Podział dojrzałych komórek odbywa się dwuetapowo. Na początku ma miejsce podział jądra komórkowego (kariokineza), a następnie dochodzi do rozdziału pozostałych składników komórki (cytokineza).

Kariokineza może odbywać się na drodze mitozy lub mejozy. Mitoza jest procesem charakterystycznym dla większości komórek eukariotycznych. Jedynie nieliczne, skrajnie wyspecjalizowane komórki nie przechodzą podziałów mitotycznych. Do tej grupy zaliczane są np. erytrocyty oraz neurony. Mejoza jest również charakterystyczna dla organizmów eukariotycznych i dotyczy komórek płciowych. Jest ona tzw. podziałem redukcyjnym, czyli prowadzącym do zmniejszenia ilości chromosomów w jądrze komórkowym.

Zarówno w przebiegu mitozy, jaki mejozy można wyróżnić kilka faz:

  1. Profaza - okres, w trakcie którego dochodzi do kondensacji chromatyny i kształtowania się chromosomów, zanika błona otaczająca jądro oraz jąderko, zaczyna się formować wrzeciono kariokinetyczne,
  2. Metafaza - w tym czasie chromosomy są w pełni uformowane i układają się w środkowej strefie komórki,
  3. Anafaza - włókna wrzeciona kariokinetycznego są przyczepione do chromosomów i zaczynają się skracać, dzięki czemu dochodzi do rozdziału chromosomów na chromatydy i ich przyciągania do przeciwległych biegunów komórki,
  4. Telofaza - chromatydy zaczynają się dekondensować i wracać do postaci interfalowej, zaczyna się odtwarzanie otoczek jądrowych.

Między kolejnymi kariokinezami komórka przygotowuje się do kolejnych podziałów: syntetyzuje fosfolipidy błonowe, zwiększa się aktywność transkrypcyjna i translacyjna, komórka podwaja w tym czasie ilość materiału genetycznego. Okres ten nosi nazwę interfazy i zajmuje od 70 do 90% trwania cyklu komórkowego.

W trakcie mitozy zachodzi jeden cykl podziałowy, natomiast w mejozie po pierwszym podziale jądra następuje jego drugi podział, mający na celu zmniejszenie ilości materiału komórkowego o połowę.

Mejoza umożliwia więc utrzymanie stałej, charakterystycznej dla danego gatunku liczbę chromosomów w każdym kolejnym pokoleniu.