Proszę państwa do gazu - geneza utworu i gatunek
Na genezę utworu miały wpływ autentyczne wydarzenia historyczne oraz osobiste doświadczenia autora, który był więziony m.in. w niemieckim obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau. Opisany w opowiadaniu transport Żydów z Sosnowca i Będzina odnosi się do rzeczywistych wydarzeń z czasów II wojny światowej. Borowski wykorzystał własne obserwacje i przeżycia, nadając im literacką formę. Niektórzy krytycy niesłusznie utożsamiali głównego bohatera z samym pisarzem, tymczasem postać Tadka ma charakter literacki i pełni funkcję narratora–świadka obozowej rzeczywistości.
Utwór należy do gatunku opowiadania – jest to krótki utwór prozatorski o stosunkowo prostej, nierozbudowanej fabule, skoncentrowanej wokół jednego zasadniczego problemu. „Proszę państwa do gazu” wpisuje się także w nurt literatury obozowej, której celem jest ukazanie mechanizmów funkcjonowania niemieckich obozów koncentracyjnych oraz psychicznych i moralnych konsekwencji, jakie rzeczywistość obozowa wywierała na człowieka.
