Nazwa "folklor" została po raz pierwszy użyta w Anglii w XIX wieku. Na język polski można przetłumaczyć ją dosłownie jako "wiedza ludu". Do folkloru danego obszaru zalicza się całą twórczość ludową - muzykę, tańce, mowę (gwarę), pieśni, stroje i rękodzieła. Z pojęciem folkloru wiążą się także inne pojęcia, jak etnologia - czyli nauka, która bada kulturę ludową - i etnografia - która zajmuje się opisywaniem tej kultury.

Kiedy mówimy o folklorze, bardzo często pojawia się termin "region", który oznacza tu obszar zamieszkały przez ludzi, których kultura, zajęcia i sposób życia różnią się od innych sąsiedzkich obszarów. W Polsce wyróżnić możemy następujące regiony:

  • Lubelskie
  • Kujawy
  • Podlasie
  • Mazowsze
  • Kaszuby
  • Pomorze
  • Wielopolska
  • Śląsk
  • Podhale

Tańce ludowe możemy pogrupować właśnie według regionów na których występowały. Tak więc na Śląsku można wyróżnić trojak, lipkę, koziorajkę, starą babę; na Kujawach - kujawiak, chodzony (który był właściwie ludowym polonezem); w Wielkopolsce - chodzony, walczyk i wiesiołek; a na Kaszubach - owczarz, szewc i rüs dwa. Oprócz tańców regionalnych w Polsce występowały tzw. tańce naśladowcze, w których tancerze naśladowali ruchami i mimiką czynności zasugerowane w nazwie tańca. Za przykład można tu podać takie tańce jak miotlarz czy ceglarz.

W Polsce możemy spotkać wiele różnych instrumentów ludowych. Do najpopularniejszych, występujących na terenie całego kraju, zaliczyć można grzechotki, terkotki, gwizdki, fujarki. Oprócz nich występowały instrumenty regionalne. Tutaj można wymienić dudy, które w zależności od regionu mogły mieć różne nazwy - składały się z worka z koziej skóry i dwóch piszczałek, z których jedna nazywana była przebierką. Na Podhalu pasterze grali na trembitach - długich trąbach, o długości nawet do 5 metrów. Z instrumentów strunowych do najpopularniejszych należały małe skrzypce - mazanki, oktawki, basy, maryna. W niektórych rejonach grano także na bębnach, dzwonkach, okarynach i klarnetach.

Muzyka ludowa najczęściej wykonywana była zespołowo przez kapele ludowe. Ich skład mógł się różnić w zależności od regionu, jednak najczęściej składały się ze skrzypiec, dud, klarnetu i bębna.

Wśród badaczy polskiej muzyki ludowej do najwybitniejszych należą: Józef Ligęza, Jan Bystroń, Jadwiga i Marian Sobiescy, ks. Władysław Skierkowski, a przede wszystkim Oskar Kolberg. Jego życie przypada na lata 1814-1890. Przez 50 lat jeździł po Polsce i zapisywał pieśni ludowe we wszystkich wariantach, które spotkał. Opisywał także życie i zwyczaje ludowe. Jest autorem 24-tomowego dzieła, które zatytułował "Lud i jego zwyczaje, sposób życia, mowa, przysłowia, obrzędy, gusta, zabawy, pieśni, muzyka i taniec". Wydał także zbiory pieśni charakterystycznych dla każdego regionu polskiego.