1.NA CO SIĘ DZIELI HISTORIA WYCHOWANIA

  1. GERUZJA - rada starszych - w starożytnej Sparcie, główny organ władzy w oligarchii spartańskiej. W jej skład wchodziło dwóch królów, oraz 28 starszych obywateli – gerontów. Byli oni wybrani przez Zgromadzenie Ludowe z grona obywateli powyżej 60. roku życia.
  2. 3. INTERDYSCYPLINARNOŚĆ - oznacza, ze korzysta ona z dorobku wielu nauk ale tez wzbogaca te nauki wynikami własnych badań.
  3. 7 SZTUK WYZWOLONYCH – system dwu stopniowy : TRIVUM - gramatyka, dialektyka logika, retoryka. (stopień niższy) QUADRIVIUM : arytmetyka, geometria, astronomia, muzyka. (stopień wyższy) Po ukończeniu siedmiu sztuk wyzwolonych scholar (student) zdawał egzamin i był uprawniony do studiów na którymś z fakultetów: teologii, prawie, medycynie.
  4. 5 KSIĄG A.F.MODRZEWSKIEGO - Andrzej Frycz Modrzewski napisał największe dzieło „o poprawie Rzeczypospolitej” napisał je w xvi w. składało się ono z 5 ksiąg: 1. O obyczajach 2. O prawach 3. O wojnie 4. O kościele 5. O szkole Poglądy : Przedstawił wzorowe państwo wczesnokapitalistyczne i jego potrzeby w zakresie obyczajów, praw, organizacji wojny,kościoła,szkoły.
  5. 3 RODZAJE WYCHOWANIA WG JOHNA LOCKE’AWychowanie fizyczne - znaczenie zahartowania ciała i ganił rodziców wyższego stanu za zbytnią pobłażliwość i pieszczotliwość. Ostrzegał przed ciepłymi okryciami zarówno w zimę jak i lato, zalecał mycie nóg dzieci w zimnej wodzie, powinno się dziecko przyzwyczajać już od najmłodszych lat do wilgoci, bo nasze ciała są w stanie wytrzymać wszystko do czego są przyzwyczajone od dzieciństwa. Nakazywał wystrzeganie się od ciasnych ubrań (zły wpływ na ukształtowanie ciała). Dawał też rady odnoście prawidłowego żywienia (proste, zwyczajne, regularne posiłki, zakaz mięsa dla dzieci poniżej 3 lat, zalecał mleko, kleiki, suszone winogrona, bez przypraw, bez cukru i soli)(zakaz też melonów, brzoskwiń i konfitur) Zwolennik nieograniczonej ilości snu w wieku dzieciecym.

Wychowanie charakteru - wpojenie dziecku uległości, pokory i szacunku wobec rodziców i osób starszych. Wychowanie młodzieńca opanowanego i umiejącego być posłusznym. Ustrzegał przed ostrymi karami i upokarzaniem (niszczą i przytłaczają rozwijający się umysł dziecka) Ale także nagradzania dzieci ich ulubionymi przyjemnościami. Należy nauczyć wyrzekania się pociągu do bogactwa i łakomstwa. Honor i wstyd to najpotężniejsze ze wszystkich pobudek oddziałujących na umysł gdy tylko nauczymy go ulegania ich wpływowi. Zalecał wpajanie zamiłowania do pochwały i obawę przed wstydem lub naganą

Wychowanie umysłowe - nacisk na naukę pisania i czytania (ale też podkreślał że to nie wiedza jest w życiu najważniejsza) Istotne by nauczyciel był osobą cnotliwą, mogącą służyć za przykład dziecku. Podkreślał znaczenie korzystania z obrazków i innych pomocy naukowych unaoczniających omawiane zagadnienia. Uważał że każdy gentelman powinien jeździć konno i rysować. Zakazywał nauczycielom stosowania surowych kar i okazywania uczniom swojej wyższości. Locke uważał że nie ma sensu ćwiczyć pamięci gdyż jest to zdolność umysłu, której nie da się ulepszyć ani wesprzeć.

  1. PIĘCIOBÓJ - zawody w starożytnej Grecji: bieg, zapasy, skok w dal, rzut oszczepemoraz rzut dyskiem,
  2. ZAKONY – pijarskie, jezuickie,
  3. COLLEGIUM NOBILIUM –szkoła posiadająca charakter uczelni wyższej[1], założona w 1740 w Warszawieprzez pijaraStanisława Konarskiego. – program dydaktyczno-wychowawczy. Nauka trwała 8 lat, było 5 klas. Program nauczania: łacina, język polski, j. niemiecki, j.francuski, historia, geografia, matematyka, fizyka, nowożytna filozofia. Ponadto nauka musztry wojskowej, tańca, gimnastyki, jazdy konnej, teatr.  Program wychowania :  „Bóg- Ojczyzna-Cnota”. Placówka zapoczątkowała reformę szkół pijarskich, do wypracowanych w Collegium Nobilium rozwiązań nawiązywała także Komisja Edukacji Narodowej.
  4. 11. AKADEMIA KRAKOWSKA – 12 maja 1364r. dyplom fundacyjny Kazimierza Wielkiego, zgoda Papieża Urbana V. Posiadała wydziały sztuk wyzwolonych, prawa, medycyny, ale brak wydziału teologicznego. Jadwiga Andegaweńska ubiega się o reformę uniwersytetu i  w 1397 utworzono wydział teologiczny.  W 1400r. Władysław Jagiełło wydaje dyplom odnowienia uniwersytetu.  Uniwersytet upadł po śmierci króla.
  5. 4 STANY WYCHOWANIA – duchowny, rycerski, mieszczański, chłopski
  6. Historia WYCHOWANIA JAKO NAUKA INTERDYSCYPLINARNA – pedagogika,socjologia,psychologia,filozofia

14.CYTAT O DZIECIACH SPARTAŃSKICH  - - " całe ich wychowanie do tego szczególnie zmierzało, aby umieli słuchać rozkazów, pracę wytrzymywać i w boju zwyciężać. "

  1. PAIDAGOGOS - oznacza niewolnika w starożytnej Grecji, mającego odprowadzać chłopców do palestry 
  2. GIMNAZJONY - w starożytnejGrecjibył to zespół tylko częściowo krytych budowli, które były przeznaczone do ćwiczeń fizycznych. Jego centralną część stanowił kompleks bieżni, boisk i portyków. W gimnazjonie znajdowały się też palestra i stadion. W gimnazjonach również nauczano i stąd współczesne szkoły średnie noszą nazwę gimnazjum.

17.GRAMATYSTA - nauczał pisania, czytania, rachunków i literatury, nauczyciel w starożytnych Atenach .

  1. LUTNISTA - zaczynali uczyć się muzyki u lutnisty. Tu uczyli się gry na lutni,flecie, śpiewu, deklamacji, wyrabiali poczucie rytmu i melodii.
  2. PALESTRA - w starożytnej Grecjiszkoła zapasów i boksu. Zazwyczaj wchodziła w skład gimnazjonu. Członkami palestry byli wolni chłopcy i młodzieńcy, którzy ćwiczyli pod kierunkiem trenera 
  3. Szkoły w średniowiecznej europie – nazwy 1)Parafialne 2)Katedralne 3)Klasztorne 4)Kolegiackie
  4. EKSTRANEUSZ – uczeń świecki, nie stający się zakonnikiem po zakończeniu nauki
  5. OBLAT – „Bogu poświęcony” , uczeń szkoły klasztornej, przyszły zakonnik
  6. 23. SCHOLASTYK - szkołę klasztorną kierował magister , duchowny, będący członkiem kapituły, sprawujący nadzór nad szkołami w swojej diecezji.
  7. 24. Sofroniści – nadzorują gimnazjony, urzędnicy

25.szkoły prowadzone przez zakonników – jezuici i pijarzy, kolegia jezuickie i pijarskie,

  1. Konarski (1700-1773) – należał do zakonu pijarów i założył w 1740r Collegium Nobilium w Warszawie. Studiował w Collegium Nazarenum z Rzymie. Był wybitnym pedagogiem, inicjatorem programu reformy oświaty w Polsce w drugiej połowie XVIIIw. Odznaczony medalem „sapereauso” – „temu, który ośmielił się być mądrym”.
  2. Rodzaje wydziałów na uniwersytecie w średniowiecznej europie: Pełny uniwersytet średniowieczny składał się z 4 wydziałów: sztuk wyzwolonych (artium), prawa (świeckiego i kanonicznego), medycyny i teologii. Niepełne studium generale nazywano akademią; wydział sztuk wyzwolonych stanowił pierwszy stopień nauczania.
  3. Wychowanie stanowe w Europie – rodzaje podział na cztery stany społeczne : duchowny, rycerski, mieszczański, chłopski kodeks rycerski, siedem cnót rycerskich przygotowanie do rzemiosła – 1) uczeń (terminator) 2) czeladnik (towarzysz) 3) mistrz