. W nerce znajduje się nawet do miliona nefronów. Nefron zbudowany jest z ciałka nerkowego otoczonego torebką Bowmana i kanalików nerkowych. Jego zadaniem jest przesączanie moczu pierwotnego do otaczającej je torebki.

Wyróżniamy trzy etapy powstawania moczu. Są to filtracja, resorpcjawydzielanie (zagęszczenie).

Podczas filtracji tworzy się mocz pierwotny, który zawiera duże ilości wody, glukozę, aminokwasy, witaminy, substancje mineralne oraz mocznik i barwniki.

Tętnicami nerkowymi do nerek dostarczana jest krew. Jako że tętniczki doprowadzające posiadają większą średnicę niż odprowadzające w ciałku tworzy się wyższe ciśnienie krwi i następuje przesączanie. W ten sposób powstaje mocz pierwotny. Ze względu na zawarte w moczu pierwotnym duże ilości substancji odżywczych organizm nie może sobie pozwolić na ich stratę. Wobec tego następuje wchłanianie zwrotne, czyli resorpcja.

Podczas resorpcji około 99% filtratu zostaje ponownie wchłonięte przez krew za pomocą nefronów. W ten sposób pozostają jedynie substancje szkodliwe i zbędne produkty oraz nadmiar wody i soli mineralnych. Te właśnie substancje tworzą mocz wtórny (ostateczny).

Poprzez moczowody, mocz wtórny zostaje dostarczony do pęcherza moczowego.

Pęcherz moczowy jest zbiornikiem odpowiedzialnym za gromadzenie moczu. Ściany pęcherza moczowego są bardzo elastyczne i pofałdowane, co umożliwia mu na powiększanie swojej objętości.

W ten sposób możliwe jest zgromadzenie w pęcherzu do pół litra moczu. Równolegle z gromadzeniem moczu pęcherz się rozszerza aż do momentu, gdy fałdy rozprostują się.

W momencie przepełnienia się pęcherza, układ nerwowy wywołuje potrzebę oddania moczu.

Następnie zachodzi proces wydalenia moczu poprzez skurcz mięśniówki ściany pęcherza. Cewka moczowa zostaje zaciskana przez dwa mięśnie ułożone pierścieniowo. W ten sposób regulowany jest przepływ moczu. Mięśnie te zwane są zwieraczami, podczas oddawania moczu rozluźniają się i w ten sposób mocz jest wydalany za pomocą cewki na zewnątrz aż do całkowitego opróżnienia pęcherza.

Od tego momentu na nowo rozpoczyna się proces gromadzenia moczu.