Spis treści:

Jak powstaje piorun kulisty?

Piorun kulisty to wyjątkowo rzadkie zjawisko meteorologiczne i swoisty rodzaj wyładowania atmosferycznego. Wyglądem przypomina świetlistą kulę, która osiąga nawet kilkadziesiąt centymetrów średnicy.

Według relacji świadków porusza się w różnych kierunkach, wydając przy tym dźwięki przypominające syczenie lub warczenie. Może być biały, żółty lub jasnoniebieski.

Czas trwania zjawiska zwykle nie przekracza kilkudziesięciu sekund. Teoretycznie można zaobserwować je w trakcie silnych burz. Istnieją jednak doniesienia o pojawianiu się pioruna kulistego w trakcie słonecznego dnia.

Naukowcy nie osiągnęli porozumienia co do tego, jak powstaje piorun kulisty. Główne koncepcje głoszą, że stanowi on rodzaj wyładowania elektrycznego, choć nie sposób wytłumaczyć szczegółów jego działania.

Przeczytaj również: Największe nawałnice po 2000 roku w Polsce. Co było ich przyczyną?

Co wywołuje piorun kulisty?

Dwaj naukowcy z Uniwersytetu Canterbury, John Abrahamson i James Dinnis, zaproponowali dla tego zjawiska wyjaśnienie, które może okazać się najbardziej trafne.

Co wywołuje piorun kulisty? Według nich powstaje on, gdy zwykły piorun uderza w ziemię. W efekcie tego unosi nieco rozgrzany krzem, który jest składnikiem skorupy ziemskiej, a poprzez wysoką temperaturę i przetopienie skał glebowych opary krzemu wydostają się ze szczelin glebowych i unoszą, formując się najpierw w pierścień, a później w kulę.

Innymi słowy, piorun kulisty jest kulą rozgrzanego gazu, powstającą z uderzenia pioruna o ziemię i uniesienia cząstek krzemu.

Naukowcy twierdzą, że atomy krzemu wchodzą w reakcję z tlenem, a to prowadzi do wydzielania się energii w postaci promieniowania elektromagnetycznego, czyli światła. Badania przeprowadzone w 2008 r. wykazały, że to poprawna hipoteza.

Wciąż jednak część naukowców podchodzi sceptycznie do kwestii istnienia pioruna kulistego, nazywając go złudzeniem optycznym. Uważają oni, że jeżeli czas trwania zwykłego pioruna wydłuża się, to obserwator może mieć wrażenie, że widzi kulę światła.

Czy piorun kulisty może wpaść do domu?

Wiele osób zastanawia się, czy piorun kulisty może wpaść do domu. Choć zdania na ten temat są podzielone, to zaobserwowano kilka takich przypadków. Świadkowie na poparcie swoich słów pokazują fizyczne ślady, które należy uznać za prawdziwe.

Przeczytaj również: Bow echo – apokaliptyczny wał na niebie

Czy piorun kulisty jest niebezpieczny?

Głównym problemem związanym z piorunem kulistym jest rzadkość jego występowania. Z tego powodu bardzo trudno przeprowadzić rzetelne badania, które mogłyby ocenić zagrożenie oraz konsekwencje, jakie niesie za sobą to zjawisko.

Ball_lightning
Piorun kulisty na rycinie z XIX wieku /fot. Wikipedia (domena publiczna)


Wiadomo jednak, że po pojawieniu się, piorun kulisty zanika lub eksploduje i to właśnie ta druga możliwość może stanowić potencjalne zagrożenie dla przebywających w pomieszczeniu osób. Oczywiście porażenie piorunem kulistym może być bardzo niebezpieczne, dlatego najlepiej go unikać.

Piorun kulisty — naukowe wyjaśnienie

Według profesora Piotra Sułkowskiego z wydziału fizyki Uniwersytetu Warszawskiego wciąż nie znamy jasnej odpowiedzi na pytanie, czym jest piorun kulisty. Sam fizyk nie potwierdza jednoznacznie hipotezy mówiącej o istnieniu pioruna, ale także nie zaprzecza jej, pozostawiając pole do dalszych badań.

Tajemnicze zjawisko pioruna kulistego analizowane jest już od ponad 150 lat. Aby rozwikłać tę zagadkę, wytwarzano między innymi reakcje jądrowe, antymaterię czy promieniowanie mikrofalowe.

Obecnie środowisko naukowe potwierdza tylko jeden przypadek zarejestrowania pioruna kulistego przez specjalną aparaturę. Zdarzyło się to w 2014 r. w Chinach. Niestety, na podstawie jednej obserwacji trudno odpowiedzieć na szereg pytań, które stawia przed nami ten fenomen.


Rozwiąż nasze quizy:

QUIZ ortograficzny. Czy wiesz, jak zapisać te rzadko używane wyrazy?

Bardzo trudny QUIZ z wiedzy ogólnej. Nieliczni zdobywają 100 proc.

QUIZ: Byłeś uczniem w PRL? Z łatwością odpowiesz na te pytania, choć przy 9. może być różnie