Samorząd terytorialny składa się z ogółu osób zamieszkujących na obszarze danej jednostki terytorialnej. Jest to forma zbiorowości lokalnej, której zadaniem jest realizacja zadań publicznych na rzecz mieszkańców. Funkcjonuje we wszystkich państwach, opartych na systemach demokratycznych.

Reforma administracjipublicznej z dnia 1 stycznia 1999 roku doprowadziła do zmian w podziale terytorialnym państwa i tym samym strukturze samorządu terytorialnego. Chcąc zwiększyć obywatelom wpływ na decyzje w sprawach lokalnych a także przekazania części obowiązków i uprawnień władzy centralnej innym organom powołano samorządy na szczeblu powiatowym i wojewódzkim. Długość ich kadencji wynosi 4 lata.

Podstawową jednostką samorządu terytorialnego jest gmina. W jej skład mogą wchodzić jednostki pomocnicze (sołectwa w gminach wiejskich a w miastach dzielnice). Organem stanowiącym i kontrolnym gminy jest rada (organ uchwałodawczy).

Zadania rady:

A) uchwalanie aktów prawa miejscowego

B) uchwalanie budżetu gminy oraz rozpatrywanie sprawozdań z jego realizacji

C) podejmowanie uchwał dotyczących wysokości podatków

D) podejmowanie uchwał dotyczących spraw majątkowych gminy

E) powoływanie oraz odwoływanie zarządu gminy - organ wykonawczy

F) powoływanie oraz odwoływanie wójta, burmistrza, prezydenta miasta, który kieruje pracami zarządu oraz urzędu gminy

Sejmik województwa dokonuje wyboru organu wykonawczego, jakim jest zarząd województwa.

Do zadań organów wykonawczych zaliczamy:

A) wykonanie uchwał podjętych przez radę/sejmik

B) zarządzanie majątkiem gminy, powiatu lub województwa a także jej budżetem

C) wykonywanie zadań własnych jak też zleconych przez państwo

Na czele zarządu stoją: w gminie wójt burmistrz lub prezydent miasta, w powiecie starosta a w województwie marszałek.

W Polsce są 373 powiaty oraz 63 miasta na prawach powiatu. Powstanie takiego miasta jest zależne od:

A) Liczby mieszkańców

B) odrębnej administracji wymaganej na szczeblu powiatowym

C) lokalizacja przyjazna mieszkańcom miasta (wszystkie instytucje zgrupowane w jednym miejscu)

W województwie samorząd zajmuje się prowadzeniem regionalnej polityki rozwoju, która polega m.in. na:

A) dbałość o rozwój gospodarczy i rynek pracy

B) pozyskiwanie i efektywne wykorzystywanie środków materialnych, pochodzących zarówno ze źródeł publicznych a także prywatnych

C) prowadzenie i wspieranie przedsięwzięć zmierzających do podnoszenia kwalifikacji przez obywateli

D) ochrona środowiska naturalnego

E) dbałość o rozwój kultury oraz turystyki

Sejmik województwa to organ stanowiący a także kontrolny, w zakresie jego kompetencji znajdują się m.in.:

A) uchwalanie aktów prawa miejscowego

B) opracowanie strategii rozwoju regionalnego województwa

C) uchwalanie budżetu oraz rozpatrywanie sprawozdań z jego realizacji

D) współpraca międzynarodowa województwa

E) uchwalanie stosownych aktów dotyczących spraw majątkowych

Wybory do sejmików są powszechne, równe, tajne i bezpośrednie. Członków sejmików wybierają pełnoletni obywatele. Marszałek województwa zajmuje się:

A) koordynuje prace zarządu województwa

B) prowadzi istotne, bieżące sprawy dotyczące regionu

Nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem samorządu województwa prowadzą Prezes Rady Ministrów wraz z wojewodą.

W województwie występuje tzw. dualizm władzy, czyli współistnienie na jednym szczeblu administracji rządowej i samorządowej.

Przedstawicielem Rady Ministrów na terenie województwa jest wojewoda:

A) stoi na straży interesów państwa

B) nadzoruje działalności samorządu terytorialnego

C) powołuje go Prezes Rady Ministrów

Organami administracji samorządowej w województwie są:

A) sejmik wojewódzki będący organem stanowiącym

B) zarząd będący organem wykonawczym