Suwak logarytmiczny opracowano oraz skonstruowano w 1620 roku. Dokonał tego Gunter, matematyk mało nam znany. Wynalazek bardzo szybko się przyjął i wyparł liczydło. Po pewnym czasie został udoskonalony przez Wingete’a i Patridge’a. Suwak jaki znamy dzisiaj jest konstrukcją z 1850 roku. Dzięki niemu wielu ludzi na nim skorzystało. Stosowali go naukowcy, fizycy, matematycy, astronomowie, żeglarze, uczniowie. Wyparły je dopiero kalkulatory w latach 70-tych XX wieku, ponieważ były prostsze w obsłudze i miały większy zakres wykonywania działań.

Suwak logarytmiczny jest złożony ze stałej części, która jest linijką, wysuwki, która porusza się po linijce po jej wyżłobieniach oraz okienka ruchomego ze szkiełkiem. Na szkiełku są zaznaczone rysy: jedna albo trzy. Na korpusie suwaka jest naniesiony zespół podziałek odpowiednio powiązanych. Podziałki znajdują się na górnej części linijki. Na suwaku jest siedem podziałek : A, B, C, D, I, K, L.

Wszystkie liczby od jeden do dziesięć są zaznaczone w miejscach, które odpowiadają ich wartości logarytmu przy ustalonej podstawie.

Sposób działania suwaka jest oparty na logarytmicznej skali.

Czyli najpierw obieramy jakiś odcinek, który będzie naszą jednostką długości, np. 20 cm, od punktu początkowego skali będą odmierzane odcinki, tak aby ich miara była równa dziesiętnym logarytmom pewnego szeregu liczb. W początkowym punkcie wpisujemy liczbę 1, ponieważ  log 1 = 0.

Na logarytmicznej skali odległość punktu a od 1 w takiej skali będzie wynosiła log a.

ZASADY, KTÓRYMI NALEŻY SIĘ KIEROWAĆ

PRZY WYKONYWANIU DZIAŁAŃ PRZY POMOCY SUWAKA

Aby obliczyć co na suwaku należy ustawić dwie liczby naprzeciwko siebie, ale te liczby będą się znajdowały na różnych skalach. Jeżeli odczytamy wynik na jednej i drugiej skali otrzymamy wynik naszego działania. Te czynności są wykonywane przy użyciu okienka.

Schematy do wykonywania elementarnych obliczeń:

1. Suwak daje nam układ cyfr, toteż zawsze musimy dobrać do nich stosowny czynnik 10n, przy czym n jest całkowita. W taki sposób ustalamy miejsce dla przecinka dziesiętnego.

2. Przy złożonych obliczeniach nie odczytuje się pośrednich wyników. Za każdym razem ustawiamy na nich środkową rysę z okienka. Dlatego tak ważna jest kolejność wykonywania działań, by ostateczny wynik był odczytany na skali nieruchomej.

3. Czasami może się zdarzyć, że nasz punkt a wyjdzie poza skalę. Wtedy kreskę okienka nastawimy na jeden koniec skali wysuwki. Teraz trzeba przerzucić wysuwkę tak, aby pod kreską okienka był drugi koniec ze skali. Szukany wynik, można będzie odczytać na nieruchomej skali, naprzeciwko punktu a.

Zakres na jakim możemy wykonywać działania przy użyciu suwaka logarytmicznego jest dosyć duży. Możemy mnożyć, dzielić, potęgować, pierwiastkować oraz logarytmować.

Mnożąc przy użyciu suwaka logarytmicznego opieramy się na twierdzeniu

log a b = log a + log b

W celu pomnożenia dwóch liczb, ustawiamy wartość mnożnej na podziałce D, natomiast mnożnik na wysuwce. Teraz należy przesunąć wysuwkę w taki sposób, żeby początkowa jedynka była naprzeciwko mnożnej, która jest ustawiona na podziałce D. Wynik odczytujemy na wysuwce na nieruchomej podziałce D pod mnożnikiem.

Dzieląc przy użyciu suwaka logarytmicznego opieramy się na twierdzeniu

log a/b = log a - log b.

Aby obliczyć a : b należy wykonać kilka czynności. Po pierwsze ustawiamy dzielnik b na wysuwce na podziałce znajdującej się nad dzielną a. Dzielną a ustawiamy na nieruchomej linijce.

3. Podnoszenie do kwadratu przy użyciu suwaka logarytmicznego:

Ustawiamy suwak w ten sposób, żeby kreska ramki znajdowała się na liczbie a na skali D, wartość a2 należy odczytać na skali A pod kreską.

Pierwiastek kwadratowy:

Liczbę podpierwiastkową a należy podzielić na dwucyfrowe klasy:

- dla liczb, które są większe od jeden po lewej stronie przecinka

- dla liczb, które są mniejsze od jeden po prawej stronie przecinka

Jeśli na pierwszej skali oprócz czysto zerowych liczb jest tylko jedna cyfra różna od zera, wtedy liczbę a stawiamy na lewej połówce skali A. Natomiast, jeśli są dwie cyfry, wtedy liczba a będzie na prawej połowie w skali A. Wynik pierwiastkowania należy odczytać pod kreską na ramce skali D.

Podnoszenie liczby do potęgi trzeciej  

Skala K jest złożona z trzech takich samych części: lewej, prawej i środkowej. Liczbę a należy ustawić, z pomocą kreski na ramce na skali D oraz wynik odczytać pod kreską na ramki w skali K.

Pierwiastek stopnia trzeciego

Podpierwiastkową liczbę a należy podzielić na 3 klasy:

- dla a > 1 na lewo

- dla a < 1 na prawo

Jeżeli lewa skrajna klasa ma:

- jedną cyfrę, wtedy liczbę a ustawimy na lewej części na skali K

- dwie cyfry, wtedy liczbę a ustawimy na środkowej części na skali K

- trzy cyfry, wtedy liczbę a ustawimy na prawej części na skali K

Wynik pierwiastkowania można odczytać pod kreską na ramki w skali D.

Dokładność rachunków wykonywanych przy zastosowaniu suwaka jest zależna od rozmiaru skali, od precyzyjności ustawienia lub odczytu liczby ze skali suwaka a także od liczby n, będącą liczbą ustawień oraz odczytów liczb z suwaka łącznie. Jeśli przyjmiemy, że podziałka na suwaku jest wykonana dosyć dokładnie wtedy średni błąd odczytu będzie wynosi około 0,001 (dla suwaka, który ma długość 25 cm.). Jest to około 0,1 % odczytywanej liczby. Średni błąd dla mniejszego suwaka jest odpowiednio większy, natomiast dla większego suwaka -  mniejszy (na przykład dla suwaka, który ma długość 12,5 cm, błąd równa się około 0,2%, z kolei dla suwaka długości 50 cm - 0,02%).

Wiadomo, że jeżeli chcemy na suwaku wykonywać bardzo dokładne obliczenia musimy zbudować suwak z bardzo dokładną skalą. Do specjalnych, dokładnych obliczeń używa się suwaków o długości około jednego metra. Suwak opisany wyżej jest suwakiem używanym do podstawowych obliczeń rachunkowych. Nie znaczy, to, że istnieje tylko jeden rodzaj suwaków, istnieje ich wiele, różnią się sposobem w jaki wykonuje się działania lub przeznaczeniem.

Jeżeli chodzi o sposób w jaki wykonuje się działania, to mamy suwaki: walcowe, tarczowe lub linijkowe. Mogą one mieć 125 mm długości do 1 metra. Zbudowane są z drewna, tektury lub metalu. Różnić je może również rodzaj podziałki.

Jeżeli wziąć pod uwagę przeznaczenie suwaka, możemy wyróżnić „suwak precyzyjny”, który różny jest od zwykłego przez podziałkę, jest ona podzielona na 2 części. Pierwsza część zawiera liczby od jeden do 3,162 oraz leży na miejscu podziałki B i A. Druga jej część zawiera liczby od 3,162 do 10. Jest ona umieszczona na miejscu podziałki D i C. W taki sposób zwykły suwak rachunkowy posiada dokładność suwaka, który ma długość dwa razy dłuższą.

W tej grupie jest również suwak wykładniczy. Ma on podziałkę ze skalą logarytmiczno - logarytmiczną.  Dzięki temu można wykonywać potęgowanie i pierwiastkowanie o dowolnie dobranych wykładnikach. Może on również posiadać dodatkowe oznaczenia, kreski w okienku lub podziałki w zależności w jakiej dziedzinie nauki ma być użyty, czy w technice czy usługach. Dzięki temu można szybciej odczytywać obliczenia, takie jak: moc obrabiarki, pobór prądu czy obliczanie procentów.

Suwaka logarytmicznego używano do lat 70-tych XX wieku. Stosowali go naukowcy, matematycy, fizycy, kupcy oraz inżynierowie. Suwak był poprzednikiem kalkulatora. Ten najciekawszy, moim zdaniem wynalazek matematyczny, bardzo ułatwiał obliczenia różnym ludziom, zanim upowszechniły się kalkulatory.