Jak duży jest mózg? 

Złożony w 80 proc. z wody mózg zawiera około 100 mld neuronów. Obecne w nim naczynia krwionośne mają łącznie 160 tys. kilometrów długości, a prędkość przesyłu impulsu nerwowego jest bliska 400 km/h. Waga narządu nie jest jednak tak duża, jak można by się po tych danych spodziewać — przeciętny mózg waży jedynie 1,5 kg. Co ciekawe, nie ma jednak żadnych korelacji między wagą mózgu a poziomem inteligencji. Wielu sławnych uczonych miało mózgi lżejsze od przeciętnej, np. mózg Alberta Einsteina ważył niewiele ponad 1,2 kg.  

Za co odpowiadają poszczególne obszary mózgu? 

Z lekcji biologii wiemy, że główna część mózgu dzieli się na półkule. Każda z tych części ma swoją funkcję. Lewa jest odpowiedzialna m.in. za liczenie, analizowanie, logiczne myślenie, czytanie i pisanie; natomiast prawa za zdolności artystyczne, wyobraźnię, rozróżnianie kolorów czy emocjonalność. Mitem okazuje się jednak stwierdzenie, że wyniki ludzi w konkretnych obszarach zależą od lepszego rozwinięcia półkuli odpowiedzialnej za ten obszar. Według naukowców najlepsze wyniki w jakimkolwiek obszarze osiągają ludzie, którzy w trakcie zajmowania się nim używają obu części mózgu. Co jednak warto dodać, medycynie znane są także przypadki pacjentów po uszkodzeniach obszarów mózgu, u których sprawne segmenty narządu przejęły rolę tych nieczynnych lub wyciętych! Niestety, czasami jednak zdarzają się urazy i choroby, które mogą spowodować zmiany w umiejętnościach, zachowaniu czy osobowości człowieka, jeśli zniszczeniu ulegnie część mózgu odpowiedzialna za konkretne umiejętności lub odczuwanie określonych emocji.  

Różnice między mózgiem kobiet a mózgiem mężczyzn 

Z badań wynika, że mózgi kobiet są mniejsze od męskich o około 10 proc. Jak twierdzi profesor psychiatrii Piotr Gałecki, nie przekłada się to jednak na liczbę komórek nerwowych, ponieważ u kobiet są one po prostu dużo bardziej zagęszczone. Zależne od płci różnice widać też w budowie organu: w kobiecym mózgu większy procent całości zajmuje istota szara i ciało modzelowate, a w męskim istota biała oraz ilość płynu mózgowo-rdzeniowego. 

157033128_m
Mózgi kobiet i mężczyzn różnią się od siebie /123RF/PICSEL

W zależności od płci, mózgi kobiet i mężczyzn używają innych obszarów do konkretnych działań. Przykładowo podczas mówienia kobiety używają obu półkul, a mężczyźni tylko jednej. Z różnic w budowie narządu wynikają też predyspozycje płci: np. mężczyźni mają lepszą orientację przestrzenną, a kobiety wyższe kompetencje językowe. Co jednak warte podkreślenia, według najnowszych badań poziom wiedzy ogólnej u obu płci jest na tym samym poziomie. 

Mózg działa 24 godziny na dobę

Mózg, podobnie jak kilka innych narządów, takich jak serce czy płuca, działa cały czas, nawet gdy śpimy lub odpoczywamy. Dzięki temu codziennie możemy wytworzyć nawet 70 tysięcy myśli! Co jednak najciekawsze, 90 proc. decyzji jest przez nas podejmowana nieświadomie, ponieważ w istocie nie zastanawiamy się np. nad tym, jaki ruch w danej chwili musimy wykonać. Wiemy też, że do pracy mózgu potrzebny jest tlen, a jego brak nie może trwać więcej niż 6 minut, ponieważ organ zaczyna obumierać. Stąd właśnie podczas resuscytacji najistotniejsze jest podtrzymywanie krążenia. 

Jaką część mózgu wykorzystujemy? 

Od wielu lat krąży mit, że wykorzystujemy tylko 10 proc. możliwości naszego mózgu. Został on nawet powielony w filmie Lucy Luca Bessona. Tak naprawdę całość naszego mózgu jest nieustannie aktywna. Po prostu jego obszary w poszczególnych momentach pracują z mniejszą lub większą intensywnością. Co by się jednak stało, gdyby wszystkie obszary mózgu włączyły się do działania jednocześnie z dużą mocą? Niestety, nie pojawiłyby się wówczas nadprzyrodzone moce, a atak epileptyczny. Ograniczenia w korzystaniu z części mózgu mogą powodować natomiast niektóre choroby czy dysfunkcje jak np. Alzheimer. 

Mózg nie boli 

Jednym z najciekawszych faktów dotyczących mózgu jest o tym, że narząd ten nie jest wyposażony w receptory odpowiedzialne za odczuwanie bólu, a co za tym idzie – operacje wykonywane na mózgu nie bolą. Dlaczego więc znieczula się pacjentów do takich zabiegów? Robi się to, ponieważ bolesne jest samo dotarcie do mózgu: przez skórę, czaszkę i opony mózgowe, które trzeba ponacinać. Natomiast znacznie częstszą, niż myślicie, praktyką jest wybudzanie pacjentów w trakcie operacji mózgu w celu ocenienia, czy to, co „naprawili” chirurdzy, działa już w odpowiedni sposób.  

Jak mózg zmienia się z wiekiem? 

Mózg rośnie oraz rozwija się wraz z człowiekiem. Wiemy, że w wieku 18 lat dochodzi do powstania 100 mld neuronów. Pełną dojrzałość organu człowiek osiąga w wieku 25 lat, a pierwszy większy spadek liczby neuronów obserwuje się po 35. roku życia. W wieku starszym neuronów jest już dużo mniej, zatem następuje stopniowe pogarszanie się pracy mózgu. By jednak nasz mózg działał sprawnie jak najdłużej, trzeba wciąż stymulować jego pracę, np. rozwiązując zagadki logiczne czy krzyżówki, a także dbając o aktywność fizyczną. Aktywny mózg jest dużo bardziej odporny na starzenie czy choroby obniżające jego możliwości.