Czym jest joint venture?

W dosłownym znaczeniu to ,,wspólne przedsięwzięcie”.  W biznesie joint venture oznacza podmiot stworzony wspólnie przez więcej niż jedną firmę w celu realizacji określonego zadania lub prowadzenia konkretnej działalności. Współudziałowcy joint venture dzielą między siebie zyski i koszty z prowadzonej wspólnie działalności. W klasycznej formie joint venture jest stworzony jako odrębne przedsiębiorstwo, do którego tworzące je organizacje wnoszą kapitał zakładowy i którego są współwłaścicielami. W rzeczywistości jednak nie w każdym przypadku joint venture jest osobno powołaną spółką. Niekiedy może to być jedynie bardzo bliska współpraca dwóch podmiotów, które przeznaczyły kapitał na daną wspólnie realizowaną działalność i następnie rozliczają się, dzieląc koszty i przychody zgodnie z umową zawartą w momencie powstania joint venture, nie tworząc jednak oddzielnego podmiotu gospodarczego. Partnerzy międzynarodowego joint venture zawierając między sobą umowę uzgadniają w niej wzajemne proporcje udziałów w postaci:

  • raportów rzeczowych,
  • środków pieniężnych,
  • know-how,
  • znajomości lokalnego rynku, przepisów prawnych i zwyczajów,
  • sieci powiązań z krajowymi i zagranicznymi kanałami dystrybucji i zakupu.

Można wyróżnić następujące formy joint venture:

    • narodowe - partnerzy pochodzą z tego samego kraju;
    • zagraniczne – uczestnicząw nich podmioty z różnych krajów, bez udziału kraju przyjmującego;
    • międzynarodowe - partnerzy pochodzą z różnych krajów, w tym także z kraju, gdzie wspólne przedsięwzięcie ma siedzibę;
    • mieszane – uczestnicząw nich zagraniczne przedsiębiorstwa i rząd kraju przyjmującego.

Najbardziej rozpowszechnione są międzynarodowe joint ventures.

Cele utworzenia spółki joint venture:

sprzedaż produktów jednego z podmiotów; budowa sieci sprzedaży; wytwarzanie produktów; realizacja określonych etapów wytwarzania produktów.

Zalety joint venture:

partnerzy dzielą się ryzykiem finansowym oraz kosztami; możliwosć dostępu do nowych technologii dzięki partnerowi; wymiana know- how między partnerami; brak konieczności przeprowadzania analizy rynku, na którym wcześniej działał już partner; szersza sieć sprzedaży; możliwość wejścia na rynek partnera ze swoimi produktami; ulgi podatkowe – społka zwolniona od płacenia podatków przez pierwsze 3 lata działalności; dostępność do rynku taniej siły roboczej; (Rosnący w Polsce popty na produkty zagraniczne).

Wady :

partnerzy dzielą się zyskami możliwe problemu ze stworzeniem kontraktu joint venture ryzyko nieporozumien odnośnie podziału zasobów oraz sposobu zarządzania wspólnym przedsiębiorstwem możliwe trudności w komunikacji partnerów możliwy konflikt intersów ryzyko utraty rynku ryzyko dla eksportera sprzeczności interesów na rynkach eksportowych, gdzie również działa firma joint venture koszty utworzenia i możliwość niepowodzenia, ponadto utworzenie wspólnego przedsiębiorstwa wymaga więcej czasu i energii niż inne formy eksportu kooperacyjnego struktura zarządzania jest bardziej sztywna niż w innych formach wspólnych przedsięwzięć

PRZYKŁADY JOINT VENTURE :

Najlepszymi przykładami spółek joint venture są  przede wszystkim supermarkety, które w ostatnich latach stały się popularnymi centrami handlowymi. To właśnie one w największej mierze korzystają  z ulg podatkowych i luk prawnych, a jeśli chodzi o zatrudnianie taniej  siły roboczej, to również w tym względzie nie mają sobie równych. Pracownicy tacy bowiem są wykorzystywani pracując wiele godzin często w okropnych warunkach za bardzo niskie wynagrodzenie.

Joint veture są z reguły tworzone przez przedsiębiorstwa, które posiadają odmienne profile działalności, zbiegające się w jakimś określonym punkcie, w którym ich doświadczenie lub zasoby stają się komplementarnePrzykładem takiego joint venture jest Sony Ericsson, w którym połączone zostało doświadczenie dwóch firm: Ericsson – firmy z branży telekomunikacyjnej oraz Sony – firmy z branży multimedialnej.Współpracując ze sobą, firmy te tworzą telefony posiadające wiele funkcji multimedialnych. Gdyby chciały zbudować takie telefony oddzielnie, każda z tych firm musiałaby przeznaczyć duże środki na badania i rozwój w dziedzinie, w której jej doświadczenie jest mniejsze.

  • Coca-Cola Co. i Procter & Gamble zdecydowały o utworzeniu joint venture, w którym będą mieć po 50% udziałów. Firmy chcą w ten sposób zwiększyć sprzedaż towarów, m.in. takich marek jak Sunny Delight, Minute Maid i Pringles.
  • Nie wybrano jeszcze nazwy nowej firmy. Zakłada się, że jej obroty wyniosą rocznie ponad 4 mld USD, a w ciągu dwóch kolejnych lat wzrosną do 5 mld USD.Joint venture będzie mieć 15 zakładów i zatrudniać 6 tys. osób.
  • Francuski gigant medialny Vivendi Universal stworzył joint venture z Sony Music Entertainment. Oba koncerny chcą stworzyć własną stronę muzyczną. Powstała firma będzie występować pod nazwą Duet i jej zadaniem będzie współzawodniczenie z Napsterem. Nowa strona będzie posiadać wszelkie prawa autorskie koncernów Sony i Vivendi,  ale planuje jeszcze kupienie praw autorskich od innych wytwórni. Zarówno Sony jak i Vivendi będą miały równe udziały w Duecie i będą oferować serwis oparty ma abonamencie oraz opcję płacenie za pojedyncze wysłuchanie utworu.
  • Firma VAN PUR została utworzona w 1989 r. jako spółka joint venture z udziałem kapitału niemieckiego. Nowoczesny zakład Browaru VAN PUR powstał w rekordowym czasie zaledwie pięciu miesięcy. Inwestycja ta została przeprowadzona pod nadzorem zespołu specjalistów. Pierwsze piwo wyprodukowano w rakszawskim browarze 2-go maja 1993 r.
  • Firmy Daewoo-FSO i Henkel-Polska zawarły porozumienie, które zaowocowało powstaniem spółki joint venture Henkel Teroson Automotive Polska w 
  • Ciechanowie.
  • PSA-Peugeot Citroen utworzył spółkę joint venture z chińską firmą Chang’an Automobile, która będzie produkować samochody osobowe i półciężarówki.

Joint Venture nie należy do łatwych sposobów nawiązywania współpracy między przedsiębiorcami, ale jeżeli wykażą sie oni cierpliwością i odpowiednio sformułują kontrakt oraz zawrą w nim wszelkie rozstrzygnięcia możliwych konfliktów między partnerami, na pewno przedsiewzięcie okaże się bardzo owocne.

Na zakończenie należy jeszcze dodać, że spółek typu joint venture z roku na rok w Polsce jest coraz więcej, natomiast krajowe przedsiębiorstwa ulegają powoli likwidacji. Wydaje się także, że w pierwszym etapie ekspansji kapitału zagranicznego obserwuje się jego szczególną aktywność w dużych aglomeracjach i ośrodkach przemysłowych. Z czasem można jednak oczekiwać ( i właściwie już ma to miejsce) poważniejszego napływu kapitału zagranicznego także do regionów, w których inwestuje on obecnie niewiele.

Bibliografia:

Praca zbiorowa pod redakcją Jerzego Altkorna - Podstawy Marketingu, wyd. Instytut Marketingu Kraków 2004

Renata Oczkowska, Zeszyty naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie nr 720, Kraków 2006

Strony internetowe:

http://www.findict.pl/slownik/joint-venture/

http://www.spolki.wpos.pl/6.php