Dramat antyczny to jeden z trzech rodzajów literackich, które powstały w starożytności i z których wywodzi się późniejsza literatura. Dramat antyczny powstał najpóźniej (po epice i liryce), jego początki przypadają na schyłek VI w. p.n.e., a pełny rozwój na V w. p.n.e. Gatunki dramatu antycznego to tragedia i komedia.

Dramat antyczny - geneza

Dramat antyczny wziął swój początek z obrzędów religijnych związanych z kultem greckiego boga Dionizosa (boga wegetacji, płodności, a przede wszystkim winnej latorośli i wina). Dramat antyczny wykształcił się stopniowo na gruncie świąt ku czci tego boga. Były to Wielkie Dionizje (wiosenne przebudzenie nowego życia) i Małe Dionizje (jesienne święto winobrania). Dla powstania dramatu antycznego znaczące były Wielkie Dionizje, będące barwnym, szalonym korowodem, a z czasem uporządkowanym pochodem zakończonym złożeniem ofiary. Towarzyszyły mu pieśni sławiące Dionizosa - dytyramby.

Powstanie dramatu antycznego

Dramat antyczny powstał, gdy spontaniczne obchody religijne nabrały cech widowiska. Stopniowo nastąpił podział na uczestników obrzędów i obserwatorów (widzów). Z chóru został wyodrębniony przewodnik (koryfeusz), następnie pierwszy aktor (protagonista). Wraz z rozwojem dramatu antycznego zwiększono liczbę aktorów do dwóch (przez Ajschylosa), następnie do trzech (przez Sofoklesa).

Rozwój dramatu antycznego

Dramat antyczny z czasem stał się niezwykle popularną formą sztuki. W V w. p.n.e. co roku podczas Wielkich Dionizji urządzano konkursy dramatyczne. Każdy z uczestników mógł zaprezentować dramaty antyczne własnego autorstwa (trzy tragedie i jedną komedię). Wygrana była wielkim prestiżem, zapewniała uznanie i sławę. Wielokrotnym zwycięzcą był Ajschylos, autor takich dramatów antycznych jak "Persowie", "Prometeusz w okowach", trylogia tragiczna "Oresteja". Inni znani twórcy dramatów antycznych to Sofokles, Eurypides, Arystofanes.