Prawo własności intelektualnej odnosi się do każdego wytworu umysłu ludzkiego oraz do praw obejmujących korzystanie z nich. Głównie dotyczy ono wynalazków, wzorów przemysłowych i użytkowych, odkryć naukowych, znaków towarowych, dzieł muzycznych, plastycznych i literackich, programów komputerowych oraz technologii. Prawo własności intelektualnej jest regulowane w Polsce przez prawo własności przemysłowej oraz przez prawo autorskie. Prawem własności przemysłowej są objęte wzory przemysłowe i użytkowe, wynalazki, oznaczenia geograficzne oraz znaki towarowe. Prawo autorskie ma za zadanie chronić wszelkie przejawy twórczej działalności, dotyczy więc dzieł artystycznych (takich jak dzieła plastyczne, muzyczne, fotograficzne, filmowe, sceniczne), dzieł literackich, publicystyki, nauki oraz programów komputerowych. Prawa autorskie nie obejmują aktów normatywnych, opisów patentowych, prostych informacji prasowych a także materiałów urzędowych.

Ochrona praw autorskich powstaje w sposób samoczynny w momencie utworzenia danego dzieła, nie jest przy tym potrzebna dodatkowa ochrona certyfikacyjna. Prawa autorskie mają możliwość przejścia na inne osoby na drodze dziedziczenia lob poprzez podpisanie umowy o majątkowym przeniesieniu praw autorskich albo licencji - są to umowy o korzystanie z dzieła. W konsekwencji naruszenia praw autorskich, dany człowiek obciążony jest odpowiedzialnością karną, która może być wymierzona pod postacią grzywny lub kary pozbawienia wolności do lat 5. W celu uniknięcia nieprzyjemności związanych z łamaniem prawa autorskiego, można postarać się u autora danego dzieła na licencję pozwalającą na korzystanie z niego. Licencja może być zarówno pełna, jak i niepełna. Dodatkowe warunki są określane w zawartej umowie licencyjnej.

Na różnego rodzaju dziełach możemy znaleźć następujące znaki:

© - symbol copyright, oznacza on zastrzeżenie praw autorskich do danego dzieła. Obok znaku Copyright powinien znaleźć się wskazany autor lub instytucja posiadająca prawa autorskie do danego dzieła oraz rok publikacji danego dzieła. Przykładem może tutaj być następująca nota: © Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2005.

® - symbol reserved, oznacza on zastrzeżenie danego znaku towarowego, przykład stanowi tutaj klauzula: Microsoft ® Windows XP.

™ - symbol trademark, oznacza on znak towarowy, który należy do właściciela produktu, o ile został zgłoszony do odpowiedniego urzędu określającego prawa własności.

Jeżeli chcemy zostać uznani za twórców oraz dzięki prawu autorskiemu chcemy czerpać profity z tego tytułu, nie musimy mieć ukończonych żadnych szkół artystycznych, porzucać swojego normalnego stylu życia oraz nosić ekstrawaganckie ubrania. Twórca w świetle prawa autorskiego to każdy, kto stworzył własne dzieło. Twórcą jest więc zarówno Michał Anioł, jak i dziecko, które rysuje na kartce papieru kotka, a nawet babcia, która wyszywa ręcznie różne wzory na swoich serwetkach. Zgodnie z prawami autorskimi, za utwory są powszechnie uznawane: katalogi, zdjęcia, informatory, instrukcje obsługi, instrukcje BHP, wzory zdobnicze, kompozycje kwiatowe, projekty znaków towarowych, programy komputerowe. Aby prawidłowo kwalifikować wytwory działalności intelektualnej, należy dokładnie przestudiować klauzule prawa autorskiego, a nawet orzecznictwa sądowego.

Przestrzeganie wszelkich praw, które są związane z prawem własności intelektualnej są niezwykle trudne. Czasem ciężko ustalić zakres, który obejmują prawa autorskie, ponieważ w zasadzie każda czynność, którą wykonujemy, może zostać uznana za utwór, do którego posiadamy prawa autorskie. Nieprzestrzeganie praw autorskich grozi surowymi konsekwencjami. W celu uniknięcia tych konsekwencji trzeba pamiętać o następującym fakcie: majątkowe prawa autorskie trwają przez cały okres życia danego twórcy oraz obejmują okres 70 lat po jego śmierci, o ile twórca był znany. W przeciwnym wypadku prawa autorskie do dzieła trwają do 70 lat po tym, jak rozpozna się autora danego utworu. Jeżeli na mocy prawa, korzyści majątkowe z tytułu praw autorskich przysługują innej osobie lub instytucji, niż ich twórca, to należy liczyć okres 70 lat od mementu rozpowszechnienia utworu. Jeżeli utwór nie został rozpowszechniony należy liczyć 70 lat od chwili ustalenia danego utworu. Prawa autorskie wygasają po 50 latach, jeżeli mamy do czynienia z programami radiowymi lub telewizyjnymi, decyduje tutaj data pierwszej emisji danego programu.

Jeżeli chcemy zgodnie z czystym sumieniem i prawem korzystać z danego utworu, takiego jak takich jak dzieła plastyczne, muzyczne, fotograficzne, filmowe, sceniczne), dzieła literackie, publicystyka, nauka oraz programy komputerowe, nie musimy się starać o nadanie nam praw autorskich. Wystarczy wykupić odpowiednią licencję od autora dzieła. Biorąc pod uwagę konsekwencje prawne, nie należy lekceważyć praw autorskich oraz korzystać z legalnie udostępnianych utworów.